Περιοδικό Vakxikon.gr [ Μάρτιος 2015 ] Τεύχος 29

Περιοδικό Vakxikon.gr

[ Μάρτιος 2015 ]

Τεύχος 29

 

Ο ΚΗΠΟΣ ΕΜΠΑΙΝΕ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

*στίχος του Οδυσσέα Ελύτη

 

http://www.vakxikon.gr/  

 

Κυκλοφορεί στις 30 Μαρτίου 2015, το 29ο τεύχος του περιοδικού Vakxikon.gr, με τίτλο Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα:

 

Συνεντεύξεις του Λιάκου Μπουρνόβα, του Λέοντα Ναρ, της Όλγας Κοτσιρέα, του Μαρίνου Σκλαβουνάκη, του Παναγιώτη Μανιάτη, του Δημήτρη Χαρίτου και του Sillyboy.

*

Δοκίμια και κείμενα από τους: Χριστίνα Λιναρδάκη, Δήμο Χλωπτσιούδη, Κυριάκο Μαργαρίτη, Απόστολο Θηβαίο, Ντέμη Κωνσταντινίδη, Θεοχάρη Παπαδόπουλο και Αγγελική Δημουλή.

*

Παρουσιάζονται ανέκδοτες μεταφράσεις των Βίτσετσαλφ Πιέτσουχ (από την Ελένη Κατσιώλη), Ουίλλιαμ Κάρλος Ουίλλιαμς (από την Άρτεμη Μιχαηλίδου), Στεφάν Μαλλαρμέ (από την Ανδρονίκη Δημητριάδου), Μαρκ Στραντ (από την Ασημίνα Ξηρογιάννη), Τζων Μπέρνσαϊντ (από την Χριστίνα Λιναρδάκη), Μάριο Ντομίνγκες Πάρρα (από την Άτη Σολέρτη) και Αντουάν Εμάζ (από την Αγγελική Δημουλή).

*

Στα Φύλλα Λογοτεχνίας παρουσιάζουν ανέκδοτη ποίηση τους οι: Δημοσθένης Αγραφιώτης, Γιώργος Δουατζής, Αλέξανδρος Μηλιάς, Σταμάτης Πολενάκης, Ζ.Δ. Αϊναλής, Αντρέας Πολυκάρπου, Αθηνά-Στυλιανή Μίχου. Ανέκδοτο πεζό οι: Αθηνά Χατζή, Αλέξαδρος Κεφαλάς, Μαργαρίτα Θωμά.

Στις προδημοσιεύσεις, διαβάζουμε αποσπάσματα: από το Pulp του Τσαρλς Μπουκόφσκι, τον Ζωντανό νεκρό του Ουίλκυ Κόλλινς και την Καταιγίδα, θυέλλας λόγια του Ντενί Εμορίν.

Στις επιφυλλίδες συναντάμε τις στήλες της Αναστασίας Γκίτση, της Άτης Σολέρτη, της Ρένας Τριανταφύλλου. Καθώς και τις γνώμες των: Ντέμη Κωνσταντινίδη, Ειρήνης Παραδεισανού και Μαρίας Γιαννάτου.

*

Διαβάσαμε 14 βιβλία πρόσφατης παραγωγής. Γράφουν οι: Γιάννης Παπαγιάννης, Διονύσης Μαρίνος, Κατερίνα Μαλακατέ, Θεοχάρης Παπαδόπουλος, Αναστασία Γκίτση, Αλεξία Νταμπίκη, Τζούλια Γκανάσου, Ασημίνα Ξηρογιάννη, Πωλίνα Γουρδέα, Κωνσταντίνος Καραγιαννόπουλος, Τέσυ Μπάιλα, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Απόστολος Θηβαίος.

*

Παρουσιάζονται εκθέσεις του ζωγράφου Γιάννη Μιχαηλίδη σε επιμέλεια-πρόλογο Σωτήρη Κακίση, της εικαστικού Tina Spinelli, της ποιήτριας Ασημίνας Ξηρογιάννη με κολάζ, καθώς και φωτογραφίες των Σμαρώς Πλατιώτη, Βαλεντίνας Παρασκευαΐδου και Αναστασίας Γκίτση για την παράσταση Κανελόριζα.

**

Τέλος, μαζί με το νέο τεύχος, οι εκδόσεις Vakxikon.gr κυκλοφορούν τα παρακάτω βιβλία:

- Παγκόσμια Ιστορία της Τρομοκρατίας, του Γιώργου Μπλάνα [ συλλογή δοκιμίων ] - έντυπο & e-book -

- Τέσσερις ώρες αγκαλιά/Μαρίας εγκώμιον, του Σωτήρη Κακίση [ συλλογή διηγημάτων ] - έντυπο & e-book -

- Τα ραδίκια ανάποδα/Τα (ανάποδα) ραδίκια ανάποδα, του Γιώργου Γαλίτη [ θέατρο ] - έντυπο & e-book -

- Δαίμονας χωρίς ταυτότητα, της Άτης Σολέρτη [ νουβέλα ] - έντυπο & e-book -

- Ερημία παθών β' έκδοση, της Άτης Σολέρτη [ ποίηση ] - έντυπο & e-book -

- Πέτρα και ευαγγέλιο, της Ανδρονίκης Δημητριάδου [ ποίηση ] - έντυπο & e-book -

- Ονειρικοί δρόμοι, της Λίτσας Καβάκου-Στρατηγού [ ποίηση ] - έντυπο & e-book -

- 17 κολάζ πάνω σε 17 ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη, του Γιώργου Δρίζου [ ποίηση/εικαστικά ] - αποκλειστική διακίνηση σε συνεργασία με τις ελβετικές εκδόσεις Verlag an der Friedensgasse -

 

Κεντρική διάθεση: Βιβλιοπωλείο του Βακχικόν, Ασκληπιού 17 Αθήνα.

Διακίνηση: Εν Αθήναις, Αχιλλέας Σίμος, Μαυροκορδάτου 9 Αθήνα.

Και σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία.

*H φωτό είναι παρμένη από Pixabay.

Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ -- για τρεις μόνο παραστάσεις--Από Παρασκευή 17/04 έως και Κυριακή 19/04

                                       

Το Θέατρο Κορύβαντες θα παρουσιάσει για τρεις μόνο παραστάσεις την κωμωδία Ο Διάβολος βασισμένη στα διηγήματα: Επίσκεψη στη χώρα των νεκρών του Φ. Κάφκα, Μπαμπόκ του Φ. Ντοστογιέφσκι και ο Διάβολος του Μ. Γκόρκι.

Σε ένα φανταστικό κόσμο που αποκαλείται η Κόλαση και οι κάτοικοί του είναι οι νεκροί, υπάρχει ένα πλάσμα χωρίς φύλο και ηλικία που αποκαλείται ο Διάβολος. Ο Διάβολος υποδέχεται τους άρτι αφιχθέντες νεκρούς, τραγουδά, χορεύει, βγάζει διαγγέλματα, απογράφει και κυρίως διοργανώνει θεατρικές παραστάσεις στην κεντρική πλατεία της Κόλασης. Η παράσταση που παρακολουθούμε μέσα στην παράσταση λέγεται η Ιστορία του φιλήδονου Ιβάν Ιβάνοβιτς και η πλήξη του Διαβόλου την ημέρα των Θεοφανείων με πρωταγωνιστές τον ίδιο τον Ιβάν Ιβάνοβιτς και τον Διάβολο αυτοπροσώπως.
Η παράσταση κινείται ανάμεσα στον ονειρικό κόσμο του Κάφκα, την καυστική σάτιρα του Ντοστογιέφσκι και την λεπτή ειρωνεία του Γκόρκι για το ανθρώπινο είδος που οι περίφημες ηθικές αξίες του δεν είναι παρά φιλάρεσκη υποκρισία. 
 
“Αν αφαιρέσεις από τους ανθρώπους τα πάθη και τις φιλοδοξίες τους, αυτό που τελικά μένει είναι το τίποτα”, είναι το μοτίβο του Διαβόλου. 





Σκηνοθεσία - Σκηνικά: Αντρέας Θεοχάρης

Ο Διάβολος: Αντρέας Θεοχάρης
Ιβάν Ιβάνοβιτς: Μαρίνος Μαρούλης
Κορίτσι: Κλαίρη Γιαννικάκη 


Παρασκευή 17, Σάββατο 18 και Κυριακή 19 Απριλίου
ώρα 21:00 


Μυλλέρου 78, Μεταξουργείο 
Στάση μετρό: Μεταξουργείο 
Τηλέφωνο: 2155404045 – 6977930787 

email: koryvantes@gmail.com

Διάρκεια παράστασης: 70 λεπτά 

http://theatrokoryvantes.blogspot.gr/

Πέθανε ο Γκίντερ Γκρας

ΠΗΓΗ : http://www.oanagnostis.gr/pethane-o-gkinter-gkras/

O Γκίντερ Γκρας , ο άνθρωπος που έσπασε το ταμπού των γερμανών για το ναζιστικό παρελθόν πέθανε σήμερα σε ηλικία 87 ετών στο Λίμπεκ.
Στον λογαριασμό του στο Twitter ο Βρετανός συγγραφέας Σαλμάν Ρούσντι αποχαιρέτισε τον “πραγματικό γίγαντα, πηγή έμπνευσης και φίλο” του. “Το ταμπούρλο παίζει για σένα, μικρέ Όσκαρ”, έγραψε, παραπέμποντας στον ήρωα του “Τενεκεδένιου ταμπούρλου”. Αφότου εκδόθηκε, το 1959, το “Τενεκεδένιο ταμπούρλο”, το μυθιστόρημα που έγινε παγκόσμια επιτυχία και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Φόλκερ Σλέντορφ, αποσπώντας το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες και το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, ο Γκρας, ο μανιώδης καπνιστής πίπας με το παχύ μουστάκι, δεν σταμάτησε ποτέ να φέρνει τη χώρα του σε αντιπαράθεση με το ναζιστικό παρελθόν της.
Ο Γκύντερ Γκρας γεννήθηκε στις 16 Οκτωβρίου του 1927 στο Ντάντσιχ από Γερμανό προτεστάντη πατέρα και καθολική μητέρα, πολωνικής καταγωγής και ανατράφηκε ως καθολικός. Αφού προσπάθησε ανεπιτυχώς, όταν ήταν δεκαπέντε χρονών, να καταταγεί στα γερμανικά  υποβρύχια για να ξεφύγει από το ασφυκτικό οικογενειακό περιβάλλον του, όπως ο ίδιος υποστήριξε σε συνέντευξή του το 2006, εντάχθηκε πρώτα στο Reichsarbeitdienst και το 1944 στα  Βάφεν ΣΣ (Waffen SS)  (ένοπλος κλάδος της SS). Ως μέλος της  συμμετείχε στις επιχειρήσεις της 10ης Μεραρχίας Θωρακισμένων SS “Frundsberg” από τον Φεβρουάριο του 1945 μέχρι τον Απρίλιο του ίδιου έτους, οπότε τραυματίστηκε, συνελήφθη από Αμερικανούς στρατιώτες και στάλθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων. Πολλά από τα στοιχεία αυτά αποκαλύφθηκαν στο μυθιστόρημά του – αυτοβιογραφία «Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι».
Μετά τον πόλεμο εργάστηκε για δύο χρόνια σε ορυχείο και έλαβε εκπαίδευση λιθοξόου. Αργότερα σπούδασε γλυπτική και γραφιστική, πρώτα στην Ακαδημία Τεχνών του Ντίσελντορφ (Künstakademie Düsseldorf) και έπειτα στο Βερολίνο. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 ξεκινά και το λογοτεχνικό του έργο, που θα τον κάνει παγκοσμίως γνωστό. Από το 1983-1986  διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Τεχνών του Βερολίνου.Τη δεκαετία του 1950 αποφάσισε να γίνει συγγραφέας ενώ αργότερα τάχθηκε στο πλευρό των αντιφασιστών συγγραφέων της “Ομάδας 47″ και το Σοσιαλδημοκράτη πολιτικού Βίλι Μπραντ. Τα τελευταία χρόνια είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ του “κοκκινοπράσινου” συνασπισμού μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών του καγκελαρίου Γκέρχαρντ Σρέντερ με τους Πράσινους ενώ είχε επικρίνει σφοδρά και τη “σταυροφορία” τους προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους στο Ιράκ. Το 2012 προκάλεσε σάλο όταν δημοσίευσε ένα ποίημα που επέκρινε το Ισραήλ και το κατηγορούσε ότι “απειλούσε την παγκόσμια ειρήνη”. Οι ισραηλινές αρχές αντέδρασαν χαρακτηρίζοντάς τον “ανεπιθύμητο πρόσωπο” στη χώρα.
Ο Γκύντερ Γκρας, για πάνω από μισό αιώνα αποτελεί ένα είδος «ηθικής συνείδησης» της Γερμανίας, καθώς με το σύνολο του λογοτεχνικού του έργου και τις δημόσιες παρεμβάσεις του προσπάθησε να εμποδίσει τον εφησυχασμό των συμπατριωτών του που μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήθελαν να κλείσουν τους λογαριασμούς τους με το παρελθόν, ξεχνώντας τα ναζιστικά εγκλήματα. ”Με ένα και μόνο βιβλίο γέννησε τη μεταπολεμική γερμανική λογοτεχνία”, είχε γράψει το γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ. Χωρίς τις αδιάκοπες παρεμβάσεις του Γκρας “η Γερμανία θα ήταν μια άλλη Γερμανία” μολονότι ο στοχαστής αυτός “κάποιες φορές μας χτυπούσε στα νεύρα”, πρόσθεσε το περιοδικό.
Έγινε ιδιαίτερα γνωστός με το μυθιστόρημα του Το τενεκεδένιο ταμπούρλο που εκδόθηκε το 1959 και έγινε ταινία είκοσι χρόνια αργότερα. Ακολούθησαν το 1961 το Γάτα και Ποντίκικαι το 1963 το Σκυλίσια μέρα που μαζί με το Τενεκεδένιο ταμπούρλο αποτελούν την Τριλογία του Ντάντσιχ. Άλλα γνωστά του έργα, που μεταφράστηκαν και στα ελληνικά, όπως και η Τριλογία του Ντάντσιχ, είναι: Η πρόβα της εξέγερσης των πληβείων (1966), Ο Μπουτ το ψάρι (1977), Δυσοίωνα κοάσματα (1992), Γράφοντας μετά το Άουσβιτς (1993), Ένα ευρύ πεδίο (1995), Ο αιώνας μου (1999) και Σαν τον κάβουρα (2002).
 Το 2012 έγραψε το ακόλουθο ποίημα για την Ελλάδα, με τίτλο: Η ντροπή της Ευρώπης, το οποίο αμφισβητήθηκε αν είναι δικό του αλλά ο Γκρας το επιβεβεαίωσε.


Στο χάος κοντά, γιατί δεν συμμορφώθηκε στις αγορές· κι Εσύ μακριά από τη Χώρα, που Σου χάρισε το λίκνο.

Οσα Εσύ με την ψυχή ζήτησες και νόμισες πως βρήκες, τώρα θα καταλυθούν, και θα εκτιμηθούν σαν σκουριασμένα παλιοσίδερα.

Σαν οφειλέτης διαπομπευμένος και γυμνός, υποφέρει μια Χώρα· κι Εσύ, αντί για το ευχαριστώ που της οφείλεις, προσφέρεις λόγια κενά.

Καταδικασμένη σε φτώχεια η Χώρα αυτή, που ο πλούτος της κοσμεί Μουσεία: η λεία που Εσύ φυλάττεις.

Αυτοί που με τη δύναμη των όπλων είχαν επιτεθεί στη Χώρα την ευλογημένη με νησιά, στον στρατιωτικό τους σάκο κουβαλούσαν τον Χέλντερλιν.

Ελάχιστα αποδεκτή Χώρα, όμως οι πραξικοπηματίες της, κάποτε, από Εσένα, ως σύμμαχοι έγιναν αποδεκτοί.

Χώρα χωρίς δικαιώματα, που η ισχυρογνώμονη εξουσία ολοένα και περισσότερο της σφίγγει το ζωνάρι.

Σ’ Εσένα αντιστέκεται φορώντας μαύρα η Αντιγόνη, και σ’ όλη τη Χώρα πένθος ντύνεται ο λαός, που Εσένα φιλοξένησε.

Ομως, έξω από τη Χώρα, του Κροίσου οι ακόλουθοι και οι όμοιοί του όλα όσα έχουν τη λάμψη του χρυσού στοιβάζουν στο δικό Σου θησαυροφυλάκιο.

Πιες επιτέλους, πιες! κραυγάζουν οι εγκάθετοι των Επιτρόπων· όμως ο Σωκράτης, με οργή Σου επιστρέφει το κύπελλο γεμάτο ώς επάνω.

Θα καταραστούν εν χορώ, ό,τι είναι δικό Σου οι θεοί, που τον Ολυμπό τους η δική Σου θέληση ζητάει ν’ απαλλοτριώσει.

Στερημένη από πνεύμα, Εσύ θα φθαρείς χωρίς τη Χώρα, που το πνεύμα της, Εσένα, Ευρώπη, εδημιούργησε.



Το ποίημα μελοποιήθηκε από το μουσικό σχήμα Arpeggiosmp από τη Θεσαλονίκη, τον Ιούνιο του 2012.



Τα έργα του στα ελληνικά

2012)	Γάτα και ποντίκι, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2009)	Ιστορίες σκοτεινού θαλάμου, Οδυσσέας
(2008)	Σαν τον κάβουρα, Οδυσσέας
(2008)	Το τενεκεδένιο ταμπούρλο, Οδυσσέας
(2007)	Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι, Οδυσσέας
(2007)	Το τενεκεδένιο ταμπούρλο, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2005)	Γράφοντας μετά το Άουσβιτς, University Studio Press
(1999)	Ο αιώνας μου, Οδυσσέας
(1998)	Σκυλίσια χρόνια, Διογένης
(1996)	Ένα ευρύ πεδίο, Οδυσσέας
(1995)	Η πρόβα της εξέγερσης των πληβείων, Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ
(1994)	Δυσοίωνα κοάσματα, Οδυσσέας
(1992)	Ο Μπουτ, το ψάρι, Οδυσσέας
	Κατακλυσμός, Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ

ΤΕΤΡΑΛΟΓΙΑ ΣΥΝΘΕΣΕΩΝ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ '' ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ'' της ΑΣΗΜΙΝΑΣ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

Πηγή : http://filologikesmaties.blogspot.gr/2015/04/blog-post_8.html

 

Το   τοπίο  είσαι   εσύ 

      

 

Έχασα   εσένα  μα  κέρδισα  την  ποίηση

 

Πορεύομαι  χέρι  με  χέρι  με   χίμαιρες

  

 

Ο  έρωτάς  μου  είναι  βροχή  που  θα  σε αλώσει

  

Οι   συνθέσεις   δημιουργήθηκαν  από   τον  Κώστα  Τσιαχρή  και  η  αφετηρία  της  έμπνευσής  τους  υπήρξε   η  ποιητική  συλλογή  της  Ασημίνας  Ξηρογιάννη  "Η  προφητεία  του  ανέμου" . Σε  κάθε  σύνθεση    δόθηκε  ως τίτλος  ένας  στίχος  .

......Κι  ένα  όμορφο  τραγούδι  για  υπόκρουση  από  τον  Sufjan Stevens........

    https://www.youtube.com/watch?v=jkkpHDX_Cvg

.

Nouzad Jaadan /// ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ [ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΒΑΛΗ ΤΣΙΡΩΝΗ ]

                                        

'Aστεγα όνειρα 



Στο βλέφαρο των δρόμων
παλιός πόνος παφλάζει στη θύμηση τα φώτα των δρόμων
αφημένος υπόγεια σε ένα σάλι νυχτερινό
Υπολογίζει ναρκωμένα μοιάζανε τα αστέρια Χρησιμοποιώντας στο προσκέφαλο τους τα σκουπίδια
Και μιλώντας σε ένα άστεγο σκυλί
Με την αίσθηση της οσμής περπατώντας
Κάθε μέρα κλώτσαγε στην πλάτη μου
Είμαι όπως εσείς, αλλά υπάρχει διαφορά
'Εχω συναισθήματα
Eίμαι άνθρωπος;

Βαδίζω χωρίς όχημα
Αυτό είναι το ταξίδι μου
Τα φώτα είναι σβηστά και η πόλη κοιμάται
Εκτός από μένα
Κάθομαι με τη σιωπή μου 
Η σιωπή μου γιγαντώνει γρήγορα
Γεια σου, ανθρώπε! Είμαι σαν εσένα;
'Εχω μια μοίρα σαν αστέρι λάμπουσα
Ονειρεύομαι αφαιρώντας τον ύπνο
Είδα τη χώρα μου
Ο ήλιος καθόταν στο πρόσωπό μου
Όπως ένας σταυρός σε εκκλησία
'Οπως ένα τζαμί
Είναι αυτά τα όνειρα ένοχα;
Το τραγούδι των χαμένων πλημμύρισα
Τις μέρες πενθώντας
Νύχτα με Κολ βαμμένη, το μισοφέγγαρο μουντό Περίεργη διαδρομή παραλίας
Η θάλασσα ντύθηκε περίεργα προδότης
Οι άγκυρες ήρθαν στην άμμο και αναχώρησαν Χάνοντας μας
Ω, αδύναμη άμμος!

'Ενας λόφος εμφανίστηκε
Το θέαμα ενός δρόμου ντυμένος κόκκινα ένα χαλί
Τα μάτια, ξαπλωμένα
Ζήτησαν όνειρα
Ζητήστε τη νύχτα καταστέλλοντας κάθε μοντέλο
Φοράνε οι άνθρωποι τα όνειρα χωρίς μανίκια
Πάνω από το γόνατο
Επαίσχυντα φορέματα… Ντροπής… 
Πιστεύω σε αυτά τα άστεγα όνειρα
Πιστέψτε και μένα ως ένα αδύναμο φως
Από την πλευρά σας σε μια σκοτεινή νύχτα...




******




Του πρωινού το ορφανό

Αλίμονο!
Είμαι του πρωινού το ορφανό
Στο καταφύγιο της αγρύπνιας στοίβαξα την αγκαλιά μου με τη νύχτα
Το πρόσωπό του έπλυνε η γραφή μου
Και υπογράμμισε τα μάτια του το μολύβι μου
Χτενίστηκαν τα μαλλιά του με την πένα μου
Ξάπλωσε στο τετράδιο μου
Κοιμήθηκε
Οι γραμμές μου ,κουρασμένο στήθος
τραχύ από τα χρόνια της συγκομιδής.
Τασάκι η καρδιά μου καπνισμένων μυστικών
Και έτσι τα βράδια μου επεκτάθηκαν
Καθώς τα πρωινά μου εγκαταλείφθηκαν
φωτίζοντας φως οι λέξεις
Επαιτεία ο περιπλανώμενος άνεμος
κοντά στο παράθυρο μου...
Ανακατευθήκαν τα μάτια μου
έκατσα στη λάμψη των άστρων
Σκέφτηκα το πέταγμα
Με υδάτινα φτερά
εκτινάχθηκα
Αλλά η νύχτα
Πάγωσε θολά τις φτερούγες μου
Την περηφάνια της αγάπησα
Και απέτυχα στο πέταγμα
Αλλαξαν τα τραγούδια μου
Εγινα νυχτερινός, εχθρός
Ήξερα, δεν θα μπορούσα να πετάξω πια
Μα θα μπορούσα πια να τραγουδήσω…"

BAΛΗ ΤΣΙΡΩΝΗ /// ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

                                    

Στο εγχειρίδιο των φωνών 



Σουρωμένη ροτόντα παραδοχών
χρηματισμένη στην ηλικία του αποσιωπητικού
πηγμένη στην πετσέτα των εικόνων της μέρας
διαφημίζει την έμπνευση
μπλεγμένο στραγάλι υπομονής
στο τροχήλατο χαλινάρι
της επιείκειας
που αγκιστρώνεται η ψηφίδα του παρόντος
με όρθρους ρητορειών
να σεργιανίζουν την κανάτα των προσχημάτων
απλωμένων στο εγχειρίδιο των φωνών… 




 *******



Το τελευταίο κοίταγμα 



Ακινητοποιώντας την πετούγια των προσώπων 
στη γινωμένη μπάλα του φεγγαριού
ραμφίζει τα μπετά της η αιτία 

ξαπλωμένη στην οδηγία μιας πιθανότητας 

με το ζυμωμένο ηνίο του θαύματος
να φαρδαίνει τα πλευρά των στοχασμών
στην κατασκευασμένη μολόχα της σοβαρότητας... 

Σφάζεται σαν εξομολόγηση
το τελευταίο κοίταγμα...

AΛΕΞΙΟΣ ΜΑΙΝΑΣ ///// ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

                                                       

  φώτο: Αλ. Μάινας

Η ΚΑΡΔΙΑ 




                                                                                   Καθρέφτης σαν βουλοκέρι.




Γλιστρώντας
ανάμεσα στις σουβλερές πορώδεις απολήξεις
των πτυχώσεων του κίτρινου βράχου της λάβας
στις κάμαρες και λεκάνες όπου αιματώνει το θειάφι
ασταθής ο ρυθμός της νεροπνοής
κατευθύνεται ρουφηγμένος απ’ τους αφανείς στροβίλους
στις στενωπούς και το μικροσκοπικό πλάτωμα
των πορθμών μέχρι που χάνεται λαμπυρίζοντας
σ’ ένα τελευταίο μαστίγωμα της ουράς
ο γυρίνος. 



~~..~~ 



Η ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 



                                                                              Διαθήκες μ’ εσωτερικά κεριά,
                                                                                     απώλειες χωρίς φέρετρα.

 


Ζώντας σ’ έναν εγκρατή, αμετάπειστο κόσμο 
τα υλικά εγκολπώνονται το δράμα
της ύπαρξης.
Θυμάμαι την Έλκε που έδειχνε
το βαθούλωμα στα μαξιλάρια του καναπέ
όταν τσακωνόμασταν, 
μα πια δε με νοιάζει
που δεν ανήκουν σε κανέναν μας.
Τα μαξιλάρια ξεράθηκαν στη σοφίτα.
Ο ήλιος μπήκε απ’ το τζάμι
και θρυμμάτισε στην επένδυση τα ροδόφυλλα.
Το γυάλινο πλαστικό στις καρέκλες του σαλονιού
παίρνει μέρος καμιά φορά στη μάχη
των εποχών."  
Aν κάτσει κάποιος θα σπάσουν.
Ο χρόνος αρκεί. 
Τις κυρτώνει σαν φρυγανιές
που βυθίζει κανείς
στο γάλα. 



~~..~~ 



ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΑΛΟ ΣΤΙΛ 



                                                             
                                                                                                 Άνδρα μοι...    
                                                                                         ος μάλα πολλά… 





Τις προάλλες σε μια γιορτή
ενός καθηγητή φιλοσοφίας
συζητήθηκε η νοηματική παλέτα
της λέξης στιλ.
Ω θε μου, όλη αυτή η κούραση
όλων αυτών των ετών. 



~~..~~ 



ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΚΗΡΥΧΤΟ 




                                                                                              Ξέρεις να μιλάς,
                                                                  είπε η πήλινη κούκλα στον τόρνο. 




Ο σοφός βεβαιώνει:
Τα χέρια που δημιουργούν τη νύχτα
μπροστά στο τζάκι που μουρμουρίζει κορμούς
θα κινηθούν κι απόψε στη γωνιά του δερματόδετου τόμου 
σαν σκιές ακατάβλητων παρτιζάνων
κι η μυρωδιά του κρασιού και του ξύλινου δέους
θα γεμίσει τον έρωτα με εικόνες,
το στίχο με υπαινιγμούς.
Κι όταν έρθει η αυγή να λυγίσει το διάσελο
ενόσω ακόμα θα γράφω
έξω θα γίνεται σήμερα,
θα διαδίδεται η δυνατότητα του δημιουργημένου,
η αιωνιότητα του διαδοχικού,
κι ο ορίζοντας με το αδιάπαυστο φως θα πλαισιώνει
σαν ένα τόξο δικαίωσης,
σαν ένα σχήμα τιμής.


Μα εγώ, το τέλος της μέρας, αρθρώνω:
Σκοτεινά είναι πίσω απ’ την κουρτίνα μου έξω.
Πάει κι αυτή η μέρα.
Μεγάλα τα λάθη της.
Γεμάτος απόγνωση για την ανημπόρια,
μετάνοια μάταιη μα συντριβή,
μετρώ στο γραφείο μου το βάρος τους.
Έξω δρόμοι εργοτάξια στροφές κι οι ανθρώποι τους
κι η συνοχή και οι νόμοι
μοιάζουν να λειτουργούν καθώς φυσάει.
Μεγάλα τα σκοτεινά παράθυρα αυτού του κόσμου.
Θα τραβήξω για λίγο την κουρτίνα,
θα δω το αόριστο καθρέφτισμα
της φλύαρης λάμπας, θα κάνω πως χαζεύω το δαιδαλώδες, 
το ακατάληκτο, πως παρατηρώ,
και μετά θα πέσω στο κρεβάτι γυμνός.
Μα ούτε αυτό θα βοηθήσει
ούτε τα ψυχοχάρτια της μνήμης μου
ούτε και το γεγονός πως αγαπήθηκα
ούτε η διάβρωση, τα σπιλωμένα σαθρά σκαλιά
οι γενεές
τα σκυλιά
τα πηγάδια. 




                                                 
                                                   
                                                                            Από τον κύκλο της συλλογής:
                                     «Το περιεχόμενο του υπόλοιπου» (Γαβριηλίδης, 2011)
                                                                            © Αλέξιος Μάινας 1997-2011


                                                  

  φώτο: Αλ. Μάινας

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ //// ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΝΑΒΟΥΡΗΣ //// ' EΣΠΑΣΕ

                                       

Έσπασε

Κώστας Καναβούρης

Μελάνι, 2014
48 σελ.
*****

Γράφει ο Κώστας Καναβούρης

'Εσπασε

Δεν είμαι βέβαιος για το τι μπορεί να πει κάποιος αναφορικά με ένα ή περισσότερα βιβλία ποίησης που έχει γράψει. Το κείμενο είναι το ίδιο το βιβλίο. Τα υπόλοιπα είναι περικείμενα. Άλλωστε έχω την πεποίθηση ότι η ποίηση συμβαίνει. Απλώς συμβαίνει. Το ποίημα άρα και το βιβλίο ποίησης δεν είναι προϊόν στόχου ή προγραμματικών εμπρόθετων αλλά το αποτέλεσμα μιας επιθυμίας που σχηματίζεται, μετασχηματίζεται και ανασχηματίζεται καθ’ οδόν χωρίς να τελειώνει ποτέ αφού το ποίημα γράφεται από την αρχή, τη στιγμή που διαβάζεται. Ο αναγνώστης του ποιήματος είναι ο δημιουργός κάθε φορά ενός νέου ποιήματος. Ακόμη και ο ποιητής ο ίδιος – που όπως λέει εκστατικά ο Γιάννης Ρίτσος, «είναι ο πρώτος έκπληκτος αναγνώστης των ποιημάτων του» - είναι κάθε φορά ο δημιουργός ενός νέου ποιήματος. Γι’ αυτό υποστηρίζω ότι η ποίηση είναι μια διαρκής διαδικασία ή αλλιώς η ατελεύτητη πορεία της άπειρης εκδοχής του αθέατου. Η ποίηση - γράφω στην τελευταία μου συλλογή με τίτλο «Έσπασε» - δεν έχει αναγνώστες, έχει αυτόπτες μάρτυρες. Ακριβώς εννοώντας ότι το ποίημα είναι γεγονός, δεν σταματάει στις λέξεις του, στις φράσεις του, στις φάσεις του (γιατί όχι;), αλλά ερμηνεύεται, μεθερμηνεύεται, μυθολογείται, ανασημασιοδοτείται, απομαγεύεται, αναμαγεύεται, φεύγει και επανέρχεται όπως όλα τα γεγονότα. Που ποτέ δεν έχουν συμβεί εντελώς τη στιγμή που συμβαίνουν. Άλλως δεν θα υπήρχε ιστορία, άλλως δεν θα υπήρχε ποίηση. Πώς λοιπόν να μιλήσεις για ένα βιβλίο ποίησης, όταν το ίδιο το βιβλίο χάσκει πάνω από το μηδέν (και το άπειρο) και αδυνατεί να συναντήσει τον αντικειμενικό εαυτό του: να απαντήσει δηλαδή στο ερώτημα εάν ένα βιβλίο ποίησης, είναι τω όντι ένα ποιητικό βιβλίο. Εάν ποιεί τον αναγνώστη του που με την σειρά του θα ποιήσει το βιβλίο και πάει λέγοντας σ’ ένα αέναο και ανασυστρεφόμενο παίγνιο που είναι ο παρίας της θεωρίας των παιγνίων, επειδή βρίσκεται καβάλα 
στα αφρισμένα κύματα της εντροπίας ∙ και το ξέρει. Το ποίημα λοιπόν είναι γεγονός υπαρξιακής αυτογνωσίας. Το ποίημα. Όχι ο ποιητής. Τολμώ να πω    ότι ακόμα και το ποίημα δεν υφίσταται. Προσοχή: δεν λέω ότι δεν υπάρχει. Λέω ότι δεν υφίσταται. Λέω ότι είναι το ψευδές απείκασμα των εννοήσεων που περιέχει. Ένα υπερκείμενο που δηλώνει (ναι, δηλώνει κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε ως ελεύθερη οντολογικά ύπαρξη) ότι το ποίημα δεν είναι… αυτό το ποίημα. Το ποίημα είναι πιο μέσα. Χωρίς να ορίζεται ποιο είναι αυτό το «πιο μέσα». Το «μέσα» είναι κατεύθυνση. Το «πιο» είναι ποσότητα αόρατου υλικού που υφίσταται ως ζώσα και ανείπωτη ύλη. Ωστόσο ύλη. Αντιληπτή ακριβώς. Και ως θαύμα και ως τραύμα. Ακριβώς αυτό: το ποίημα δεν υπάρχει αν δεν είναι ακριβές. Άλλοτε σαν θεϊκό σκυλί που ορίζει τον χώρο του κατουρώντας, δηλαδή ορίζει το άπειρο ως σκληρός κτηματίας του ανείπωτου και άλλοτε σαν σπηλαιώδης σιωπή που μεγεθύνεται για να αποκαλύψει τον τρόμο του σπηλαίου της. Ο Πλάτωνας κάτι ήξερε από αυτό. Από αυτή την υποψία που είναι η ποίηση και η ποιητική νοημοσύνη που ούτε ο πελώριος Θεός δεν την ήξερε, γι’ αυτό και την κάθε μέρα που εξημέρωνε τη δημιουργία του ο πελώριος δημιουργός την έβλεπε – διάβαζε πάει να πει – εξ αρχής, το ποιητικό γεγονός μιας επιθυμίας που δεν μπορούσε να αποφύγει, διότι αυτή ήταν η φύση του – την έβλεπε λοιπόν και μάθαινε από το δημιούργημά του. «Και οίδεν ότι καλόν» λένε οι Γραφές. Το πελώριο δημιουργητικό συμβάν, μάθαινε από το δημιούργημά του. Δηλαδή η δημιουργία η ίδια δημιούργησε την γνώση της δημιουργίας της. Που με την σειρά της ανακάλυψε – αφού μετά λόγου γνώσεως μπόρεσε να φανταστεί – την θραύση της δημιουργίας. Ανακάλυψε το θραύσμα της ύλης διαπραγμάτευσης με το φοβερά ενιαίο σκοτεινό. Ανακάλυψε την διασπορά πολλών και ποικίλων ταυτοτήτων, αλλιώς δηλαδή ετεροτήτων που προχωρούν δημιουργώντας ολοένα εδάφη του σκοτεινού κενού, αλλά όχι του άδειου. Και προχωρούν. Δεν θα σταματήσουν ποτέ. Και θα κόβονται
διαρκώς από το υαλί του Καβάφη και από το θεώρημα του Πουανκαρέ. Ή του Γκόλντμπαχ. Ή από την μουσική του θεϊκού Μπετόβεν και του λανθανόντως θεϊκού Μπρούκνερ. Ή από την θρυλική σιωπή τόσων και τόσων Θεών και ηρώων που ετάφησαν μέσα στη σιωπή τους, δηλαδή ετάφησαν μέσα στην ίδια τους την ποίηση, ετάφησαν μέσα στην ίδια τους την επιθυμία, ετάφησαν τελικά μέσα στο σώμα τους. Το αμείλικτο σώμα της ποίησης.
Οπότε τι να πεις για μια συλλογή υπό τον τίτλο «Έσπασε», πέρα από το ότι την υπογράφει ένας κάποιος ποιητής που την κρατούσε – κι όλο του ξέφευγε κι ακόμα του ξεφεύγει – είκοσι χρόνια στα χέρια του; Και τώρα κοιτάζει με περιέργεια τα χέρια του. Πώς έγινε και δεν έσπασαν; Κι από την άλλη: πώς έγινε και η σιωπή έσπασε σε τόσες πολλές σιωπές; Δεν ξέρω. Το μόνο που μπορώ να πω, εκ των υστέρων βέβαια, είναι πως το «Έσπασε», εμένα του αναγνώστη του, μου φέρνει στο νου έναν τεράστιο θόρυβο από σιωπή που σπάζει, έναν σωρό από συντρίμμια σιωπής. Στον Γράμμο και στο Βίτσι ίσως. Ύστερα από τους πυροβολισμούς του εκτελεστικού αποσπάσματος που εσιώπησε για πάντα έναν Μπελογιάννη, έναν Πλουμπίδη, και τόσους άλλους που έθραυσαν το συμπαγές και χάθηκαν μέσα στο κενό που δημιούργησαν. Όλο αυτό ειπώθηκε χαράματα. Υποθέτω ότι εκείνες τις στιγμές των πυροβολισμών «εις τον συνήθη τόπο» των εκτελέσεων στο Γουδί, θα πέταξαν τρομαγμένα κάποια πουλιά. Σπάζοντας την ακινησία του θανάτου. Σπάζοντας, δηλαδή, την ακινησία του καθρέφτη. Γι’ αυτό είπα το βιβλίο «Έσπασε». Για κάποια πουλιά που πέταξαν, μπαίνοντας μέσα στον καθρέφτη. Ο καθρέφτης δεν έσπασε. Γι’ αυτό έγραψα αυτό το βιβλίο. Ίσως. Γι’ αυτό.



Υ.Γ. Το ποίημα είναι το διαφυγόν κέρδος της ποίησης.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ //// ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ //// Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΣΠΑΣΕ

                    
                                         

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΣΠΑΣΕ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ 2015



ΓΡΑΦΕΙ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ






                                       

Κάθε έργο, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, είναι προορισμένο να αποτύχει. Αυτή η ήττα, αυτή η παταγώδης καταβαράθρωση του εγώ, μπορεί να αποτελέσει τον προθάλαμο για μια σειρά από μεταγενέστερους θριάμβους που στην πορεία θα εξελιχτούν, και αυτοί με τη σειρά τους, σε γοητευτικές ήττες, ούτως ώστε η κυκλική ροή των πραγμάτων να συνεχιστεί. Η μεγάλη λογοτεχνία είναι μεταγενέστερη, δεν αφορά το τώρα. Αφορά το υποφωτισμένο κομμάτι, την πλήρη αμηχανία απέναντι στο τώρα, την οριακή έκπληξη του αύριο.
Δεν έχω πια καμιά σχέση με τα τέσσερα προηγούμενα βιβλία που έγραψα, εκτός απ’ το γεγονός ότι τα έγραψα. Ήμουν, απλώς, ο άνθρωπος που έζησε μαζί τους όλα τα χρόνια τους, ο εξαναγκασμένος ταχυδρόμος του μηνύματός τους, αυτός που μετέφερε τις αποσκευές τους, ο κοντινότερος συγγενής τους. Όλο αυτό, περιέχει μια τεράστια ερημιά, τολμώ να πω αποκλειστική. Η περιπέτεια της γραφής, αυτό το περίτεχνο, εγωπαθές, συμπλεγματικό, υπέροχο οπλοστάσιο στο ταξίδι για την αυτοπραγμάτωση δεν θα μπορούσε να σημαδεύεται παρά από μία μονάχα λέξη: Μοναξιά. 


Το πώς η ζωή παρεισφρέει ή εμφανίζεται αίφνης, τις περισσότερες φορές ως αντεστραμμένο είδωλο αυτής της πράξης – γιατί το να γράφεις δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από το να πράττεις, να πράττεις καθημερινά, ακατάπαυστα, με όλες σου τις αποφάνσεις και τις αρνήσεις – είναι μια άλλη συζήτηση, άλλων διαστάσεων και πιθανότατα άλλης, μακρινής, εποχής. 

Μπορώ τώρα να ισχυριστώ ότι είμαι υπερήφανος μόνο για τα λάθη μου, για όλα όσα διέπραξα (και με διέπραξαν) με όλο μου το αίμα. Αυτές οι μικρές, ασύμπτωτες, παρορμήσεις, είναι μονομερώς, οι μόνες που θα μπορούσαν να έχουν σχέση με τον επόμενο καιρό, τον επόμενο άνθρωπο. Το σημερινό κεντρικό σκηνικό, η πολιτιστική πασαρέλα με τα πολίτικαλ κορέκτ αυτοεπιβεβαιωτικά σύνδρομα, έχει γεμίσει με καρτούν. Υπάρχει μια μακρινή σχέση μόνο με τον άνθρωπο. Μια μακρινή σχέση με τον καλλιτέχνη. 


Η σύγχρονη σκέψη στην λογοτεχνία έχει πιστεύω εκπληρώσει το τόξο των δυνατοτήτων της. Μια πιο αναλυτική σκέψη, όπως ας πούμε η φιλοσοφία, ίσως θα μπορούσε να συνεισφέρει περισσότερο, να προχωρήσει πέρα απ’ τα προαπαιτούμενα και τα αυτονόητα. Σε κάθε περίπτωση, τα μάτια και των δυο – και της λογοτεχνίας και της φιλοσοφίας – θα πρέπει να είναι στραμμένα μπροστά, στον αχαρτογράφητο χώρο του άγνωστου. Ούτε πίσω, για 
την άντληση και την αξιοποίηση περασμένης γνώσης, ούτε κάτω, από την αμήχανη ή διαχειριστική διάθεση αυτού που αποκαλούμε πνεύμα. Εδώ, θα ήθελα, αν μου επιτρέπετε, μιας και ανέφερα την λέξη πνεύμα, να προσθέσω, ότι η ταυτότητα της ψυχής έχει πολύ μεγάλη σημασία για μένα. Και το πνεύμα είναι ο καθρέφτης της καθαρής ψυχής, σύμφωνα με τους Ινδιάνους. 


Μεταβαίνοντας στα ποιήματα της τελευταίας συλλογής Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΣΠΑΣΕ (εκδ. Γαβριηλίδης) είναι σημαντικό να τονίσω πως πρόκειται, κυρίως, για ένα πολυαναμενόμενο και αυτονόητο ιδεολογικό μνημόσυνο του βασικού στάτους στο οποίο στηρίχτηκε όλη η τετραλογία, που υπήρξε ότι σημαντικότερο έχω καταθέσει έως σήμερα. Το νεκρό σώμα της γυναίκας που ήταν ο κόσμος – κοινού προσώπου και των τεσσάρων βιβλίων – υπάρχει εδώ περισσότερο ως αποτύπωση μιας ιστορικής αλληγορίας, αλλά και ως μια πασίδηλη ομολογία ήττας. Εννοώ πως το θεματικό έδαφος στο οποίο στεγάστηκε η ιδέα της «κοσμικής τετραλογίας» υποχώρησε, παρά την θέλησή μου. Κατέρρευσε. Για ποιο λόγο; Ίσως, γιατί δεν ήταν ποτέ στέρεο. Ίσως, γιατί δεν είχε λάβει σοβαρά υπ’ όψιν του όλες τις παρενέργειες μιας πιθανής απόκλισης. Ίσως, γιατί δεν είχε αναλύσει σωστά όλα τα δεδομένα του στρατηγικού του στόχου.


Γι αυτό τα ποιήματα του Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΣΠΑΣΕ είναι μπλουζ. Έχουν την μορφή ενός μουσικού ρέκβιεμ, θρηνούν την αποτυχία της ιδέας τους, την αποτυχία της ένωσης, την αποτυχία του τρόπου, την αποτυχία της μορφής, εν τέλει, την αποτυχία της αγάπης. Η εμφανής ή αφανής αναφορά σε παλιούς μπλουζίστες έχει περισσότερο να κάνει με την δύναμη και την ειλικρίνεια εκείνου του παλιού συναισθήματος και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση φορμαλιστικό καταφύγιο ή αναδίπλωση. Η μουσική που ακούγεται – σε όλο το βιβλίο ακούγεται δυνατά μουσική – θρηνεί αυτό που πέρασε και δεν θα ξαναρθεί ποτέ. Αν αυτό που πέρασε είναι ένα έργο ζωής, καταλαβαίνετε ότι τα πράγματα δυσκολεύουν. Γιατί είναι μια δημόσια παραδοχή ήττας, μια λάθος κίνηση. Το βιβλίο αυτό είναι, αν θέλετε, ο ισχυρισμός ότι κάθε καλό ποίημα πρέπει να περιλαμβάνει την ιδέα της αποτυχίας του, πρέπει να φέρει αυτό το στίγμα της ματαίωσης πάνω του. Τα υφολογικά μέσα που το συγκροτούν έχουν σημασία, αλλά αυτό είναι περισσότερο δουλειά των κριτικών να τα ανακαλύψουν, όχι δική μου. Εγώ απλώς οφείλω την καθαρή στάση απέναντι στους αναγνώστες και μετά στην αυριανή μου σχέση με αυτό που δημιουργώ, με αυτό που θέλω να εκφράσω σε αξίες. Η ίδια η αξία, ως λέξη, είναι μια σπασμένη έννοια που έχει υποστεί πολλαπλούς βιασμούς από την Ιστορία. 


Η γλώσσα έχει μια τεταμένη σχέση με το σώμα και μέσα απ’ αυτή τη σχέση, που είναι μια πρώτη πηγή δυστυχίας, προσπαθεί να ανοίξει παράπλευρους δρόμους στην προσπάθειά της να καταστεί καθαρή. Το ποίημα μολύνει αυτή τη σχέση, προσπαθεί με κραδασμούς να διαταράξει την εκλογίκευσή της, να αγνοήσει θεμέλια και να απελευθερώσει την κυοφορία των «απαγορευμένων» που θα το διασώσουν και θα επιτρέψουν την αποστολή του να διασώσει τον κόσμο. Ο Νίτσε σε έναν καταπληκτικό αφορισμό γράφει ότι «μόνο σαν έργο τέχνης μπορεί, τελικά, να σωθεί ο κόσμος». Αυτό πιστεύω πια και εγώ και αυτό από μόνο του αποτελεί μια σοβαρή ομολογία ήττας, ένα οριστικό κλείσιμο του κύκλου. Το Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΣΠΑΣΕ σφραγίζει αυτή τη ρήση, προβάλλοντάς την στο μέλλον. Εκεί, που πολύ φοβάμαι ότι ο άνθρωπος θα έχει αναπόφευκτα συρρικνωθεί, για να μην πω, τελειώσει. 


Όμως, νοιώθω ότι ήδη είπα πολλά. Πρέπει να σταματήσω. Άλλωστε η ζωή είναι για τα μικρά όνειρα και η τέχνη για τα μεγάλα. Ο χρόνος θα σβήσει και τα δύο. Θα τα αντικαταστήσει με ταπεινότερα. Εν τω μεταξύ, η λογοτεχνία μπορεί να συνεχίσει – και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσει – να απορεί με όλα.

 Πρωτίστως, με τον εαυτό της.



                          

PΗΟΤΟ: Κωνσταντίνα Φόρου

KΩΣΤΑΣ ΤΣΙΑΧΡΗΣ : Συνομιλία με ένα ποίημα της Ασημίνας Ξηρογιάννη "Παράξενη Αποσκευή"

O φιλόλογος και κριτικός Κώστας Τσιαχρής συνομιλεί μέ ένα ποίημα από την ''Προφητεία του Ανέμου'' (εξαντλημένο,Δωδώνη 2009).***
 

ΠΑΡΑΞΕΝΗ   ΑΠΟΣΚΕΥΗ

 
Ένα  "θέλω"   με  βασανίζει   χρόνια  τώρα.  
"Θέλω"   πολύπλευρο , πλουραλιστικό  , πολυδιάστατο .
Το  κουβαλώ  μαζί  μου   κι  όταν  δε  θέλω .
Θέλω   δεν  θέλω    εκείνο   με   κυνηγά .  
Μου  αρέσει   μα  φοβάμαι  κιόλας.
Μήπως   αυτό  το  "θέλω"  ποτέ   δεν το  μπορέσω .

Γνώρισα την Ασημίνα Ξηρογιάννη σε μία βιβλιοπαρουσίαση .Θαυμάσιος άνθρωπος , με πολλά ταλέντα ,αλλά την ίδια στιγμή σεμνός και προσγειωμένος . Είχα την ευκαιρία να διαβάσω τα ποιήματά της και να την ανακαλύψω περισσότερο μέσα από τις λέξεις της . Η ανάγνωση συνεχίζεται .Ωστόσο , έμεινα λίγο παραπάνω σ΄ένα ποίημα το οποίο περιέχεται στη συλλογή της "Η προφητεία του ανέμου" [Εκδόσεις "Δωδώνη" , Αθήνα 2009] .Τιτλοφορείται "Παράξενη αποσκευή " και με κέντρισε ν' ανοίξω μια συνομιλία μαζί του . Ολίγόστιχο ποίημα . Έξι στίχοι που ο καθένας τους αυτονομείται με τη χρήση της τελείας και συμπυκνώνει μία μικρή αποκάλυψη από το υπαρξιακό σύμπαν της ποιήτριας . Η δομή του  η ακόλουθη : α]Προβάλλεται μία διαχρονική υπαρξιακή κατάσταση [Ένα "θέλω" με βασανίζει χρόνια τώρα.] β]Αποκαλύπτεται η ποιότητα του αιτίου αυτής της κατάστασης ["Θέλω" πολύπλευρο , πλουραλιστικό , πολυδιάστατο .] γ] Διαγράφεται μία αντίφαση σε δύο διαφορετικά επίπεδα ενέργειας : εγώ - εκείνο [Το κουβαλώ μαζί μου κι όταν δε θέλω . /Θέλω δεν θέλω εκείνο με κυνηγά .] δ] Ακολουθεί η κυρίαρχη συναισθηματική στάση [Μου αρέσει μα φοβάμαι κιόλας.] ε] Δίνεται σαφέστερα το αντικείμενο του φόβου [Μήπως αυτό το "θέλω" ποτέ δεν το μπορέσω .] . Από την άποψη της τεχνικής επιπλέον , είναι αισθητή η παρουσία των αντιθέσεων [θέλω - δε θέλω , το κουβαλώ - με κυνηγά , μου αρέσει -μα φοβάμαι , εγώ -εκείνο] .Οι αντιθέσεις αυτές , ωστόσο , λειτουργούν περισσότερο ως συνθέσεις , ως αλληλοσυμπληρώσεις . Πιο  αναλυτικά  , μέσα στο ποίημα υπάρχει ένα ευρηματικό παιχνίδι με τη λέξη "θέλω" , που μεταμορφώνεται σε υπαρξιακή αποσκευή με σχεδόν εφιαλτικές προεκτάσεις . Αρχικά , η βούληση λειτουργεί ως βασανιστική εμμονή [με βασανίζει χρόνια τώρα] . Με τρία σύνθετα επίθετα "πολύπλευρο" , "πλουραλιστικό" ," πολυδιάστατο" , συγγενικά μεταξύ τους , φανερώνεται η ποιότητα αυτής της βούλησης . Το "θέλω" επικαλύπτει σταδιακά και το "δε θέλω" κι αρχίζει έπειτα η καταδίωξη [εκείνο με κυνηγά ] . Αυτό το κυνήγι εγείρει αντιφατικά [ή μήπως κοντινά; ] συναισθήματα : ηδονή και φόβο . Στο τέλος , έρχεται ο αιφνιδιασμός : το θήραμα γίνεται κυνηγός , καταδιώκει πια εκείνο αυτό που το κυνηγούσε . Ο φόβος της σύλληψης γίνεται φόβος αποτυχίας . Κι ο ταξιδιώτης συμβιβάζεται με την αποσκευή του και το ανυπόφορο βάρος μετατρέπεται σε λόγο ύπαρξης.......[Η  ανάγνωση  συνεχίζεται]

Κώστας  Τσιαχρής

****

Το παρόν κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση από το ιστολόγιο  ''Φιλολογικές Ματιές'' : http://filologikesmaties.blogspot.gr/2015/04/blog-post.html