notationes /// ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ -ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2015 /// ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΙΟΥ [ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΓΡΑΨΑΜΕ ΜΑΖΙ,εκδ.Μελάνι, 2015]

 ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΙΟΥ [ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΓΡΑΨΑΜΕ ΜΑΖΙ,εκδ.Μελάνι, 2015

 

Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη



Ποιήματα με καρδιά.Ποιήματα μετρημένα,στοχευμένα,σε οδηγούν στο νόημα.Εσωτερικοί ιστοί συνεργάζονται και
συνδράμουν προς κάτι που αξίζει να γίνει (και γίνεται!) αισθητό.O ένας στίχος προ-υποθέτει τον άλλο.Η ποιήτρια  κάτι θέλει να πει,κάτι λέει εν τέλει.Δεν είναι τα ποιήματά της ανούσια λόγια,δεν είναι ο λόγος της άστοχος,αμήχανος,αποτυχημένα μεταμοντέρνος.Ο λυρισμός συγκρατημένος.Ο έρωτας πάντα παρών.



                                                                  

						ΠΑΡΑΔΟΞΟΝ Είσαι δικός μου 'Οπως λέμε Ακαριαίος

έρωτας Κεραυνοβόλος θάνατος Χιόνι στον Όλυμπο

μέσα Αυγούστου Δεκέμβριος κατακαλόκαιρο του Νό-

του ΕΥΧΗ Αν όπως λες είναι αλήθεια ότι κάθε πρωί

ακούς την καλημέρα μου από μακριά τότε μπορώ να

περάσω τη ζωή μου αμίλητη και ευτυχής γνωρίζοντας

ότι όλες οι ευχές μου έχουν πραγματοποιηθεί ΕΠΕΚΕΙ-

ΝΑ Διαβιούμε καταχρηστικά κατά φαντασίαν ανδρό-

γυνο μέχρι ο θάνατος να μας ενώσει στην επόμενη ζωή
'Ενα διαρκές μαζί.Ευτυχώς όχι ανιαρό, ούτε φλύαρο.Μιλώ για την ποιητική συλλογή της Ελένης Αλεξίου ''Ποιήματα που γράψαμε  μαζί'' Σωστά τα υλικά-ιδέες και οι συνδυασμοί τους,σωστές αναλογίες,σωστές ισορροπίες.Kαι όταν λέω ''σωστές'',εννοώ ''λειτουργικές''.Μας αγγίζουν τα ποιητικά  σκηνικά που στήνει η Αλεξίου.Θαυμαστό και έξυπνο το παιχνίδισμα των λέξεων.

Σιωπές


Μη μιλάς,θα διακόψεις τη σιωπή.
Αυτή η λαλίστατη ησυχία κοντεύει να με πείσει.

Καλύτερα να στρέφουμε αλλού τα μάτια
ν' απλώνουμε αλλού τα χέρια.

Τώρα  που διαφωνούν  ως και τα φιλιά μας 
καλύτερα να ανταλλάσσουμε σιωπές.

  
Σε πολλές συλλογές επισημαίνεις πολλές φορές κάποιους μεμονωμένους στίχους που σου έκαναν εντύπωση ή μίλησαν μέσα σου,χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα ποιήματα είναι καλά.Στην περίπτωση που εξετάζουμε δεν συμβαίνει αυτό.Το κάθε ένα ποίημα του βιβλίου αποτελεί κι ένα αρμονικό σύνολο,ωραία δομημένο και μας αφηγείται μια ιστορία ,συνήθως ερωτική,χωρίς να πέφτει στο μελόδραμα.Το ύφος των ποιημάτων είναι συναφές ,ώστε δίνεται η αίσθηση της ενότητας στη συλλογή

Το ποίημα ''λ'' εξαιρετικό:

λ 

'Οταν δεν σ'έχω
ένα κορίτσι τραμπαλίζεται αδέξια
στο ταυ της τυραννίας.

Εν ώρα κοινής ακινησίας
λικνίζεται επιδεικτικά
σε σιδερένια κούνια αγκαλιά.
Το μεσημέρι τρίζει σκοινί τεντωμένο που
''έξω άπ 'το σπίτι!τιμωρία!''
φοβέρισμα ευανάγνωστο απλώνεις.
Σε έχει πατέρα φίλο εραστή
σε φωνάζει ''κύριε''.
Πάλι βγαίνεις στο μπαλκόνι
πάλι να το μαλώσεις  
λιώνει απαρηγόρητο το παγωτό
κι η παιδική μου χαρά ερημώνει.

Όταν δεν σ' έχω  κάνω τσουλήθρα στο λάμδα
μιας πανύψηλης λύπης.      
 

Διακριτικοί τόνοι διασχίζουν το βιβλίο.Στίχοι κομψοί,που τους διακρίνει η ενάργεια και η ποιητική πνοή:


ΠΡΟΒΑ


'Oλα αυτά τα θλιβερά πατρόν
Τα σώματα
Μέχρι να ράψω επάνω μου
Την αγκαλιά σου
Όλα αυτά τα βράδια
Να σ' αγαπήσω άπ 'την αρχή
Απ' την αρχή
Να μας υφαίνει ο έρωτας
Και ως το θάνατο
Να μας ξηλώνει η ζωή



Η Ελένη Αλεξίου μάς παίρνει από το χέρι και μας οδηγεί στην αλήθεια της,με μια ωριμότητα βλέμματος και σεβόμενη τον αναγνώστη.Αναμένουμε τη συνέχεια του ταξιδιού της.

notationes /// 'ANOIΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2015 /// ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΙΟΥ /// ΤΡΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΚΗΔΕΙΕΣ ΕΝΤΟΜΩΝ


Κηδέψαμε το τελευταίο έντομο
στο μαυσωλείο των προγόνων.
Μέλισσες του έρωτα
αράχνες του θανάτου.
Ξεπλύναμε τις μυγοσκοτώστρες μας
και ήπιαμε καφέ.
Αμετανόητα συνένοχοι.
Απαρηγόρητα βουβοί.

Δεν είχαμε άλλον συγγενή να χάσουμε
παρά ο ένας τον άλλον.


*****


ΠΡΟΒΑ


Όλα αυτά τα θλιβερά πατρόν
Τα σώματα
Μέχρι να ράψω επάνω μου
Την αγκαλιά σου
'Ολα αυτά τα βράδια
Να σ' αγαπήσω άπ' την αρχή
'Απ' την αρχή
Να μας υφάνει ο έρωτας
Και ως το θάνατο
Να μας ξηλώνει η ζωή


*****


λ


Όταν δεν σ' έχω 
ένα κορίτσι τραμπαλίζεται αδέξια
στο ταυ της τυραννίας.

Εν ώρα κοινής ακινησίας
λικνίζεται επιδεικτικά
σε σιδερένια κούνια αγκαλιά.
Το μεσημέρι τρίζει
σκοινί τεντωμένο που
'' έξω απ ' το σπίτι! τιμωρία!''
φοβέρισμα ευανάγνωστο απλώνεις.
Σε έχει πατέρα φίλο εραστή
σε φωνάζει ''κύριε''.
Πάλι βγαίνεις στο μπαλκόνι
πάλι να το μαλώσεις
λιώνει απαρηγόρητο το παγωτό
κι η παιδική μου χαρά ερημώνει.

'Οταν δεν σ' έχω,  κάνω τσουλήθρα στο λάμδα
μια πανύψηλης λύπης.

notationes ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015 /// Το Τραγικό και το Ερωτικό στον ποιητικό κόσμο της Αλεξάνδρας Μπακονίκα της Ελένης Αλεξίου /// ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

     

                      
Σαιξπηρικόν, 2012
47 σελ.                             
                                                      

Στη συλλογή «το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων» η Αλεξάνδρα Μπακονίκα συνεχίζει το μοτίβο των ιδεών, των εικόνων και των λεκτικών εκφορών, οι οποίες αποτελούν τον αναγνωρίσιμο πια ποιητικό της χαρακτήρα. Σύντομα ποιήματα, με πλήθος πεζολογικών στοιχείων, με ύφος ευθύ, διόλου υπαινικτικό, άμεσο, λιτό. Θεματική της η κοινωνική υπόσταση του ατόμου, όπως ποικιλότροπα εκφράζεται μέσα από τον έρωτα, τη φιλία, τις εργασιακές ή άλλες διαπροσωπικές σχέσεις. Ενδιαφέρουσα η οπτική της γωνία. Η ποιήτρια αποτυπώνει ιστορίες της καθημερινότητας, περιγράφει τύπους ανθρώπων, ξεσκεπάζει τα τρωτά τους, καυτηριάζει τις αδυναμίες τους. Και το κάνει αυτό χωρίς να ρητορεύει, χωρίς να ηθικολογεί ή να υποδεικνύει στάσεις και συμπεριφορές.
Χρησιμοποιεί τον εσωτερικό μονόλογο για να βοηθήσει το ποιητικό υποκείμενο να αντιληφθεί καλύτερα τις όποιες καταστάσεις και να βρει τη δύναμη να εξωτερικεύει όσα οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μάθει να καταπνίγουμε. Οι περιγραφές της είναι τόσο λιτές μα εύστοχες, οι χαρακτήρες τόσο ρεαλιστικά δοσμένοι, ο τόπος των ποιημάτων τόσο ποικίλος και οικείος (αίθουσες δεξιώσεων, γκαλερί, πολυκαταστήματα, γεύματα σε φιλικά σπίτια, τα δωμάτια των εραστών) που εύκολα παρασύρεται κανείς και πέφτει στην παγίδα των «ερωτήσεων κλειδαρότρυπας», όπως μου αρέσει να της ονομάζω, αν δηλαδή έζησε όσα περιγράφει, αν είναι βιώματά της. Διόλου δεν πρέπει να μας αφορά, εμένα δε σίγουρα. Αυτό που μου δείχνει η θεματική και η έκφρασή της είναι ότι μοιάζει να έχει ζήσει στωικά και τα πάθη και τα λάθη της. Αυτά είναι που χάλκευσαν ένα χαρακτήρα, τον ποιητικό της έστω, ειλικρινή, ανυποχώρητο, ευθύ.
Ασχέτως, λοιπόν, αν ποιήτρια και ποιητικό υποκείμενο ταυτίζονται ή όχι (αυτό είναι θέμα που αφορά τον βιογράφο και τον κριτικό) συνεχίζω παρατηρώντας μια συνέπεια στην ποιητική της έκφραση, δηλαδή καθαρότητα σκέψης και ευθύτητα λόγου από το πρώτο ποίημα ως το τελευταίο. Και εξηγούμαι. Το ποιητικό υποκείμενο γοητεύεται και απογοητεύεται, υφίσταται την εκμετάλλευση του εργοδότη, ανέχεται την προδοσία του φίλου, παρατηρεί το παιχνίδι εξουσίας, ομολογεί την απέχθεια για τους ματαιόδοξους, εν ολίγοις σκιαγραφεί το τοπίο της απέραντης αυτής έκτασης που λέγεται «εγώ και οι άλλοι».
Όμως, δεν χτυπά την πλάτη, ούτε χαϊδεύει αυτιά, ακόμη κι όταν πρόκειται για τα δικά του. Δεν εθελοτυφλεί, δεν χαρίζεται. Με βλέμμα οξύ και γλώσσα αιχμηρή καταδεικνύει ό,τι σαθρό χαρακτηρίζει την «πεζή καθημερινότητα». Διακρίνει «τακτικές, ελιγμούς, σχέσεις εξουσίας». Παρακολουθεί τους έχοντες την εξουσία να είναι κυνικοί, σκληροί, άπληστοι, σφετεριστές, να πατούν επί πτωμάτων.
Και κάποια παραδείγματα. Στο θέμα της ματαιοδοξίας το ποιητικό υποκείμενο είναι αμείλικτα αποκαλυπτικό:
«Στη ζωή ένα γύρο να κάνεις/ οι ματαιοδοξίες μπόλικες, κάθε είδους,/ακόμη και από ανθρώπους που δεν το περιμένεις,/ διαλαλούν την πραμάτειά τους,/περιφέρουν την ευτέλειά τους…» (Κάθε είδους)
Ομοίως και στο θέμα της φιλίας δεν συμβιβάζεται με τη σιωπή και ομολογεί:
«Πια δεν σε εμπιστεύομαι./ Η φιλία που μου δείχνεις μασκάρεμα/λίγο πριν εξαφανιστείς.» (Μασκάρεμα)
και με αποφασιστικότητα
«Η υποκρισία και οι δήθεν φιλίες να τελειώνουν./ Είσαι σαν τις κακοτοπιές και τα αγκάθια,/ σαν μια απειλή πάνω από το κεφάλι μου.» (Στήνουν καρτέρι)
Υπάρχουν, όμως, και οι αναξιοπαθούντες. Από όσα ποιήματα της συλλογής θίγουν ζητήματα κοινωνικής ανισότητας και αδικίας ξεχωρίζω για την ευαισθησία του την Ντουλάπα. Εδώ τα θύματα της ζωής, για να εκτονωθούν, γίνονται θύτες, όταν τους δίνεται η ευκαιρία. Σαφώς, σημεία των καιρών.
«Λαϊκή οικογένεια. Ο πατέρας ναυτεργάτης./…Το αγόρι, ένας θηριώδης/ για το τίποτα ξυλοφόρτωνε την αδερφή του/ και ύστερα την έκλεινε σε μια ντουλάπα./ Από την κακομεταχείριση λιποθυμούσε.» (Η ντουλάπα)
Όμως, το τραγικό δεν είναι ο μοναδικός χαρακτηρισμός της κοινωνίας σήμερα. Υπάρχει και το συναίσθημα, το φλερτ, το λάγγεμα. Στον αντίποδα του ψευδούς, του ευτελούς και του άδικου βρίσκεται το καταφύγιο, το άσυλο, το λημέρι των αισθήσεων. Έτσι, η ισορροπία αποκαθίσταται και η κοινωνία, αν και τραγική, δεν είναι καταδικασμένη.
Στα ερωτικά ποιήματα της συλλογής ο έρωτας είναι «εκτυφλωτικός και πανίσχυρος», η «αγάπη ανθηρή και πεντακάθαρη/ χωρίς σκιές και ραγίσματα». Είναι πανταχού παρών. Οι εραστές συναντιούνται σε δωμάτια σπηλιές, κρησφύγετα κολασμένων, σε δάση, ξενοδοχεία, μπαρ. Επινοούν τρόπους «να κρατιούνται σε αδημονία/ να υποδαυλίζουν το ήδη έντονο πάθος». Τρέχουν με τη μοτοσυκλέτα «κατευθείαν μπροστά/ σα να βιάζονται να προλάβουν κάποιο θρίαμβό τους».
Κάποτε, όμως, τα ευγενή συναισθήματα αντικαθίστανται από ωμό πόθο και λαγνεία. Οι γυναίκες γίνονται ματαιόδοξες, οι άντρες εκμεταλλευτές, βίαιοι κι απότομοι. Τα ζευγάρια μιλούν στυγνά «ούτε αγάπη, ούτε αφοσίωση περίμενα από εσένα» (Με κριτικό μάτι). Η ανατροπή αιφνιδιάζει το έτερον ήμισυ. Η συνειδητοποίηση πονάει «σε λίγο καιρό/ μου συμπεριφερόσουν/ σαν να ήμουν αντικείμενο./ Ντράπηκα για τον εαυτό μου» (Το δάσος). Καταλήγει να συμπεράνει κανείς ότι ο σεβασμός στον έρωτα είναι θέμα κοινωνικό, είναι θέμα παιδείας, όπως όλα άλλωστε.
Διπολικός, λοιπόν, ο τίτλος της συλλογής, για να συμφωνεί με το περιεχόμενό της. «Τραγικά» κι «ερωτικά» τα ποιήματα, όπως «τραγικός» κι «ερωτικός» ο κόσμος, ο εντός μας κι ο περιβάλλων. Το προς τα πού κλείνει η ζυγαριά του καθενός είναι υπόθεση άλλη. Εδώ ας μείνουμε στη διαπίστωση.





ΣΗΜΕΙΩΣΗ :

Το κείμενο  αυτό είναι από την παρουσίαση της τελευταίας συλλογής της Μπακονίκα, στα Τρίκαλα τον Μάιο του 2014.





Ακολουθεί υλικό από την εκδήλωση.



                                                              

                                  (Κώστας Κοτρώνης, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Ελένη Αλεξίου, Παναγιώτης Ζαχαρόπουλος)


ΣΧΕΤΙΚΟ VIDEO :


https://www.youtube.com/watch?v=qX0TeJtOcLY

notationes////ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013////ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΙΟΥ////ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ

ΑΡΠΑΚΤΙΚΟ







Τις μέρες μου περνώ αδιάφορα.

Ό,τι κι αν κάνω

θαρρώ ατάραχη τα νύχια μου πως γλείφω

τίγρης του Νερούντα.

Τη νύχτα- κάθε νύχτα- περιμένω

για να σε θηρεύσω.

Αφουγκράζομαι τους ανεπαίσθητους ήχους

των βημάτων σου.

Οσμίζομαι τη δεσποτική σου έπαρση.

Ελλοχεύω στη γωνία των ενδοιασμών

-γονατιστή ανάμεσα στα πόδια σου

 θα τους κατασπαράξω-

προδίδεσαι από το αίμα της χθεσινής πληγής.

Πάνω της επιβεβαιώνω

 την κυριαρχία του φιλιού μου

δίπλα της οριοθετώ καινούριες περιοχές.

Σε εξαντλώ

δεν σε τελειώνω

πριν το ξημέρωμα

σε αφήνω ελεύθερο

με έναν ρόγχο οργασμό.

ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΙΟΥ///ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΠΡΟΒΑ

Όλα αυτά τα θλιβερά πατρόν

Τα σώματα

Μέχρι να ράψω επάνω μου

Την αγκαλιά σου

Όλα αυτά τα βράδια

Να σ’ αγαπήσω απ’ την αρχή

Απ’ την αρχή

Να μας υφαίνει ο έρωτας

Και ως το θάνατο

Να μας ξηλώνει η ζωή

 --------------------------------

ΠΥΘΙΑ

Τυφλός δεν είναι ο έρωτας

Μόνη αόμματη η Μοίρα

Τα βέλη της είμαστε

Το γένος των ανθρώπων

 Κι ο Θάνατος μόνος

 Και εύκολος στόχος

 --------------------------------

ΠΑΡΑΔΟΞΟΝ 

Είσαι δικός μου

Όπως λέμε

Ακαριαίος έρωτας

Κεραυνοβόλος θάνατος

Χιόνι στον Όλυμπο μέσα Αυγούστου

Δεκέμβριος κατακαλόκαιρο του Νότου

---------------------------------- 

ΚΛΕΨΥΔΡΑ

Όταν ο χρόνος σου τελείωνε

Αφήνοντας το ημιτελές ολόκληρο

Γνωρίζοντας πώς να επιβιώνεις

Γύριζες τα πόδια στο κεφάλι

Τη βαρύτητα απαξιώνοντας

Ανάστροφος χυνόσουν μέσα σου

Αναγέννηση ερμαφρόδιτη

Αφόρητη για τους δυσκίνητους

Κι ανέραστους.