Roberto Sanesi (1930-2001): Δύο ποιήματα
Μετάφραση από τα Ιταλικά: Θεοδόσης Κοντάκης
Φωτεινό τόξο
[Arco di luce]
Σχεδίασε στο παράθυρο ένα τόξο φωτεινό, πέταγμα σπουργιτιών
λευκό, το χειμώνα - για να μην ξεφύγουνε ποτέ ξανά
από τούτους τους τοίχους∙ κι έν’ άνθος λευκό, νεκρή φύση
εχθρική, κατ’ εικόνα μας. Αρνήσου τη φωτιά τη λυγερή
στα ψηλώματα, το χιονολούλουδο
του Θεού∙ μα να υπάρχεις με τα πράγματα, να ενώνεις
νήμα το νήμα τον μύθο με την ιδέα, ελευθερίας άνεμο
που πλάθεται και ξαναπλάθεται μεμιάς
απ’ τα δικά σου τα κλαδιά, καθώς το χιόνι τα βαραίνει. Άκου
πώς σφύζει στα πατζούρια η σιωπή, πώς στενάζει
η συμπόνια σε τούτη την παγωνιά. Αν η Αθηνά
δεν κάνει να πέσει η νύχτα με το βλοσυρό της
βλέμμα της σοφίας, ας πούμε τότε πως φταίει η καρδιά -
για τη βαρύτητά της που μας τραβά στο κέντρο της γης.
***
Ψευδώς αφιερωμένο
[Falsamente dedicata]
Ήτανε το σημείο αναγνωρίσεώς σου
το να πιστεύεις σε κάποιο μέλλον: ένα βασίλειο όπου να διακρίνεις
τα χνάρια των ταύρων και των φαντασμάτων στ’ ανολοκλήρωτο πράσινο
του κύματος απάνω σε κύμα -στο νερό που σκουραίνει απ’ τα ψάρια-
των ποταμιών που η θάλασσα τα ξασπρίζει, ένα σεντόνι λευκό που πάνω του
προβάλλεις τις πληγές. Κι ακόμα
ήτανε σαν μια απόκριση σ’ ένα αντάτζιο
από σύμβολα και συλλαβές, ένα συναπάντημα υγρό
του τίποτα με την ύπαρξη: έτσι το πουλί-δημιουργός
μπορούσε να ιχνογραφεί τα φωτεινά του τα σύμβολα
ανάμεσα στα χορταράκια: να περιορίζει
τον χρόνο και τον χώρο του, με το σφύριγμά του,
και τον Λόγο στο δικό σου το πρόσωπο, μες στις φλόγες. Αυτό ήτανε
το δικό σου το βασίλειο. Η ορμή.
Η ιδέα ενός ρόδου ή ενός βότσαλου. Κι η ασάλευτή σου η κίνηση
μέσ’ από το τίποτε ενός πράγματος
που γεννιέται από ένα άλλο, τυχαία,
μετέωρη έμενε κάθε φορά μέσα σ’ ένα δακτύλιο:
ρίμες και πλάσματα από πέτρα ήταν η διάρκεια τούτου του βασιλείου.
Άγνωστος στη χώρα μας, ο Ρομπέρτο Σανέζι υπήρξε ένας από τους σημαντικούς ποιητές της μεταπολεμικής Ιταλίας. Είναι, πάντως, περισσότερο αναγνωρίσιμος ως κριτικός τέχνης και λογοτεχνίας, αλλά και ως ένας από τους πιο γνωστούς μεταφραστές και ανθολόγους της αγγλικής και της αμερικανικής ποίησης στη χώρα του. Ο Σανέζι εμφανίζεται, ήδη από την πρώτη του συλλογή, Il feroce equilibrio (1957), ως ένας ποιητής ώριμος και βαθιά στοχαστικός. Τα στοιχεία αυτά βρίσκουν την πλήρη έκφρασή τους στις κατοπινές ποιητικές του συνθέσεις, με αποκορύφωμα την Πρώτη μέρα της άνοιξης (Il primo giorno di primavera, 2000). Η τελευταία έμελλε να είναι το κύκνειο άσμα του ποιητή, καθώς εκδόθηκε λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του...
* H φωτογραφία είναι παρμένη από το pexels.
