ΜΑΡΤΙΟΣ: ΜΗΝΑΣ ΠΟΙΗΣΗΣ 2025/// 'ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ /// ΔΥΣΠΝΟΙΑ της Κούλας Αδαλόγλου

                                                                                  [1]

ΚΟΥΛΑ  ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ

ΔΥΣΠΝΟΙΑ

Σαν κάτι να τελείωνε-

και τελείωνε-

η θάλασσα ανέπνεε  βαριά

όπως σε δύσπνοια

πάνω στο δρόμο του φεγγαριού

εσύ είχες ήδη στρέψει αλλού το πρόσωπό σου.

Γιατί το μέλλον μια μικρή κουκίδα, Σαιξπηρικόν 2018

****

                                                                                 

 

ΓΥΝΑΙΚΕΙΕΣ ΦΩΝΕΣ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ /// ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ: NTINA ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΚΟΥΛΑ  ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ

διαφυγή – μια απόπειρα

Νύχτα σημαδιακή.

Η άμμος υγρή

έβγαλε τα παπούτσια και περπάτησε, αναρρίγησε.

Στην προκυμαία βρήκε μια βάρκα φιλόξενη

μπήκε κι ανοίχτηκε, πέρα απ’ το μάτι.

Στο σπίτι εκείνος ανησύχησε

οι άλλοι στο μέσεντζερ περίμεναν το χαμόγελό της

σίγησαν οι ευχές  φωνές και τα τραγούδια.

Ο δρόμος του φεγγαριού στάθηκε βολικός

πάτησα πάνω του

τη βρήκα

γύρισα την πλώρη

κάθισα μέσα

την οδήγησα στον γιαλό

τη συνόδεψα ως την είσοδο.

Μέσα είχε ζέστη

Αλλά το δέντρο είχε γύρει το κεφάλι του στη θλίψη.

Ωστόσο έξω αναβόσβηναν φωτάκια.

Έπηζε η αρμύρα στα μαλλιά και στο σώμα της.

Με κράτησε σφιχτά στην παγωμένη χούφτα της και μου ’πε

δεν γυρεύω πλέον τη φυγή

είναι καιρός να αναμετρηθώ με το δικό μου βάθος.

(Από την υπό έκδοση συλλογή «Ο δρόμος της επιστροφής είναι απόκρημνος»)

****

ΠΟΛΑ ΒΑΚΙΡΛΗ

Η γέννηση

Χαρά που γεννιέται απ'της ζωής το κέλυφος

καθώς όταν σπάει κι έρχονται στο φως

τα πρώτα σκιρτήματα

Σπαργανωμένη σε δέχτηκε η αγάπη της μάνας σου

άδολη αγάπη ,αληθινή όσο καμμιά άλλη

Φωτίστηκε το πρόσωπό της από το φως

του αστεριού που στάθηκε σηματωρός

πάνω απ’ τον φτωχό το σταύλο

Κι έλαμψε το δάκρυ στην άκρη των βλεφάρων

καθώς η αγκαλιά της γέμισε απ' το μικρό σου σώμα

Και τα χέρια της με τις αδέξιες κινήσεις της πρωτότοκης ,

στοργικά σε τυλίγαν

Λύτρωση είπανε τον ερχομό σου απ' το προαιώνιο κακό

που το γένος των ανθρώπων εβάραινε

Κι ο βασιλιάς σκιάχτηκε για το σκήπτρο του

και τον αφανισμό σου διέταξε

Όμως εσύ ερχόσουν μόνο την ελπίδα να φέρεις,

την αγάπη να φυτέψεις όπως το λουλούδι στο χώμα,

στις καρδιές των ανθρώπων, δίχως σήματα εξουσίας,

μεγαλόσχημες υποσχέσεις και λόγια φουσκωμένα

Απλά, λιτά κι απέριττα όπως το χιόνι

κύλησες στην αγκαλιά της μάνας

και τα άχυρα γίναν χρυσάφι τους φτωχούς να χορτάσουν!

****

ΝΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

Από το τέλος στην Αρχή

Το τέλος του χρόνου είναι αυτοσχέδια ρολόγια
που μετρούν πολύτιμα αποθηκευμένα,
η αμέριμνη μέτρηση του χρόνου σε κοινή θεα
τα αλμυρισμένα λεπτά με τα διττά συναισθήματα
τα μελαγχολικά μάτια της υδρογείου
τα παιχνίδια που δεν ξόφλησαν
η άγνοια αν έχουν τελευταίο σταθμό
τα χέρια με φαντασία που δούλεψαν παραμύθια,
ο αέναος έρωτας που τα καταδιώκει
οι συνταξιδιώτες με τους γήινους αγγέλους
η αμηχανία του άγνωστου
οι ναυαγισμένες διαδρομές .
Το τέλος του χρόνου είναι η ποίηση
που χτυπά ρυθμικά τις ρυτιδες των ονείρων .
Οι αθόρυβοι μύθοι του παρελθόντος και του παρόντος
που αδιαφορούν στη μυρωδιά νέων άοσμων θεωριών
και με δυσάρεστο τρόπο επιθυμούν να γίνουν
βιομηχανία μνήμης του μέλλοντος.
Το κρύο που ζεσταίνεται από τη μουσική
σαν εύχεται στην ομορφιά του κόσμου.
Μια Τετάρτη και μια ώρα τα πολλά ερωτεύσιμα ταξίδια
χωρίς το μικρόφωνο να κάνει βόλτα σε φίλτρα
τραγουδά με πάθος την αιωνιότητα της στιγμής.

***

ΞΑΝΘΙΠΠΗ  ZΑXΟΠΟΥΛΟΥ

Μακρινά Χριστούγεννα

Γυρεύεις ένα χέρι

σώθηκαν πια τα Χριστούγεννα

στολίδια χέρια μαραίνονται στα δέντρα

και τα λαμπάκια αυξάνουν με τα χρόνια

λες κι η Ζωή είναι θέμα ηλεκτρικού ρεύματος

και το νιογέννητο ρομπότ με καλώδια

Κράτα την καρδιά

ν΄αντέξει να δει τη φυλακή της

μη στις γιρλάντες δει την αυτοχειρία της

και δεν υψωθεί να βρει τον ουρανό της.

***

ΝΙΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

Χριστούγεννα στο καφενείο

Χριστούγεννα στο καφενείο 

Έπεσε βαρύς ο στολισμός

Πικρό το καφενείο

Ο ένας παίζει την τύχη στα χαρτιά

Ο άλλος μόνος ξενυχτά

Ο τρίτος παρακολουθεί περαστικούς

Κι ο τέταρτος τις λέξεις του καπνίζει

Έπεσε βαρύς ο στολισμός

Λαμπιόνια αστέρια και κορδέλες

Μοιάζουν στα μάτια τους μικρές φωτιές

Του χρόνου του παλιού μετρούν

Τις άδειες τους τις μέρες.

 ( πρώτη δημοσίευση)

****

ΚΑΤΕΡΙΝΑ  ΛΙΑΤΖΟΥΡΑ 

Η παράλειψη ή Το εορταστικό τραπέζι

Καλά, βρε Τζον, να μην αναφερθείς καθόλου στο εορταστικό τραπέζι χρονιάρες μέρες; Σ’ εσάς στο Αμέρικα δεν είναι υψίστης σημασίας; Γιατί εδώ, στας Ευρώπας, είναι έθιμο χριστουγεννιάτικο να τρέχεις στα supermarket και να τρέχεις στις αγορές και να γεμίζεις καλάθια και να κουβαλάς σακούλες και να φορτώνεις το πορτμπαγκάζ και να ξεφορτώνεις το πορτμπαγκάζ και ν’ αποθηκεύεις τρόφιμα σε ράφια και ντουλάπια και να μπουκώνεις ψυγεία και καταψύκτες και να μαγειρεύεις αποβραδίς και να βγάζεις κατσαρόλες και κατσαρολάκια, ταψιά και λαμαρίνες και να ανακατεύεις και να δοκιμάζεις και να βλέπεις με την άκρη του ματιού σου τον νεροχύτη να ξεχειλίζει και να τρέχεις να στρώσεις το εορταστικό τραπέζι και να αναθεματίζεις που ξέχασες μέσα στον πανικό να πάρεις χαρτοπετσέτες με καμπανάκια και γκι (δεν πειράζει, όμως, κανείς δεν θα το προσέξει) και να στρώνεις το εορταστικό τραπέζι και να απλώνεις τα μαγειρεμένα εκθέματά σου και να ξεστρώνεις το εορταστικό τραπέζι και να πέφτεις κατάκοπος στον καναπέ με φρικτό φούσκωμα και φρικτές καούρες και δυσπεψία και δυσεντερία και να θυμάσαι που σου το είχε πει ο γιατρός, να μην το παρακάνεις φέτος στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, και, με τελευταία σου τη σκέψη πως κάποιος θα πρέπει να κατεβάσει τα πολλά σκουπίδια, να γέρνεις στη λεκάνη για αναπάντεχες εξαγωγές.

Κατερίνα Λιάτζουρα, Οι δώδεκα φρίκες των Χριστουγέννων και μια παράλειψη [μια

black humor συνομιλία], Χαλκίδα, 2021

Οι δώδεκα φρίκες των Χριστουγέννων συνομιλούν με το βιβλίο του John Updike «The

twelve terrors of christmas» που εκδόθηκε το 1993 από τις εκδόσεις Gotham Book

Mart, New York.

***

ΑΣΗMΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

Προσευχή και είναι Χριστούγεννα

Θέλω τα μάτια σου

Θέλω τα χείλη σου

Την υπόσχεση

Τώρα

Πως μπροστά υπάρχει  δρόμος

Πως μια γέφυρα εκεί υπάρχει

Ολόκληρη δική μας.

Είναι οι εικόνες γιορτινές

Του κόσμου

Τα τραγούδια

Περιμένουν τη φωνή μας

Ακούς που σου μιλώ;

Αισθάνεσαι τη σκέψη μου

τρυφερά να σε ανιχνεύει;

Mέσα στη δική μου καρδιά

υπάρχει ένα δωμάτιο για σένα

γεμάτο ευχές, φωτάκια και μπαλόνια

κι ένα σύννεφο-καράβι-κόκκινο-

που είναι έτοιμο

στον κόσμο να μας ξεναγήσει

Γι΄ αυτό και γω

-γνωρίζοντας πόσο έχεις αργήσει-

Ψιθυριστά σου λέω:

«’Ελα».

                  «’Ελα»

[Πρώτη δημοσίευση]

***

MAΡΙΑ ΣΤΡΙΓΚΟΥ

 Χριστούγεννα

Κάθε πέρσι είναι Χριστούγεννα.

Το σπίτι ετοιμάζεται, τα παραθυρόφυλλα του κοκκινίζουν.

Υπάρχει ένα όνειρο που τριγυρνά στο μπαλκόνι με χιλιάδες φωτάκια.

Δεν ξέρει αν θα έρθει ο Αϊ Βασίλης, ξέρει μόνο να περιμένει.

Ανάβει το τζάκι, ζεσταίνει το μέλι, γλυκαίνεται.

Πίσω από το βουνό γεννιέται ένας μικρός Χριστός, που πεινάει και κρυώνει.

Ο ήλιος είναι λίγος και δεν φτάνει.

Ξεφλουδίζει την σάρκα του για να τον ζεστάνει,

δεν πίνει γάλα, δεν τρώει ψωμί.

Ταΐζει ό,τι πείνασε κι ό,τι πόνεσε πολύ.

Στρώνει φιλόξενο κρεβάτι,

βγάζει την καρδιά του και τη χαρίζει απερίσκεπτα για χάρη της γιορτής.

Ύστερα νυχτώνει και τ' άστρα είναι ρεζερβέ.

Το ίδιο είναι και το φεγγάρι ή έστω ό,τι απόμεινε απ' αυτό.

Ανακατεύει τις στάχτες και ξαπλώνει στη γωνιά.

Αρχίζει να μετράει απ'  την αρχή.

364 μέρες απ' τα Χριστούγεννα.

Του τάξανε κάποτε ένα παραμύθι και μια γιορτή.

Κάθε χρόνο περιμένει υπομονετικά ενώ φροντίζει τους άλλους.

Χριστός γεννάται πάντα.

Μα εκείνος κάθε μέρα λύπη

*Oι φωτογραφίες είναι παρμένες από το pixabay.

ΚΟΥΛΑ ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ/// ΝΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ/// ΠΤΥΧΕΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΚΟΥΛΑΣ ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ

(2019)	Νήματα της γραφής, πτυχές κειμένων, Ρώμη
(2018)	Γιατί το μέλλον μια μικρή κουκίδα, Σαιξπηρικόν
(2016)	Εποχή αφής, Σαιξπηρικόν
(2013)	Οδυσσέας, τρόπον τινά, Σαιξπηρικόν
(2012)	Βγήκε ένας ήλιος χλωμός, Ταξιδευτής
(2009)	Διπλή άρθρωση, Ταξιδευτής
(2007)	Η γραπτή έκφραση των μαθητών, Κέδρος
(2001)	Μαθητεία στην αναμονή, Τα Τραμάκια
(1996)	Δύο ελεγείες και μία ωδή, Τα Τραμάκια ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑ (2019) Θεσσαλονίκης ποιήτριες τρεις, Κουκκίδα (2018) Πώς φοριούνται οι λέξεις: Εβδομαδιαίο ημερολόγιο 2019, Εκδόσεις Πατάκη (2016) Δαίδαλος, Μεγάλη ανθολογία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, Εταιρεία Συγγραφέων (2016) Τα πάθη στη λογοτεχνία, Εκδόσεις Καστανιώτη (2016) Χνάρια στο φιλιατρό των φίλων, Γαβριηλίδης (2014) Τα ποιήματα του 2013, Κοινωνία των (δε)κάτων (2011) Έκφραση έκθεση για το γενικό λύκειο, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων (Ο.Ε.Δ.Β.) (2009) Τα ποιήματα του 2008, Κοινωνία των (δε)κάτω

Βιβλία. Φθάνουν στα χέρια μας με διάφορους τρόπους. Τα αγγίζουμε, μυρίζουμε τις σελίδες τους, τα σημαδεύουμε με σημειώσεις, υπογραμμίσεις, σχόλια. Τα αγαπούμε. Κάποιες φορές η αναγνωστική επικοινωνία μετατρέπεται σε ένα κείμενο του αναγνώστη και αποτυπώνει την εμπειρία της ανάγνωσης. Ένιωσα αρκετές φορές αυτή την ευτυχία, να αγγίζω τα νήματα της γραφής, να ψαύω τη μυστική τους ύφανση, τις βελονιές και τους κόμπους. Γιατί, για μένα, αναγκαία προϋπόθεση για να γράψω ένα κείμενο κριτικής προσέγγισης σε ένα βιβλίο είναι να μου ψιθυρίσει κάτι η γραφή του, κι εγώ να κοιτάξω προσεχτικά, να διακρίνω τα εμφανή σημάδια και τα μυστικά της ίχνη.

Τα κριτικά κείμενα που συγκεντρώνονται στον τόμο αυτό δημοσιεύονται από το 1998 ως το τέλος του 2018 - τα βιβλία στα οποία αναφέρονται εκδίδονται από το 1995 ως το πρώτο εξάμηνο του 2018. Κριτήριο για την παρουσίασή τους, και τότε, όταν προδημοσιεύτηκαν τα σημειώματά μου, και τώρα, που συγκεντρώνονται στον τόμο αυτό, είναι το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που μου προξένησαν. Κυρίως για τον τρόπο της γραφής, της ποιητικής έκφρασης ή της αναζήτησης στον πεζό λόγο.

Τα κριτικά κείμενα που συγκεντρώνονται στον τόμο αυτό δημοσιεύονται από το 1998 ως το τέλος του 2018 - τα βιβλία στα οποία αναφέρονται εκδίδονται από το 1995 ως το πρώτο εξάμηνο του 2018. Κριτήριο για την παρουσίασή τους, και τότε, όταν προδημοσιεύτηκαν τα σημειώματά μου, και τώρα, που συγκεντρώνονται στον τόμο αυτό, είναι το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που μου προξένησαν. Κυρίως για τον τρόπο της γραφής, της ποιητικής έκφρασης ή της αναζήτησης στον πεζό λόγο.

Το παρόν βιβλίο χωρίζεται σε τρία τμήματα: Ποίηση (27 λογοτέχνες), Πεζογραφία (26 λογοτέχνες), Δοκίμια-Άλλα κειμενικά είδη γραμμένα από λογοτέχνες (6 λογοτέχνες). Στην πραγματικότητα, οι συγγραφείς είναι λιγότεροι (49), διότι συχνά ο ίδιος συγγραφέας εντάσσεται σε περισσότερες από μία κατηγορίες. Η διάκριση αυτή αποτελεί τη διαιρετική βάση. Από εκεί και πέρα, τα σημειώματα τοποθετούνται σύμφωνα με την αλφαβητική σειρά στα ονόματα των συγγραφέων στους οποίους αναφέρονται.

NEA KYKΛΟΦΟΡΙΑ /// ΕΠΟΧΗ ΑΦΗΣ

         

Κούλα Αδαλόγλου / Εποχή αφής / Σαιξπηρικόν 2016


Η Kούλα Αδαλόγλου γεννήθηκε στη Βέροια το 1953.
Σπούδασε Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ειδικές σπουδές: Μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και Διδακτορικό στο Α.Π.Θ., στη Διδασκαλία της γλώσσας και στην Αξιολόγηση της γραφής.
Ζει στη Θεσσαλονίκη.
Διετέλεσε Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων (1998-2007) και Διευθύντρια του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης (2007-2011).
Αποτελεί μέλος της συγγραφικής ομάδας των βιβλίων «Έκφραση /Έκθεση», που εισήγαγαν την επικοινωνιακή γλωσσική διδασκαλία στο Λύκειο.
Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης (ΕΛΘ). Επίσης, μέλος του Κύκλου Ποιητών.
Κριτικά σημειώματά της για σύγχρονους λογοτέχνες έχουν δημοσιευτεί σε γνωστά περιοδικά.
Έχει εκδώσει έξι ποιητικές συλλογές, τελευταία η Οδυσσέας, τρόπον τινά, εκδ. Σαιξπηρικόν, και μία συλλογή διηγημάτων με τίτλο Βγήκε ένας ήλιος χλωμός, Ταξιδευτής, 2012.


Έργα της ίδιας

Ποιήματα 

1982 Καταγραφές, Θεσσαλονίκη
1992 Στο μεταίχμιο, Θεσσαλονίκη
1996 Δύο ελεγείες και μία ωδή,
εκδ. Τα τραμάκια, Θεσσαλονίκη
2001 Μαθητεία στην αναμονή,
εκδ. Τα τραμάκια, Θεσσαλονίκη
2009 Διπλή άρθρωση,
εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα
2013 Οδυσσέας, τρόπον τινά,
εκδ. Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη


Διηγήματα 

 
2012 Βγήκε ένας ήλιος χλωμός,
εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα


Συμμετοχή σε συλλογικό έργο

 
2009 Ποιήματα του 2008,
εκδ. Κοινωνία των δε(κάτων), Αθήνα
2014 Ποιήματα του 2013,
εκδ. Κοινωνία των δε(κάτων), Αθήνα


Μελέτη 

2007 Η γραπτή έκφραση των μαθητών, εκδ. Κέδρος, Αθήνα


[ Δείγμα γραφής ]

Φωνή Β΄ 

Κάθε βράδυ είναι εκεί και με κοιτάει.
Σαν να γνωριζόμαστε από πάντα.
Της προσφέρω το Tom Collins που πίνει και πλησιάζω
μου χαμογελάει όλο φως.
Τι ξέρει η αγάπη από το όμορφο;
Τι ξέρει από το διαφορετικό;
Γεμίσανε ταμπέλες τα ράφια, οι δρόμοι
γράφω με το δάχτυλο τη σκόνη τους
τις ξεκαρφώνω με τα νύχια τα χέρια μου σκίζονται
γκρεμίζομαι στο σπάσιμο της κατανόησης.
Έτσι το βίωσα, καιρό.
Σαν παροξυσμό.
Να επιθυμώ τώρα
ό,τι μελλοντικά ήταν αβέβαιο.
Το σκότωσα ένα βράδυ με τον τρόπο που ξέρω.
Έμεινα σαν ξεφουσκωμένο παιχνίδι
σαν κατεστραμμένη μαριονέτα –
φτάνουν οι παρομοιώσεις –
ένας άνθρωπος με ματαιωμένη προσδοκία.
Φέιγ βολάν
Λίγο πριν από το ύψος της Αριστοτέλους με Ερμού
έκανες αδιέξοδες τις κατευθύνσεις.
Άχνιζε η ζέστη
μηνύματα στο κινητό με καλούσαν στην ΕΡΤ.
Λίγο πριν από το ύψος της Ερμού
μετέωρες αποφάσεις.
Συλλαλητήριο για τους απολυμένους
εκατοντάδες μηνύματά μου φέιγ βολάν πεταμένα στους δρόμους
ζητούν τον λόγο από εκείνον που παρίστανε τον παραλήπτη.



 -------------------

Αιφνιδιασμός
 
Γιατί με αιφνιδίασες;
ούτε ένα σημάδι, κάτι που να δείχνει αλλαγή πορείας.
Ο αιφνιδιασμός είναι ένα ρίσκο.
Γιατί θεώρησες προβλέψιμη την αιφνιδιαζόμενη;
Ποιος ορίζει το πλαίσιο;

-----------------------------

Γ΄ 

Ετοίμασα ντοματόσουπα, από κουτί,
μόνο τη ροζέτα από κρέμα γάλακτος έφτιαξα μόνη μου
κι ας βουτήξουν ζεστά φρυγανισμένα ψωμάκια σε σως
αρωματικές
μήπως φιλήσει τον ουρανίσκο τους μια μακρινή ηδονή
                                                        

                                                                   

notationes /// 'ANOIΞΗ 2016 /// Η ΠΟΙΗΣΗ ,Η ΕΠΟΧΗ,Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ Ο ΈΡΩΤΑΣ /// ΓΡΑΦΕΙ Η ΚΟΥΛΑ ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ

Αναδημοσίευση από
fractalart

Ασημίνα Ξηρογιάννη  
Εποχή μου είναι η ποίηση, Γαβριηλίδης 2013
23 Μέρες, Γαβριηλίδης 2015


H ποίηση, η ζωή και μια ιστορία in progress ///

 

Γράφει η Κούλα Αδαλόγλου

  H  ποιητική συλλογή Εποχή μου είναι η ποίηση είναι η τρίτη της Ασημίνας Ξηρογιάννη. Ο νέος άνθρωπος και η εποχή του – αντιμέτωπος με την εποχή του. Και η ποίηση, που τον βοηθάει να αντέχει τις συγκυρίες και τις συνθήκες της εποχής του.
Ένας άνθρωπος που, μέσα σ’ αυτήν την εποχή, κουβαλάει τις πληγές του. Και τα ερωτηματικά και τις διαψεύσεις του.
Στη συλλογή υπάρχουν ποιήματα ποιητικής, με την έννοια του τι είναι ποίηση, όπως τα Ένα ποίημα για τον Τάσο Λειβαδίτη, σ. 23, Νέα ποιητική, σ.24, άτιτλο, σ.33.
Αλλά και, ευρύτερα, ποιήματα για το ρόλο της ποίησης μέσα στη συγκεκριμένη εποχή. Και, επίσης, για το ρόλο του ποιητικού υποκειμένου-ποιητή σε σχέση με τα καθημερινά προβλήματα γύρω του αλλά και σε σχέση με τη γενικότερη πολιτική κατάσταση. Η αγωνία: η ποίηση είναι ένα άλλοθι, για να κρυφτεί το ποιητικό υποκείμενο στο «καβούκι» του ή είναι ένας τρόπος να αρθρωθούν τα προβλήματα και να έρθουν κοντά οι άνθρωποι-συμπάσχοντες;
Η Αθήνα καίγεται στις φλόγες/ και συ στοχάζεσαι πάνω στο ποίημα./ […] (σαν να βγήκες στους δρόμους/ σαν να ούρλιαξες ( άτιτλο, σ. 14)
Ά-πολις κατάντησε/ κι όμως δεν ξέρει να σου πει/ πώς λέγεται αυτό το –α./ Μα το σώμα του/ ξέρει καλά/ τα στερητικά τα άλφα/ τι σημαίνουν  (Μετανάστης, σ. 36)
Το πρώτο ποίημα της συλλογής αρχίζει με ένα ερώτημα: Πες μου,/ γιατί να γράφεις ποιήματα,/ όταν δεν υπάρχουν αναγνώστες;
Και τίθεται μια πρώτη θέση, που σε όλη την υπόλοιπη συλλογή προβληματίζει, υπονομεύεται, αίρεται. Χωρίς απολυτότητες και χωρίς αφορισμούς.
Η μόνη βεβαιότητα που διατυπώνεται κατηγορηματικά: […] μόνο μια πράξη/ δεν θα σε προδώσει ποτέ: η γραφή (σ.37).
Μέσα από τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα επιχειρείται ο προσδι-ορισμός του ποιητικού υποκειμένου:
Και συ αναζητάς τη συνέχεια των στίχων σου/ και ισχυρίζεσαι ότι αντιστάθηκες (σ. 14)
Μα πάνω απ’ όλα ποιητής./ Φιλτράρεις τη ζωή/ και η ποίηση είναι ο τόπος σου/ και ο χρόνος σου μαζί. (σ.35)
Στο όλο κλίμα προστίθενται και τα συναισθήματα της αμφιβολίας και διάψευσης στον έρωτα, αλλά και η ισορροπία και η πληρότητα που πηγάζουν πάλι από τον έρωτα:
Μαζί μου πήγαινες/ μαζί μου ερχόσουν./ Τώρα σιωπάς./ Και δεν ξέρω αν αδράνησες/ ή αν έχεις ηττηθεί. (σ.18)
Με τον έρωτα λες/ θα διατηρήσεις την ισορροπία σου/ μέσα στην ανισορροπία του κόσμου. (σ.46)
Λόγος λιτός, αστόλιστος. Οι καλύτερες στιγμές τα σύντομα, πυκνά ποιήματα. Το συναίσθημα, όταν πλεονάζει, κάνει κάποτε το ποίημα να χάσει τον βηματισμό του, ή φθάνει σε κάποιον διδακτισμό. Η ένταση μεγαλώνει με την πύκνωση του νοήματος.
Υπάρχει ένα ποίημα που θεωρώ πολύ χαρακτηριστικό στη συλλογή της, το Θεατής, σ.41 – ίσως μαζί με το αντίστοιχο της σελίδας 16. Ερωτικό με την ευρύτερη έννοια, αλλά και με τους όρους της ερωτικής επιθυμίας, προς έναν άντρα μέσα στη δράση ( Και γι’ αυτό σε αγάπησα./ Επειδή κινούσες βουνά/ μόνο με το χαμόγελο) που έχει μεταμορφωθεί σε θεατή των όσων διαδραματίζονται, βάζοντας σε δοκιμασία τα αισθήματα του ποιητικού υποκειμένου. Το ποίημα αυτό μπορεί να θεωρηθεί μια γέφυρα με το βιβλίο της Ξηρογιάννη 23 Μέρες. Όπως και η επίγνωση που διατρέχει τη συλλογή, πως η ποίηση είναι το σταθερό background μέσα στο οποίο δρα το ποιητικό υποκείμενο, με τη βεβαιότητα πως μόνο μια πράξη/ δεν θα σε προδώσει ποτέ: η γραφή.
Οι 23 Μέρες είναι ένα κείμενο που δεν είναι εύκολο να χωρέσει σε κάποιο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος. Θεωρώ βέβαιο το ποιητικό στοιχείο και διαβάζω την έντονη θεατρικότητα του κειμένου. Άρα, θεατρική ποίηση, ας πούμε.
Η ίδια η συγγραφέας ονομάζει το κείμενό της, ως ποιητικό υποκείμενο, την 12^η μέρα, ποιητική νουβέλα in progress, τονίζοντας ίσως το στοιχείο της αφήγησης, όσον αφορά τη νουβέλα. Εκείνο που πρέπει οπωσδήποτε να κρατηθεί είναι το in progress. Σε εξέλιξη είναι και η γραφή του κειμένου, καθώς παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα μέρα τη μέρα, και φυσικά παράλληλα σε εξέλιξη είναι και η εσωτερική συναισθηματική κατάσταση του ποιητικού υποκειμένου.
23 μέρες. Αναμονή και εσωτερική διεργασία. Το ποιητικό υποκείμενο, μια νεαρή γυναίκα, και ο Άλλος, ο εραστής, που έχει απομακρυνθεί, και όλο το κείμενο είναι η περιγραφή-αφήγηση της πιθανής επιστροφής του. Με τη φωνή του Άλλου να ακούγεται μέσα από τη φωνή του ποιητικού υποκειμένου και μέσα από τις «σκηνικές» οδηγίες που αυτό δίνει για τον χώρο – εσωτερικό χώρο – και για το συναισθηματικό πλαίσιο. Με πολλές διακειμενικές αναφορές και συνομιλίες. Πολύ ενδιαφέρουσα γραφή, με τον υβριδικό της χαρακτήρα. Να σημειώσω ότι με πλάγια γράμματα αναφέρεται ο άμεσος λόγος του ποιητικού υποκειμένου, με ορθά το πλαίσιο ή τα σχόλια, σχετικά με ό,τι διαδραματίζεται ή σχετικά με όσα σκέφτεται/θυμάται η νεαρή γυναίκα. Τα μέρη αυτά συνυπάρχουν στην ίδια μέρα, αλλά μπορεί και να αυτονομούνται, να μιλάει δηλαδή μόνο το ποιητικό υποκείμενο ή και να διαβάζουμε μόνο τις σκέψεις και τους στοχασμούς του, ανάλογα με το πώς σκηνοθετείται η εξέλιξη.
Ο χώρος είναι ένα νοικιασμένο δωμάτιο, που φιλοξενούσε τις ερωτικές τους συναντήσεις. Στοιχεία για τα αντικείμενα του δωματίου: το κρεβάτι, ένας τετράγωνος καθρέφτης, μια ντουλάπα, ένα καφέ κομοδίνο, τα αντικαταθλιπτικά χάπια, το σημειωματάριο πάνω στο κομοδίνο, ο πίνακας με Το Φιλί του Μουνκ στον τοίχο. Και μια κουνιστή πολυθρόνα, όπου η γυναίκα, η Σοφί, περιμένει να ακούσει τον ήχο της επιστροφής του.
Η Σοφί, γράφει σε σημειωματάριο, όχι σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ενδιαφέρουσα σκηνοθετική λεπτομέρεια, καθώς η όλη ατμόσφαιρα παραπέμπει σε παλαιότερα λογοτεχνικά ζευγάρια, στους μεγάλους τους έρωτες και στους χωρισμούς τους, στη μοναξιά τους και στη «φυγή» τους απ’ τη ζωή. Και οι διακειμενικές αναφορές στις Σύλβια Πλαθ, Ανν Σέξτον, Έμιλυ Ντίκινσον, στον Χένρι Μίλερ και στην Αναΐς Νιν. Ωστόσο, κάποια στιγμή κατανοεί ότι πρέπει να λάβει τις δικές της αποφάσεις:
Τώρα όμως νιώθει πως είναι οι περιστάσεις που την καλούν να σκεφτεί για τη δική της ζωή και όχι μόνο για τη ζωή των «διακειμενικών άλλων». (XIII, σ. 26)
Η Σοφί πιστεύει ότι πολλοί άνθρωποι εγκλωβισμένοι στον μικρό χώρο ενός δωματίου ασφυκτιούν, αλλά μέσα από το πνίξιμο και την ασφυξία αυτή μπορεί να γεννηθεί ένα ποίημα. Από την άλλη μεριά
Αν πάλι κάποιος είναι μόνος του/ ολομόναχος, κλεισμένος σε έναν τέτοιο μικρό χώρο/ για πολλές συνεχόμενες μέρες (23 ας πούμε)/ πάλι θα αφυκτιά… από τη μοναξιά του ίσως./ Και σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να γεννηθεί ένα ποίημα/ ή πολλά ποιήματα/ ή ένα πεζό/ ή… (XVII, σ.32)
Μια αναφορά πάλι στο κείμενο που γράφεται και στο είδος του, η ενδιαφέρουσα «έξοδος» του ποιητικού υποκειμένου από το κείμενο και η απ’ έξω παρακολούθηση της γραφής.
Την 21^η μέρα υπάρχει μια ενδιαφέρουσα, μάλλον αναπάντεχη, αναφορά στον Σολωμό και στα σχεδιάσματά του (ύστερα από ένα μότο του Πάουλ Τσέλαν)
Αυτό που αποκαλούμε «σχέση»/ δεν είναι παρά ένα σχεδίασμα εντέλει/ – όπως οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Σολωμού, ας πούμε – / «Κι όμως εκεί βρίσκεται όλη η ουσία της/ είναι κάτι σαν work in progress», μου λες εσύ./ «Κι όμως, εκεί συνίσταται η γοητεία της,/ στο ότι ατέρμονα συνδιαλέγεται με το χάος» σου λέω εγώ./ (Ίσως είναι η πρώτη φορά που οι απόψεις μας συγκλίνουν κάπως)/ (Ίσως πρέπει να χωρίσουμε οριστικά)  (ΧΧΙ, Σχεδίασμα, σ. 37) 
Η συνειδητοποίηση της αποστασιοποίησης, ύστερα από τη διαπίστωση μιας σύγκλισης, είναι πολύ ενδιαφέρουσα, καθώς η σαν work in progress σχέση, και συνακόλουθα η αφήγηση, φαίνεται να οδηγούνται προς ένα τέλος. Που δεν θα είναι μελοδραματικό, άλλωστε η πρωταγωνίστρια δήλωσε πως
Η Σοφί αγαπά τις καταθλίψεις της./ Επίσης απεχθάνεται το μελό/ (σ εόλες του τις εκφάνσεις)  (XIV, σ.28)
Θα είναι μια έξοδος
Αλλά εγώ δεν θα χρησιμοποιήσω το γκάζι./ Με βλέπω ήδη να διασχίζω το δρόμο/ έχοντας ξεχάσει τα σθεντόν/ πάνω στο κομοδίνο. (XIII, σ. 39)
Έξοδος διπλή, πάλι. Από τον εσωτερικό χώρο στον εξωτερικό, από την ψυχική κατάπτωση και απομόνωση στην έξω ζωή. Όχι ίσως με το χρώμα του προβληματισμού που υπήρχε στη συλλογή Εποχή μου είναι η ποίηση. Αλλά με μια βαθύτερη εσωτερική δυναμική: η γραφή-ποίηση δείχνει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να έχει καθοριστικό, λυτρωτικό χαρακτήρα. Αποκτά έναν δυναμικό ρόλο στη ζωή του ποιητικού υποκειμένου, το οποίο οδηγείται στη λύση (θεατρική η σημασία) μέσω της γραφής.

notationes /// 'ANOIΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2015 /// ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΙΟΥ : Κούλα Αδαλόγλου: Καταγραφές, ποιήματα, Θεσσαλονίκη, 1982 Βγήκε ένας ήλιος χλωμός, διηγήματα, εκδ. Ταξιδευτής, 2012 ///Τα νήματα που τα συνδέουν. Μια παράλληλη ανάγνωση

Διάβασα πριν από πολλά χρόνια τις Καταγραφές, την πρώτη ποιητική συλλογή της Κούλας Αδαλόγλου. Και πρόσφατα τη συλλογή διηγημάτων της Βγήκε ένας ήλιος χλωμός. Ήταν με την ανάγνωση των διηγημάτων που άρχισαν να έρχονται στον νου μου μοτίβα ποιητικά της Αδαλόγλου. Πάλεψα με τη μνήμη μου και την απάντηση τη βρήκα στο προτελευταίο διήγημα «Σαν επιστροφή ή μνησιπήμων σχάση», και συγκεκριμένα στη φράση: «Γράφω. Γεμίζω κρυφά τετράδια. Κάτι σαν ημερολόγιο, καταγραφές σκέψεων, σχόλια και κάποτε - κάποτε ποιήματα».
Επέστρεψα, λοιπόν, στις Καταγραφές, και επιχείρησα την παράλληλη ανάγνωση.
Η εσωτερική διακειμενικότητα των δύο έργων με οδήγησε σε κάποιες διαπιστώσεις:
1. Τα δυο έργα, αν και απέχουν χρονικά 30 ολόκληρα χρόνια και ανήκουν σε διαφορετικά είδη λόγου, τα διαπερνάει η ίδια κοινωνική (με την έννοια της πολιτικής) ευαισθησία, που μπορούμε να μιλάμε, νομίζω, για πολιτική ποίηση και κοινωνικό (κοινωνιστικό) διήγημα.
2. Τα νήματα που τα συνδέουν είναι σε γενικές γραμμές τρία:
* Σπίτι - επαρχιακή πόλη
* Πατέρας - Μητέρα
* Φόβος - Αγωνιστικότητα
Ειδικότερα: Το Σπίτι το συναντάμε στο ποίημα Καθιστικό στον α΄ του κιόλας στίχο «Ένα σπίτι έχει στοιχειώσει μέσα μου ... ένα σπίτι λιτό και ζεστό σαν τους γονιούς μου» και παρακάτω «κει που ρουφούσα αχόρταγα με τη χούφτα το νερό / απ' τη μεγάλη βρύση της αυλής/ τη στεφανωμένη απ’την κληματαριά».
Στην Απομάκρυνση, πάλι, «Στον ύπνο σου θα 'ρχεται η μεγάλη βρύση της αυλής/ ... καθώς και η ξαπλωτή πολυθρόνα/ όπου κοιμόσουν τα μεσημέρια/ κάτω από τον ίσκιο της πικροδάφνης». Απ' την άλλη, στο διήγημα Σαν επιστροφή ή Μνησιπήμων σχάση υπάρχει ένα, κατά κάποιον τρόπο, κεφάλαιο με τον τίτλο Το σπίτι, όπου διαβάζουμε «Το σπίτι ερχόταν συχνά στο μυαλό της ... Σ' εκείνο το σπίτι μετάγγιζε τη ζωή της».

Κι από το σπίτι, στην Οικογένεια, που «αν δεν τρελάθηκε, ήταν γιατί αγαπιόμασταν πολύ και ακουμπούσε γλυκά ο ένας στον άλλον», γράφει η συγγραφέας στο διήγημα. Και συγκεκριμένα στον πατέρα: «Αυτός ο αγωνιστής, το παλικάρι, ο ήρωας μου, ο πατέρας φοβόταν.... ο πατέρας είναι στη λίστα με τους "επικίνδυνους" μπορεί να πάει εξορία».
Στο Εισαγωγικό, επίσης, των διηγημάτων ο αγωνιστής πατέρας παρών εν τη απουσία του: « ο μπαμπάς πάλι έλειπε.... πήγε με μια παρέα να μιλήσουν για κάτι που το έλεγαν απεργία». Αλλά και παρών όταν τη χορεύει το βαλς: «γύριζα, γύριζα, στις στροφές του βαλς γύριζε γλυκά ο κόσμος, ο κόσμος που μπορεί να είναι τόσο όμορφος, αν η ζωή σταματούσε σ' εκείνη τη στιγμή...».
Παρών ο πατέρας και στο διήγημα, Ένα τουριστικό καλοκαίρι, εκεί στο νησί
της εξορίας, τη Μακρόνησο, μέσα από αφηγήσεις διαφορετικών προσώπων που
βαραίνουν, και μνήμες που λερώνονται και το φορτίο γίνεται ασήκωτο, εκεί «που παλεύεις να διακρίνεις μέσα στο σκοτάδι ένα σημάδι, μια εξήγηση,
κάποια παραμυθία». Ο πατέρας, βέβαια, στα ποιήματα της δεν κατονομάζεται. «Ξεκουράσου πια, παλιέ αγωνιστή / τόσοι χειμώνες και χιόνια στα μαλλιά σου/ […] Τότε εσύ τραγουδούσες/ μ' ένα τραγούδι που 'κλεινε ολάκερο τον ήλιο/ Τραγουδούσες μ' ένα τραγούδι / που 'λεγε για τις φυλακές τα ξερονήσια».
Κι αν στον αγωνιστή πατέρα αφιέρωσε το ποίημα με τον τίτλο Τραγούδι, τη μητέρα την τραγούδησε στα ποιήματα Θνητή μητέρα και Απομάκρυνση με λόγια όμορφα και εύθραυστα: «στα πελώρια μάτια σου μπλέκονταν όνειρα και ιδέες / και η ομορφιά όλου του κόσμου».
Ενώ στο διήγημα διαβάζουμε : «Είναι τόσο όμορφη η μαμά και τόσο
εύθραυστη... Χλωμή η μητέρα με έσφιγγε στην αγκαλιά της, με τα πελώρια γκρίζα μάτια της να υπόσχονται την "ομορφιά του κόσμου"».

Τέλος ο Φόβος που κράτησε χρόνια. «Πώς περνιέται μια εφηβεία με φόβο;», αναρωτιέται η συγγραφέας.
Και αλλού : «Φόβος. Τρέμω, σφίγγω τα χέρια γύρω απ' το κορμί μου και μαζεύομαι συρρικνώνομαι...».
«Ο φόβος. Είναι ύπουλος. Διαβρώνει τους ανθρώπους, διαβρώνει τις σχέσεις τους. Μεγάλωνα και άρχιζα να αναρωτιέμαι. Να φοβάμαι και να αναρωτιέμαι. […] μεγάλωνα και κατάλαβα κάποια στιγμή ότι και ο πατέρας φοβόταν... Ώσπου μια μέρα ... μου είπε για τους ανθρώπους που είναι άνθρωποι και πονούν, και ξέρουν τι θα πάθουν, κι έχουν δικαίωμα να φοβούνται... και οι δυνατοί φοβούνται». Και συνεχίζει «Από εκείνο το πρωί της Κυριακής έπαψα να φοβάμαι. Για να το πω πιο δίκαια, ο φόβος μου πήρε άλλη μορφή.».
Διακινδυνεύω την υπόθεση ότι, τόσο στα ποιήματα των Καταγραφών, όσο και στα διηγήματα, η αγωνιστικότητα έρχεται να αντιπαλέψει τον φόβο. Στο ποίημα Τραγούδι, για παράδειγμα: «Το πήραμε το τραγούδι σου./ Μαζί να παλέψουμε το Χάρο/ να κυνηγήσουμε το φόβο/». Ή στο Καθιστικό: «έτσι μάθαμε να μιλάμε για δικαιοσύνη και λευτεριά».
Κι όπως η συγγραφέας λέει, ο Φόβος πήρε άλλη μορφή. Τη μορφή της απολαυστικής γραφής για μας. και της λυτρωτικής για την ίδια, θα πρόσθετα.

Ίσως είναι θλιβερό το προνόμιο να κάνεις τέχνη τη ζωή, που λέει και ο Καζαντζάκης, όμως είναι προνόμιο και ταλέντο και δύναμη να γράφεις για το παρελθόν αλλά «και για θέματα που φωνάζουν γύρω σου».