notationes /// ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2017 //// ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΑΣΤΑΚΑΣ //// ΑΛΤΣΧΑΙΜΕΡ ΑΡΧΟΜΕΝΟ

Αλτσχάιμερ αρχόμενο

Σωτήρης Παστάκας

Μελάνι, 2017
64 σελ.

****



ΜΙΑ ΠΟΛΗ

α'

Μια πόλη φιλική
με ποτάμι και γέφυρες,
λεύκες πλατιές,
πυκνές ομίχλες,
μεγάλα καφενεία
μικρά τσιπουράδικα,
οτέλ με αυτοκρατορικά κρεβάτια
για τα παράνομα ζευγάρια,
δρόμους,δρόμους να τρέχουν
οι διαδηλωτές και οι κουκουλοφόροι.
Φωνάζουν αλλά δεν τους ακούω,
δεν τους ακούτε,
δεν τους ακούνε στις Βρυξέλλες.
Περνάνε οι διαδηλωτές
με τα ταμπούρλα,
τις σημαίες
βουβό πλάνο του Αγγελόπουλου,
σε μια κωφάλαλη πόλη.

β΄

Περίεργο τι θυμάται κανείς.
Μια σκηνή με πούλμαν στο Μόναχο:
o ξεναγός μάς λέει πως  γεννήθηκε 
η πόλη το 1200.«Η δικιά μου
πόλη χτίστηκε τον 7ο
αιώνα π.χ. » λέω,κι όλοι υπομειδιούν
-ακριβώς σαν κι εμένα σήμερα.

γ'

Αν κάποιος ερωτευθεί στην επαρχία
είναι ικανός να κάνει τα πάντα:
ακόμη και να κρύψει την ευτυχία του 
πίσω από δυσάρεστα στιχάκια. 

δ'

Περνάω σπίτι τα περισσότερα
βράδια.Η αφραγκία μάς έκανε διάφανους:
κανείς δεν μας χαιρετάει,
δεν αντιχαιρετάμε κανέναν.
Οι φίλοι δεν είναι πια φίλοι μας.

ε'

Ζω αθορύβως
αποκλειστικά με την καλλιέργειαν
του προσωπικού μου κήπου
χωρίς να προκαλώ,
όπως έζησα στις πόλεις
της αρχαιότητάς μου:στη Ρώμη,
στην Αθήνα,στο Σαν Φρανσίσκο.

στ' 

Βυθισμένος στα χρυσά
μου γεράματα
παίρνω το φάρμακο
πάντα την ίδια ώρα,
ως ενεργός πολίτης
αφοδεύω κανονικώς
καθ' εκάστην.

ζ'

Έπρεπε να αποδεχθείς
την εξορία σου,Σωκράτη.
Θα είχα κι εγώ παρε ί τσα,
θα σκάγαμε στα γέλια
με τα καμώματα των Αθηναίων,
θα φτιάχναμε μια νέα πολιτεία
την τρυφηλή πλανεύτρα Λάρισα.

***

notationes /// 'ANOIΞΗ 2016 /// ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΑΣΤΑΚΑΣ /// 'ΕΝΑΣ ΚΗΠΟΣ

                                        



Εκεί που κατουράνε οι πότες φυτρώνουν
πυκνές φτέρες. Εδώ συναντιούνται αμίλητοι
μες στις φανταχτερές τους στολές: οι αθλητές
με τους εκκλησιαζόμενους και τους ξενύχτηδες.
Όταν σημαίνουν οι καμπάνες και το σήμαντρο
επισπεύδει το τελευταίο σφηνάκι, κατεβαίνω
με την πετσέτα μου περασμένη στους ώμους,
μέσα από τους κήπους με τις φτέρες αμίλητος,

πιστός στο πρωινό μπάνιο της Κυριακής. 


*


Πένθος το φυλλοβόλο πλήττει τον κήπο μου.
Ο γεωγραφικός προσανατολισμός προσδιορίζει
τη μοίρα ενοίκων και συγκατοίκων. Γυρίζουν
οι σελίδες από ένα ξεχασμένο βιβλίο στο τραπεζάκι.
Φύλλα εφημερίδας ακολουθούν σύντομες τροχιές
πριν διακοσμήσουν κλαδιά και πέργολες.
Πενθώ κι αγάλλομαι. Την ένατη μέρα ο ταχυδρόμος
μ’ έβαλε να υπογράψω πριν παραδώσει το φάκελο 

με τα κλειδιά. Θ’ ανοίξουν μόνον την πόρτα μου; 



*


Δυο αγκαλιές κήπος ο κάμπος. Χώμα
για τα ποιήματα: το συναίσθημα
να τον διασχίζει απ’ τον τοίχο του πατρικού
ως εκεί που σπάει το φράγμα του ο ήχος,
να τον διαπερνά και να τον παραδίδει αλώβητο.
Χώμα εύφορο. Χώρος μεταμορφώσεων.
Χορός μεταμφιεσμένων. Ώσπου να ριζώσει
ένα φιλί στο μάγουλο κι ένα φιλί στο στόμα. 


Ένας κήπος μικρός στον αδήωτο κάμπο. 


*


Μια αιώρα τεντωμένη ανάμεσα σε δυο
συμβολαιογραφικές πράξεις: αγοράς
και πώλησης. Αλλάζουν οι ιδιοκτήτες.
Ξεφτίδια ενθυμίων. Αναστεναγμοί.
Ένας φίλος. Μια στιγμή. Μια πόλη.
Ένας άντρας. Μια νύχτα. Μια όμορφη.
Αναφιλητά. Ένα, δύο και τρία βήματα βαλς.
Αναποδογυρισμένες καρέκλες. Καμένη χλόη.

Κάποτε έκλεψα κι εγώ έναν κήπο. 




(από την υπό έκδοση συλλογή «Αλτσχάιμερ αρχόμενο»)

notationes /// NOEMBΡΙΟΣ -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 /// ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΑΣΤΑΚΑΣ /// ΜΙΑ ΟΜΟΡΦΗ

                                   

*


Μαθαίνεις να είσαι όμορφη. Να σου πληρώνουν
τα γεύματα. Να συνδυάζεις τακούνι με τσάντα.
Μαθαίνεις να φιλάς κι έπειτα να πηδιέσαι
χωρίς φιλί στο στόμα. Μαθαίνεις να βλέπεις τιβί,
ταυτοχρόνως να μιλάς στο κινητό και να τσατάρεις
στο fb. Μαθαίνεις PIN, IBAN, ID, PASSWORD,
ΑΦΜ και ΑΜΚΑ. Μαθαίνεις να κοιμάσαι αγκαλιά

και να σκέφτεσαι μονίμως κάποιον άλλον. 



*


Μισή περιστροφή δεξιά μπροστά στον καθρέφτη.
Μισή περιστροφή αριστερά τσιτώνοντας το στήθος,
τουρλώνοντας τον ποπό και αλλαγή φορέματος.
Το προηγούμενο συνολάκι, με μαύρα μποτάκια
αυτή τη φορά. Μια πλήρης περιστροφή του σώματος
γύρω από τον άξονά του, σαν περιστρεφόμενη
μπαλαρίνα του λούνα-παρκ. Ανεξάντλητες όλες

οι πιθανές χρήσεις μιας όμορφης από έναν άντρα. 



*



Κρέμεται το δεξί της χέρι από την πολυθρόνα.
Το τσιγάρο ισορροπεί ανάμεσα μέσου και δείκτη
σκορπάει τη στάχτη γύρω από το σταχτοδοχείο,
με τον αδρό τρόμο των δακτύλων της. Κοκέτα
με φρέντο καπουτσίνο: φρεσκοβαμμένο
μαλλί, λαιμός λαίμαργος στα φιλιά, δυο μάτια
μεγάλα ψυχοφάρμακα. Μαύρες κάλτσες

καλτσόδετες μετά τα δεσίματα στα Ψυχιατρεία. 




*

Από άντρες μόνο δεν ξέμεινα.
Συγκατοίκησα με καναδυό από δαύτους
-ως ερωμένη τα καταφέρνω καλύτερα.
Στο μπαρ τους μιλάω για ποίηση.
Για το μεγάλο έρωτα που ζούμε. Για το φιλμ
που δίχασε κοινό και κριτική αλλά όχι εμάς.
Έχουμε ένα ολόκληρο μισάωρο ακόμα
δεμένοι στο δεύτερο μπαρ μετά το σινεμά

πριν πάρει ο καθένας το δρόμο για το σπίτι του. 



********



Ο Σωτήρης Παστάκας (ποιητής, μεταφραστής, δοκιμιογράφος, εκδότης, ραδιοφωνατζής, παραμυθάς και αγκιτάτορας), γεννήθηκε το 1954 στη Λάρισα όπου και ζει. Σπούδασε Ιατρική στη Ρώμη. Για 30 χρόνια εργάσθηκε ως ψυχίατρος στην Αθήνα. Το 2004 ίδρυσε την ηλεκτρονική επιθεώρηση ποιητικής τέχνης ΠΟΙΕΙΝ και το 2013 τη ΘΡΑΚΑ. Έχει εκδώσει μεταφράσεις ιταλικής ποίησης, δοκίμια και 11 ποιητικές συλλογές. Το τελευταίο του βιβλίο Τριλογία-(Χαμένο Κορμί, Συσσίτιο, Ροή Ρακής) κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παρουσία το 2012. Το 2013 οραματίστηκε και διοργάνωσε το Α΄Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης
(Β’ 2014), καθώς και το ποιητικό εργαστήρι 12 ποιητών, Οι Ολύμπιοι στη Ραψάνη (2014). Έχει μεταφραστεί σε 11 γλώσσες κι έχει διαβάσει ποιήματα σε διάφορα διεθνή ποιητικά φεστιβάλ (San Francisco, Sarajevo, Izmir, Roma, Napoli, Siena, Cairo, Istanbul κλπ). Τον Οκτώβριο 2014 κυκλοφόρησε η δωδέκατη ποιητική συλλογή «Τόποι τόπι» από τις εκδόσεις bibliotheque κι αναμένονται μέσα στο χρόνο οι ιστορίες του από το μαγαζάκι της  Ψυχιατρικής «Ο Δρ.Ψ και οι ασθενείς του» από τις εκδόσεις Μελάνι.

ΣΤΗΛΗ THΕ ARTMANIACS///ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΑΣΤΑΚΑΣ

Aσημίνα Ξηρογιάννη: Κάντε μου ένα σχόλιο για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα.

Σωτήριος Παστάκας:Αξιοθαύμαστη παραγωγή. Πάνω απ’ το μέσο όρο των προηγούμενων δεκαετιών. Το μόνο αρνητικό, το «σύνδρομο ρεμπώ-νταλάρα», που το είχε κατονομάσει ο μακαρίτης ο Βαρβέρης, ήδη από τη δεκαετία του ενενήντα, κι επιμένει σε συμπεριφορές νέων ποιητών: όλοι θέλουν μεν να γράφουν σαν τον Αρθούρο επιζητούν δε την δημοτικότητα του Γιώργου. Δεν γίνεται, παλικαράκια μου…

A.Ξ. Λογοτεχνία και Διαδίκτυο.

Σ.Π.Το διαδίκτυο, κακά τα ψέματα, ανακάτεψε την τράπουλα. Στον κλειστό και ανθυγειινό αέρα των λογοτεχνικών καφενείων, τα πατροπαράδοτα στέκια της ελληνικής διανόησης, έφερε μια αύρα ζωογονοποιητική. Απλώς, εξέλειπεν το απαραίτητο στάδιο της μαθητείας, απ’ το οποίο περάσαμε όλοι εμείς που είμαστε ποιητές πριν από το διαδίκτυο. Οι σφαλιάρες. Τώρα οι ποιητές που γεννήθηκαν με το φέισμπουκ (η προηγούμενη φάση με τα προσωπικά ιστολόγια έχει πλέον παρέλθει ανεπιστρεπτί), αρνιούνται να στρώσουν το σβέρκο τους στην πατρική σφαλιάρα, αρνούνται να στρώσουν τον κώλο τους να γράψουν και να ξαναγράψουν τα στιχουργήματα που με τόση ευκολία ανεβάζουν στα κοινωνικά δίκτυα. Οι εθισμένοι των λάικς πολύ δύσκολα θα ανοίξουν το δικό τους δρόμο: απλώς υποκλίνονται ο ένας στις εικονικές φιλοφρονήσεις των άλλων. Να το πω διαφορετικά, γιατί και στη λογοτεχνία ισχύει ο κανόνας της Ψυχιατρικής «περί μιμήσεως προτύπου»: όταν μιμήσαι και θέλεις να ξεπεράσεις σε λάικ τον εικονικό σου φίλο ποιητή, δεν προκόβεις. Πρέπει να μιμήσαι υψηλά πρότυπα (Μούζιλ, Βαλερί, Ρίλκε απλώς για να αναφέρουμε κάποια ονόματα), αν θες να γράψεις έστω και στο 1% των δυνατοτήτων τους. 

A.Ξ. Αγαπημένοι σας συγγραφείς ,ποιητές και μεταφραστές παλαιότεροι /σύγχρονοι.

Σ.Π.Ο Όμηρος, ο Κάλβος, ο Λεοπάρντι, ο Μποντλέρ, ο Καβάφης, ο Τσέλαν, ο Μπόρχες κι ο τελευταίος ποιητής του πλανήτη ο Ιωσήφ Μπρόντσκι.

A.Ξ. Αγαπημένα σας  βιβλία.

Σ.Π.Τα άπαντα του Κ.Π.Καβάφη σε δύο τόμους από τον Ίκαρο, που τα έφερε η αδελφή μου από την Αθήνα στη Λάρισα, το 1969. Η ποιητική ανθολογία του Παπύρου, το θρυλικό Βίπερ 100, του 1971, που από τότε το κουβαλάω πάντα μαζί μου.

A.Ξ. Πέρα από την Τέχνη του λόγου, ποια άλλη τέχνη σας συγκινεί;

Σ.Π.Η μαγειρική (γέλια)

A.Ξ. Θεός;

Σ.Π.Παρακαλώ, με φώναξε κανείς;

A.Ξ. Ποιό από τα βιβλία σας αγαπάτε πιο πολύ;

Σ.Π.Πάντα το τελευταίο. Εντελώς συμπτωματικά κυκλοφόρησαν μαζί δύο: το «σώμαΜΕσώμα» από τις εκδόσεις Ακτίς και η «Τριλογία» από τις εκδόσεις Παρουσία.

A.Ξ. Μιλήστε μου για το βιβλίο σας που θα παρουσιαστεί σε λίγες μέρες...

Σ.Π.Εκατό ποιήματα γραμμένα σε μορφή ημερολογίου την τελευταία τριετία (2010-2011-2012), της οικονομικής κρίσης και της Ελλάδος του μνημονίου. Ανοίγει με τους νεκρούς του 2010 στη Σταδίου, και κλείνει με την αποστροφή στην Αγκέλα Μέρκελ, πως «μόνον οι νεκροί είναι φτωχοί». Την ιδέα της «τριλογίας» την οφείλω στον ποιητή Πέτρο Γκολίτση (πρωταναγνώστη όλων των τελευταίων μου πονημάτων απ’ το «όρος Αιγάλεω» του 2009 και μετά), ο οποίος μετά την ανάγνωση του «συσσιτίου» (πριν βγει σε βιβλίο, από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν), μου είπε πως το έβλεπε σαν το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας. Ένας άλλος συγγραφέας ο Παναγιώτης Πάκος μου επισήμανε πως θέμα της «τριλογίας» είναι «ο μοναχός ο άνθρωπος (χαμένο κορμί)-ανακαλύπτει τη συντροφικότητα (συσσίτιο)- και περιέρχεται σε διονυσιακή έκσταση (ροή ρακής)»…ουφ, το είπα!

A.Ξ. «Ποιείν» εστί...

Σ.Π.Η δυνατότητα πρόσβασης στη δημοσίευση. Όλοι (με ένα ελάχιστο κριτήριο γραφής) έχουν δικαίωμα να γράφουν, Τώρα, αν αυτά που γράφουν, είναι και ποίηση, τόσο το καλύτερο…Με αυτή την έννοια, με τα ανοιχτά σχόλια, την καθημερινή ανανέωση είναι ένα εργαστήρι λογοτεχνίας ανοικτό 24 ώρες το 24ωρο…

A.Ξ. Τι δεν θα συγχωρούσατε ποτέ στον εαυτό σας;

Σ.Π.Να δω κάτι καλό στην ποίηση και να μην το κοινοποιήσω αμέσως.

A.Ξ. Κάποιος σύγχρονος νέος λογοτέχνης που ξεχωρίζετε;

Σ.Π.Τον Δημήτριο Μουζάκη, ποιητή.

A.Ξ. Tι διαβάζετε τώρα;

Σ.Π. Το 2666 του Ρομπέρτο Μπολάνιο.

A.Ξ. Γράφετε κάτι τώρα;

Σ.Π.Δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά…γράφω διαφορετικά πάντα πράγματα μεταξύ τους, απ΄τα τετράστιχα «Ω!» στα εξασέλιδα της «Ραψάνης»…

A.Ξ. H γνώμη σας για τα λογοτεχνικά βραβεία.

Σ.Π.Τα βραβεία είναι μια χαρά για αυτούς που τα παίρνουν. Να παραφράσουμε μία από τις αγαπημένες ρήσεις του Ιταλού Πρωθυπουργού Τζούλιο Αντρεότι «τα βραβεία φθείρουν αυτούς που δεν τα παίρνουν».

A.Ξ. Πιστεύετε στην κριτική;

Σ.Π.Ναι. Ακράδαντα. Είχα πολύ αυστηρούς κριτές: το Φίλιππο Βλάχο, τον Άλκη Αγγέλου, το Ντίνο Χριστιανόπουλο. Τους άκουσα και πιστεύω πως μόνο χαμένος δεν βγήκα.

A.Ξ. Παιχνίδι των λέξεων. Σας δίνω έξι λέξεις και μου γράφετε δίπλα τί σας έρχεται συνειρμικά στο μυαλό. Λοιπόν...

πολιτική – η πολιτεία του Πλάτωνα

έρωτας - η παρθένος Έμιλυ Ντίκινσον

ελευθερία- τζάμπα μάγκας δεν υπήρξα ποτέ

ποίηση - αρνάκι άσπρο και παχύ

πόλη - Ρώμη

χρόνος - το Μαγικό Βουνό

A.Ξ. Από τα διαβάσματά σας: αν σας ρωτούσα να μου επισημάνετε 3 βιβλία που διαβάσατε και σας σημάδεψαν τόσο που σας άλλαξαν το βλέμμα για τα πράγματα, τι θα απαντούσατε;

Σ.Π.Μόνο τρία; Τα βιβλία είναι σαν τα κεράσια: Μόμπυ Ντικ, ο Ηλήθιος, Λόρδος Τζιμ…

A.Ξ. Ως θεατρολόγος δεν θα μπορούσα να μην σας κάνω αυτήν την ερώτηση. Παρακολουθείτε θέατρο;

Σ.Π.Ελάχιστα, μόνον όταν έχω παρέα. Δεν μπορώ να πάω σε θέατρο μόνος μου, καταχωρήστε το στις αδυναμίες μου.

A.Ξ. Γίνονται πολλές προσπάθειες τα τελευταία χρόνια για την υποστήριξη του ψηφιακού βιβλίου.

Σ.Π.Το μέλλον ήρθε πιο γρήγορα απ’ όσο το φανταζόμασταν. Όταν φέτος το Καλοκαίρι 2012, στην Ηρακλειά απ’ τους είκοσι λουόμενους, στους 7 που διαβάζαν οι τρεις διαβάζαν από e-reader καταλαβαίνετε τί έχει να γίνει του χρόνου…

A.Ξ. Ο δικός σας ορισμός για την Ποίηση...

Σ.Π.Εύχομαι να μην τον μάθω ποτέ. Αν ήξερα τι είναι ποίηση, θα σταματούσα να γράφω αυτομάτως…

A.Ξ. Ασχολείστε με τηv Πολιτική;

Σ.Π.Ενεργά με την ένοια της ένταξης και της στράτευσης όχι. Νομίζω με την καθημερινή μου στάση και τις επιλογές μου πως ναι, ενεργώ πάντα πολιτικά…

A.Ξ. Tελικά μπορεί να συνυπάρξει η ψυχιατρική με την ποίηση;

Σ.Π.Ρωτήστε το Γιώργο Χειμωνά, τον Μάριο Μαρκίδη…ετσετερά (…γέλια).