ΜΑΡΤΙΟΣ: ΜΗΝΑΣ ΠΟΙΗΣΗΣ 2025 /// 'ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ /// Alone together του Βασίλη Λαλιώτη

BAΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ

Alone together

Γράψε: αυτό το κάτι που απουσιάζει όταν είμαστε μαζί

γυρεύει ένα τόπο λευκό να γράψει μιαν απελπισία.

Γράψε: Στης ευτυχίας την άκρη είναι που τολμάει ο χρόνος

να ξαναστείλει μια θλίψη παιδική γιατί υπάρχουν άστρα.

Γράψε: Όταν τελειώσουνε οι λέξεις θα μείνουν μόνο τα δεμένα

χέρια μας δυο ζωάκια μικρά στη χλωρίδα του άγραφου.

Γράψε: Πόσο από χρόνο κι από φόβο κοστίζει ένα σ’ αγαπώ

να το αναλάβει κάποιος και παρά τη ματαιότητα του κόσμου.

Μάσενκα, Ενδυμίων, 2012

***

ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ή ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ;

Την Κυριακή, στις 20:30, στη Βιβλιοθήκη Βολανάκη, στα Εξάρχεια, ανοικτή συζήτηση: "ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ή ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ;"

Συμμετέχουν: 

Βασίλης Χατζηιακώβου, Εκδόσεις Παρουσία

Βασίλης Λαλιώτης, Εκδότης Ενδυμίων, ποιητής - μεταφραστής

Σπύρος Παπαϊωάννου, Εκδόσεις και Βιβλιοπωλείο "Ο Μωβ Σκίουρος"

Βάσος Γεώργας, Περιοδικό και εκδόσεις Bibliotheque
και 

Σπύρος Αραβανής
Εκδότης Ποιείν,ποιητής

ΑΛΕΧΑΝΤΡΑ ΠΙΣΑΡΝΙΚ //// ΕΠΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ //// ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ

                                                                     

                                                 

ΤΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΥΧΤΕΣ

Συγγραφέας: ΠΙΣΑΡΝΙΚ ΑΛΕΧΑΝΤΡΑ

 

Εκδότης: BIBLIOTHEQUE 

 

 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ

 

Περίληψη - Τα Έργα και οι Νύχτες, είναι το βιβλίο που καθιέρωσε την Πισαρνίκ στη λογοτεχνία του καιρού της. Ένα βιβλίο που επιχειρεί με τη μέγιστη οικονομία να κάνει λεκτικούς σφραγιδόλιθους που να προκαλούν αντηχήσεις σημαντικές στη μνήμη του αναγνώστη. Εκκινώντας από βιογραφικό υλικό και με μια περιστολή που να το κάνει ανοιχτό στην πολυσημία, αγγίζει κάποτε φραγμέντα του αρχαιοελληνικού λυρισμού. Είναι σαν......

ΠΟΙΗΜΑ

Εσύ διαλέγεις τον τόπο της πληγής

εκεί όπου μιλάμε τη σιωπή μας.

Εσύ κάνεις από τη ζωή μου

αυτή την υπερβολικά καθάρια τελετή.


****


ΠΟΙΟΣ ΦΩΤΙΖΕΙ
 

Όταν με κοιτάς

τα μάτια μου είναι κλειδιά,

ο τοίχος έχει μυστικά,

ο φόβος μου λέξεις, ποιήματα.

Μόνο εσύ κάνεις απ’ τη μνήμη μου

μια ταξιδιώτισσα γοητευμένη

μια φωτιά ακατάπαυστη.


****


ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ

 
Εσύ κάνεις τη σιωπή απ’τις πασχαλιές

που φτερουγίζουν

Στην τραγωδία του ανέμου στην καρδιά.

Εσύ έκανες από τη ζωή μου μια ιστορία


για παιδιά

όπου ναυάγια και θάνατοι

είναι προσχήματα θαυμαστών τελετών.



****


ΠΑΡΟΥΣΙΑ
 

η φωνή σου

σ’ αυτό το να μην μπορούν να ξεφύγουν

τα πράγματα

απ’ τη ματιά μου

αυτά με στερούν

κάνουν από μένα ένα πλοίο πάνω σ’ ένα ποτάμι

από πέτρες

αν δεν είναι η φωνή σου

μοναχική βροχή στη σιωπή μου από πυρετούς

εσύ μου ξεδένεις τα μάτια

και παρακαλώ

να μου μιλάς


****


ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΣ ΣΕ
 

Όχι το ποίημα της απουσίας σου,

μόνο ένα σχέδιο, μια γρατζουνιά σ’ έναν τοίχο,

κάτι στον άνεμο, μια γεύση πικρή.




****



ΣΙΩΠΕΣ
 

Ο θάνατος πάντα στο πλάι,

ακούω τα λόγια του.

Μονάχα με ακούω.


****


ΦΩΝΗ ΖΗΤΙΑΝΑ

 
Κι ακόμα δεν τολμάω ν’ αγαπώ

τον ήχο του φωτός σε μιαν ώρα νεκρή,

το χρώμα του χρόνου σ’ έναν παρατημένο τοίχο.

Στη ματιά μου τα έχασα όλα.

Είναι τόσο μακριά το να ζητάς.

Τόσο κοντά να ξέρεις πως δεν υπάρχει.


****

ΙSSUU /BAΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ /// ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΔΥΜΙΩΝ /// ΨΗΦΙΑΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ :

http://issuu.com/basilislaliotis

Βασίλης Λαλιώτης, Τιττυβισμοί

Αλέκος, Γλυκερία Μπασδέκη

Σωτήρης Παστάκας, Λευκάδα

Βάιος Νικιώτης, Εναρμόνια

Ασημίνα Ξηρογιάννη, Ποιήματα

**

Αχιλλέας Κυριακίδης, Analecta

Διονύσιος Σολωμός, Η Τρίχα

 **

Νίκος Καρούζος, Νεολιθική Νυχτωδία στην Κροστάνδη

Ζήσιμος Λορεντζάτος, Αλφαβητάρι

Άγγελος Σικελιανός Πνευματικό Εμβατήριο

Διονύσιος Σολωμός, Ο Κρητικός

 

 **

 

Βασίλης Λαλιώτης Η Μνηστή της Κορίνθου

Στράτος Φουντούλης, ασκήσεις

Σπύρος Αραβανής, Πέντε Αστικές Ωδές

Αυπνία  Basilis Laliotis

Κωστής Παλαμάς Η Φοινικιά

 

 **

 

Πάμπλο Νερούδα, Οι Στίχοι του Καπετάνιου

Στέλλα Βλαχογιάννη, Να Έρχεσαι

Αλ. Παπαδιαμάντης, Έρωτας στα Χιόνια

Γουίλιαμ Σαίξπηρ, Οκτώ Σονέτα, Μετ. Π. Πάκος

 

 **

 

ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ /// ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΜΠΑΝΙΑ

                                                             

Βασίλης Λαλιώτης, «Θαλάσσια μπάνια», εκδ. Bibliotheque, 2014

 

 

1

 

Παραλίες αδόξων σωμάτων.

 

Την τραβάει η εγγονή της Χρεοκοπίας

με την εφηβεία της στο Σχέδιο Μάρσαλ

 

Το εκθετήριον βιβλίου δεν λείπει, όπως

δεν λείπει από καμία εικόνα παρακμής.

 

δεν διαβάζει κανείς.

 

Τραβάς το λάστιχο από την άκρη του

διακόπτη και ρίχνεις νερό στα πόδια

σου.

 

Ένα δέντρο αγνώστου προελεύσεως,

μάλλον μεγαλωμένος υπέρμετρα σχίνος

με κρεμασμένες τσάντες.

 

Η γυναίκα που πουλάει τα ψάρια ρίχνει

πάγο στις κασέλες και μας κοιτάει σαν

γάτα. διαβάζω μια βιογραφία του

Χορκχάϊμερ.

 

Ο Αφρικάνος έχει φορέματα, πολλά

φορέματα σε κρεμάστρες και περνάει

από τους λουόμενους…

Γιατί να πας στη Βραζιλία;

 

Η βασιλεύουσα του πρωϊνού γυναίκα λόγω

σώματος είναι ανήσυχη. Δεν έχει

βλέμματα ανδρών.

 

Ξυπνάω στο πούλμαν της επιστροφής

από τηλεφώνημα.

 

 

 

2

Πόσα παγάκια καλοκαίρι…
Το εμπριμέ ανήκει στη σημειολογία του δροσερού
είναι ένα είδος ιδρωμένου ποτηριού αλλά σε ύφασμα.
Το ερείπιο ήταν σπίτια σχεδιασμένα για βλέμματα
κατά μέτωπον στην ακτή. Τώρα στίχος του Ελύτη:
τα σκατά των παιδιών με την πράσινη μύγα…
Το διπλανό παίζει το παιχνίδι του πεύκου και
της σκιάς. Το παραδίπλα μια γέφυρα πλοίου
από μπετόν, κουπαστές, έτοιμο για σαλπάρισμα.
Στη σκιά του η νωχέλεια δυο σαιζ-λόνγκ, η κυρία
κατεβαίνει αργά με τζόκεϊ ιστιοπλοϊκού και χανγκόβερ.
Δεν βγάζει τα σκούρα γυαλιά ούτε όταν βουτάει.
Εν τω μεταξύ μια γυναίκα σε ασπρόμαυρο με ομπρέλα
μαύρη και ρόμπα ψιλοκοπάκι μαύρο με γκρίζα ανθάκια
κάνει για μια στιγμή το πράγμα ασπρόμαυρη ταινία.
Η παναγία με το γιο της, διανοητικά ανάπηρος. Λέει
με υπαινιγμούς ότι τον αυνανίζει πριν έρθουν
για να μην ενοχλεί τις λουόμενες.
Οι πορτοκαλάδες πάνω στο τραπεζάκι μου θυμίζουν
ότι διψάω… και οι μεσόκοπες κυρίες μου θυμίζουν
τις λέξεις μπιρίμπα, κουμ καν, σταυρόλεξα
Μήπως έχετε σταυρόλεξα λέει μια κυρία στο περίπτερο…
Ο Χορκχάϊμερ έχει γίνει καθηγητής, κι έχει παντρευτεί
επιτέλους την αγαπημένη του.
Ανάσκελα, κλείνεις τα μάτια επιπλέοντας. Όταν τα ανοίγεις
όλα βρίσκονται κάτω από φρέσκο φως.

3

 

Οι πολυεθνικές αποικίζουν τις ακτές σαν

σκουπίδια.

 

Φελιζόλ, πιβισί, πλαστική σακούλα,

κονσέρβα, κουτάκι αλουμινένιο, καπότα,

καλαθάκι, καπάκι

 

Η βάρκα βουλιάζει στο χώμα σαπίζοντας.

 

Η γυναίκα με την ομπρέλα ξαναπερνάει

στην ώρα της όπως στο προηγούμενο

κείμενο. Τώρα φοράει μπλε.

 

Ο αριστερόστροφος πολιτισμός του

Μεγάρου αποικίζει το καλοκαίρι με

αφίσες για συναυλίες εικονορύπανση του

βλέμματος από κολώνες.

 

Η χοντρή γυναίκα καθισμένη στην

καρέκλα μοιράζει φέτες ψωdιού με

μαρμελάδα. Όλοι

γύρω της υπέρβαροι. Η Μεγάλη Μητέρα

σε μιαν απόμακρη εκδοχή. Η θρέψη ως

καταναγκασμός.

 

Η δομή μεταξύ ταβέρνας και θαλάσσης

τσιμεντόλιθοι, μάρμαρα, θαλάσσιες

πέτρες τσιμεντωμένα στο οριζόντιο

επίπεδο όπου φυσάει ο αέρας τα

τραπεζομάντιλα.

 

Κάποια σπίτια διατηρούν ακόμα σημάδια

από το αυθαίρετο που υπήρξαν και τα

συνόδευε ο μεγάλος κόπος του νερού.

 

Από την εφευρετικότητα στις

υπερκατασκευές μαθαίνεις αυτό που

είναι ο ήλιος: ανελέητος.

 

Άοσμα φρούτα σε κοιτάζουν από τα

καφάσια. Σχεδόν χρωματικές παλέτες

του Σεζάν.

 

Ο Χορκχάιμερ είναι πια στην Αμερική.

 

“δεν έκανε ο κόσμος μπάνιο. Πήγαιναν

μόνο τα άλογα της Αναλήψεως ανήμερα

να τα πλύνουν. Από τον Φάληρο έφταναν

ως το Έδεμ. τα κατέβαζαν από όλη την

Αθήνα. δεν κολυμπούσαν. Τόση θάλασσα,

τόσες ακτές και πνιγόμαστε.”

 

Το παιδί με τη μάσκα φωνάζει: ένας

αστερίας!

 

 

 

 

 

4

 

Διακειμενίζοντας και μη αμαρτάνοντας…

Το πέος που θέλει να ελευθερώσει τα

δάκρυά του, στην Αρρώστια του Θανάτου

της Μαργκερίτ Ντυράς, και το σπέρμα,

“ας το πάρει όποιος θέλει” από το

Τζιάκομο Τζόυς… Τι θα πει Κυναίγειρος: Ο

εγειρόμενος από σκυλιά, ή ακολουθώντας

τη γυναίκα που έχει στο στόμα διδύμους

και κύνα, είναι ο εγειρόμενος από τον

κύνα, δηλαδή ο έχων πρωϊνή στύση,.

κοινώς σηκωμάρες ή κατουρόκαυλες.

 

Ο νιόπαντρος Νίκος Γαβρήλ Πεντζίκης,

κλείνει το φαρμακείο και

επιβιβαζόμενος στο λεωφορείο της

γραμμής, εκεί όπου παραθερίζει η

σύνευνος, ως αναγνώστης της Έρσης του

Δροσίνη, συναντάει τον Ρούιτ Χόρας, ως

Παύλος Ροδανός. Ο αφηγητής αποδέχεται

το διχασμό του υποκειμένου και δεν έχει

όνομα. Δανείζεται το όνομα

ευκαιρίας Πωσνατονπούμ, από το Αρχείον

Έρωτος, πάλι του Πεντζίκη… η Χαμενμολύβ

τυλιγμένη στην ώα της, αγαπημένη.

 

Η γυναίκα που περνάει είναι άλλη. Φοράει

ένα εμπριμέ με κόκκινους ιβίσκους και

κρατάει γιαπωνέζικο ομπρελίνο λευκό.

Ωστόσο διασχίζει την παραλία την ίδια

ώρα με την προηγούμενη.

 

Ο Χορκχάιμερ μιλάει για τον ωμό άνθρωπο

του παρόντος.

 

Ο Πωσνατονπούμ στέκεται εμπρόθετος

και βλέπει την αφήγηση από τα άπατα

της θάλασσας. Το καϊκι έχει ένα σχήμα

από το κύμα που συγκεντρώνει μια

τεράστια εμπειρία του ελληνικού

ταρσανά… Μια αιωνιότητα παρατήρησης

ίδια με του δέντρου που γίνεται το

ακίνητο σχήμα όλου του αέρα που

πέρασε από τη διαμόρφωση του κορμού

του. Κοντά στην τελειότητα του

αχειροποίητου.

 

Είπα αέρας, η Αέρας όνομα γυναικείο

παίζει κι αυτή σαν απουσία, δίπλα στην

κυρία την αυτάρεσκη και δαμαλισμένη

στο μηρό, όταν τα σώματα δεν ήθελαν

τον ήλιο και το λευκό δέρμα ήταν

αριστοκρατία.

 

Σκιάδι σαν αυτό του σέμπρου που τον

έβλεπες από δακριά ανάμεσα στα

κληματόφυλλα σε διαρκή κίνηση.

 

Τα τσιγάρα έχουν ονόματα: το τσιγάρο

μετά τον έρωτα και το τσιγάρο μετά

το μπάνιο είναι αδέλφια.

 

Μια παπαριά είναι το μεταμοντέρνο: ήτοι

να μιλάς με τη συνείδηση ότι όλα έχουν

ειπωθεί και να επιμένεις…

 

Σα παγλ

 

 

 

 

5

 

Χιλιάδες βιβλία πεταμένα στο νερό να

επιπλέουν σε μια σεκάνς που να είναι

ένα είδος μεσογειακού Παρατζάνωφ…

 

Εκεί που σκέφτομαι δεν υπάρχω, κι εκεί

που υπάρχω δεν σκέφτομαι αλλά όλο

αυτό σε μιαν ευθραυστότητα… να μην

απαλλάσσεσαι ποτέ από τη μέριμνά του…

 

Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος στου Τιμονιού το

Αυλάκι σχεδόν μας επιπλήττει για τα

χαμένα παίγνια του λεξιλογίου των

αλόγων… Έτσι κάπως καταφέρνει να

κρύψει τη λιγότητά του να συναγείρει

λέξεις σε καινούρια παίγνια για να τον

πάρουν ακέραιο ο σνόμπ λεξιθήρες να

τον παραμάσουν εν αφθονία λεξικών…

ωστόσο τί δεν βλέπω επειδή μου λείπουν

“διατσέντα” όπως τα συνέγειρε ο Ελύτης

χαρισματικός.

 

Πρέπει να βάλεις νερό στο κρασί σου

για να νιώσεις την υφή αυτού που ο

Όμηρος έδωσε ως οίνοπα πόντο

 

Ο Τζόϋς λέει: Μάδερ, αρχιδοσφίχτρα

θάλασσα, θα πρέπει, αν δεν έχει γίνει

κιόλας, να βρούμε ένα ακόμη ποσωνύμιο,

μέρες που έρχονται: Η Παναγιά η

Θάλασσα.

 

Τα όρια θαλάσσης και αγρού

κατοικούνται κυρίως από λέξεις του

Παπαδιαμάντη… θαλασσώθηκα.

 

Μου διηγείται πως κάποιος έμεινε από

καρδιά σ’ αυτή την παραλία και

επέπλεε ώρα νεκρός, δεν μπορούσε το

ασθενοφόρο να πλησιάσει, ήρθε μέσα

από τα χωράφια κι όταν τον έπαιρναν

με το φορείο τους έπεσε δεν μπορούσαν

να τον κουβαλήσουν στην άμμο.

 

Έρχεται πάντα την ίδια ώρα. Έχει κρύψει

ένα ολοθούριο από διήγηση του Πεντζίκη

και το χρησιμοποιεί σαν όλισβο… Ακούς

τους αναστεναγμούς της όταν οργάζεται…

 

Ο Χορκχάϊμερ είναι σόλοικος γιατί κάνει

μιαν απεγνωσμένη προσπάθεια να

μιλήσει για το διαφωτισμό με τα

γερμανικά την κατ’ εξοχήν γλώσσα

έκφρασης του Ρομαντισμού… Γι αυτό είναι

πιο ενδιαφέρον στις “ρομαντικές”

αποστροφές του…

 

Το τρακτέρ κατεβάζει το σκάφος με

τους επιβάτες κιόλας πάνω του…

Μπαίνει στα νερά σαν άλογο και κάνει

μανούβρα… Το ρίξιμο του πλοίου από τα

Λόγια της Πλώρης του Καρκαβίτσα:

Καλοτάξειδο! Και το καρφί του μάλαμα!

 

Γυρίζοντας το πληγωμένο βουνό δείχνει

μια πρόσοψη Οίκου Ατρειδών από το

λατομείο μαρμάρου. Ο Μιχαελάγγελος στην

Καρράρα, ψάχνει την εντελέχεια των

μορφών στους όγκους του μαρμάρου… Εν

τω μεταξύ ο Στήβεν, καμ εντ χεβ ε

λούκ, συνεχίζει παρα θιν’ αλός… μαέστρο

ντι κολόρ και σάνο, μπάστα: αν είναι να

δω, θα δω…

 

ω! ντραλόν καλοκαίρι…

 

 

[...]

 

 

 

 

 

ΣΤΗΛΗ ΤΗΕ ΑRTMANIACS///BAΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ

...συνέντευξη στην ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

---

Κύριε Λαλιώτη,σας καλωσορίζω στο varelaki/notationes και ξεκινώ αμέσως.Παρακολουθείτε , φαντάζομαι, τις πολιτικές,κοινωνικές και οικονομικές εξελιξεις!Ζούμε λοιπόν σε ανισόρροπους καιρούς.Σε καιρούς δύσκολους για την Ελλάδα ως έθνος και για τους πολίτες της.Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στην κρίση .Και δεν είναι λίγοι οι συμπολίτες μας που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.Μέσα σε όλα αυτά ,μήπως οι Ποιητές και η Ποίησή τους περισσεύουν;Mήπως δεν είναι τούτη εποχή για Ποίηση και άλλα παρόμοια;

Είναι αστείο μια έκφραση εμφυλιοπολεμικής μνησικακίας όπως αυτή του Αναγνωστάκη να μας δεσμεύει τόσο, εκτός κι αν πάμε σε νέο εμφύλιο. Έχω πει σε ανύποπτο χρόνο ότι η ποίηση δεν εξαρτάται από αυτούς που τη γράφουν αλλά από αυτούς που την έχουν ανάγκη. Η ποίηση είναι η πολυτέλεια των κρίσεων κάθε είδους. Αν μας διαβάζει κανένας άνεργος θα το καταλάβει όπως το κατάλαβα κι εγώ όταν έμεινα άνεργος επί κλεπτοκρατίας.

• 
  

  
  

  
  Κάντε μου ένα σχόλιο για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα.

  
  Ρευστή και με μια καινούρια δυναμικότητα. Οι αθάνατοι διαχειριστές της δυστυχώς πεθαίνουν και παρασύρουν μαζί τους και τους κοινούς τόπους που σταθεροποίησε η εξουσιαστική τους παρουσία. Από την άλλη το αρχείο γίνεται ψηφιακό και ξεβολεύει. Αργόσυρτα όπως είθισται σε μια λογοτεχνία με ήθος δημοσίου υπαλλήλου υπάρχουν θρήνοι και απλωμένα ποδαράκια στα νέα ψιχουλάκια του Κράτους.
• 
  
  

  
  

  
  

  
  Πώς βλέπετε το μέλλον της Ποίησης στον τόπο μας;

  
  Από την άποψη των γραφόντων λαμπρό από την άποψη των γραφομένων προβληματικό. Προσωπικά θεωρώ τον εαυτό μου τιμωρημένο μόνο να δει από μακριά τη Γη Χαναάν της ποίησης του μέλλοντος. ( Γελάκι)
• 
  
  

  Λογοτεχνία και Διαδίκτυο.Σχήμα οξύμωρο,αλλά....

  
  Σχήμα νομοτελειακό. Με το ερώτημα κάτω από ποιούς όρους και με τι μορφή θα μας έλθει ο διανοούμενος του μέλλοντος που θα στηρίζεται μονάχα στο ψηφιακό αρχείο. Η έγνοια για μια διαδοχή του μαθησιακού και βιωματικού ήθους στο νέο αρχείο είναι πιο σημαντική από τα κλαψουρίσματα και τις προφητείες απωλείας.
  Γι αυτό και δεν αναλαμβάνουν να την σκεφτούν οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας στη διασταύρωση υπουργείων παιδείας και πολιτισμού.

Συμφωνείτε με τη γνώμη ότι, στον τόπο μας, όσοι συγγραφείς προβάλλονται είναι υπερεκτιμημένοι, ενώ όσοι έχουν πραγματικά αξία μένουν άγνωστοι;


Για το πρώτο σίγουρα. Αλλά αυτό οφείλεται στα εξωλογοτεχνικά ταλέντα που έχουν οι υπερεκτιμημένοι. Η κουτοπονηριά όμως των δημοσιογράφων δεν τους αφήνει να κατισχύσουν και τους έχει σε αναμονή, αν όχι σε λεπτή περιφρόνηση. Παραγνωρισμένοι αληθινά είναι όλοι οι σοβαροί λογοτέχνες εν Ελλάδι ακόμα και όταν τους συμπεριλαμβάνει ο συρφετός εργαλειακού λόγου, λογοτεχνικά περιοδικά, σχολεία, φροντιστήρια, ΑΣΕΠ, φιλολογικές σχολές, μεταπτυχιακοί νταβατζήδες. Εκκαλύπτουν τη σημασία τους με ορεκτικές ποσότητες σκουπιδιών δήθεν αναλυτικού λόγου.



Αγαπημένοι σας συγγραφείς ,ποιητές και μεταφραστές παλαιότεροι /σύγχρονοι.
 

Ελληνικά έμαθα από τους μεταφραστές. Η ελληνική λογοτεχνία είναι ολίγον αποπνικτική εκτός των ακραίων εκφάνσεών της. Σκαρίμπας, Πεντζίκης, Χειμωνάς, Καχτίτσης, Κυριακίδης, Θεοφίλου, Μήτσορα, Καραπάνου, ο Νόλλας στα δύο πρώτα, Γιατρομανωλάκης, Ξεξάκης, Θεοδωρίδης,Παπαδημητρακόπουλος, Γονατάς, συμπληρώστε μόνοι σας τους ελλείποντες. Από το άκρο του ο καθένας οδηγούσε στο κέντρο των συγχρόνων ζυμώσεων του παγκόσμιου παιχνιδιού της μυθοπλασίας. Και με αξιώσεις συνομιλίας όχι επαρχιώτικου εξιμπισιονισμού.
Από ποιητές ο Ρίλκε και ο Ρίλκε και ο Ρίλκε. Αλλά στις τροπές που με συντάραξαν βάζω τον Εμπειρίκο, τον Γκίνσμπεργκ, τον Λουίς Θερνούδα. Ο καθένας μου πρόσφερε και μια κρίση αναθεώρησης των ως τότε γραφομένων μου. Ξέρετε οι ποιητές ή διαβάζουν την Ιλιάδα και γράφουν την Οδύσσεια, οι περισσότεροι, ή διαβάζουν την Οδύσσεια και γράφουν την Ιλιάδα. Εγώ ανήκω στους πρώτους, όποτε μπορείτε να εικάσετε πως διαβάζω την ποιητική γραμματεία.
Αυτή η μερική απάντηση ως συμβολή στο γεγονός πως δεν υπάρχει μια ολική απάντηση που να περιέχει ένα σύμπαν όταν το βλέπεις από την άκρη της ανάγνωσής σου.

Αγαπημένα σας βιβλία.

Η Αρκούδα του Φώκνερ, Το Κουτσό του Κορτάσαρ, Η Αφροδίτη του Πιερ Λουί, Η Επανάληψη του Κίρκεγκααρντ, Ο τελευταίος Αποχαιρετισμός του Ρέιμοντ Τσάντλερ, και όλα τα βιβλία τούβλα, από δυο τόμους κι επάνω. (γελάκι). Αυτές οι ερωτήσεις είναι για να ερεθίσουμε τη ματαιοδοξία... Το: Ο ρωμαίος η Ιουλιέτα και τα σκοτάδια του Γιαν Οτσενάσεκ, έπεσε ποτέ στην αντίληψή σας;
Το Άριελ από τις εκδόσεις Ατλαντίς; Το Μες στους καπνούς του Οπίου του Κλωντ Φαρέρ; Τα Έξεργα του Μανιάτη; Την επόμενη φορά να με ρωτήσετε για τα μισημένα μου βιβλία. Θα είναι πιο πρωτότυπο. ( γελάκι).


Πέρα από την Τέχνη του λόγου, ποιά άλλη τέχνη σας συγκινεί;


Η μουσική γιατί με κάνει δίπατο. Από το διάφραγμα και κάτω λαϊκά, από το διάφραγμα και πάνω η Κλασική Μουσική. Ο νεοελληνικός διχασμός για μένα είναι μουσικός και απολαμβάνω πάντα την προσπάθεια να τον συγκεράσω. Ωραία το έφτιαξα το παραμυθάκι ε;
Ακριβώς όπως στους περισσότερους, σινεμάς, θέατρο, χορός, ζωγραφική με μια συνεχή απροσπάθεια πια όξυνσης του γούστου.
Ο εγκυκλοπαιδισμός στο καρότο της γενιάς μου που λεγόταν Νόμπελ ήταν απαραίτητος... Τι θα λέγαμε στην τελετή της απονομής;
( γελάκι)

Παρακολουθείτε θέατρο;

Όποτε με σύρουν το απολαμβάνω, και μετά την παράσταση ψάχνω να πω ότι ως φοιτητής έπαιρνα κάθε Τρίτη το Βήμα και με τις οδηγίες του Γεωργουσόπουλου έβλεπα καμιά πενηνταριά παραστάσεις το χειμώνα και σερνόμουνα πίσω από τους θιάσους από χωρίον εις χωρίον το καλοκαίρι... Μια μέρα πήγα να δω την Βουνίσια Γλώσσα του Πίντερ και η παράσταση δεν έγινε λόγω ελλέιψεως θεατών. Έκτοτε από νομάδας έγινα σποράδας ( Γελάκι)

Θεός;



Κατά βάθος σκέφτομαι πως δεν υπάρχει, αλλά όταν το λέω δεν πεθαίνω κι έτσι δεν μπορώ να το αποδείξω άμεσα. Και σε μια πολιτική κηδεία που πήγα παίζαν Μπετόβεν όποτε λέω τι πολιτική κηδεία με τέτοια μουσική είναι αυτή; Ακούω με προσοχή την εξόδιο ακολουθία κι όλο λέω να αποφασίσω αλλά το αναβάλλω. Τουλάχιστον ας υπάρχει ως κάτι για το οποίο είμαι μικρός να εκφέρω γνώμη. Εξ'άλλου η θρησκεία είναι αρρώστια και η Ορθοδοξία η θεραπεία της, που λέει και ο Ρωμανίδης. Το ότι γράφω ποιήματα θέλω δε θέλω σημαίνει, πάντως, πως υπάρχει.

H γνώμη σας για τα λογοτεχνικά βραβεία.
 
Εκ θεού είναι κι αυτά... Αν μου πείτε ποιος πήρε το Βραβείο της Ποιήσεως πριν τέσσερα χρόνια, θα σας θαυμάσω. Αυτό τα λέει όλα.

Γίνονται πολλές προσπάθειες τα τελευταία χρόνια για την υποστήριξη του ψηφιακού βιβλίου.

Γίνονται έντονες προσπάθειες για την καθυστέρηση της έλευσης του ψηφιακού βιβλίου. Αλλά αυτή η ιστορία τελειώνει τόσο που δεν χρειάζεται να μιλάμε γι αυτή. Των εχθρών τα φουσάτα περάσαν... και δώστου κλάμα οι κερδοσκόποι οι υπερτιμολογητές.




Yπάρχει από πολύ κόσμο μια αγανάκτηση απέναντι στους εκδοτικούς οίκους και τις πολιτικές τους.Είναι δικαιολογημένη η αγανάκτηση αυτή;

Υπάρχουν εναλλακτικές, αντί να χαλάμε σάλιο και φαιά ουσία, ας ξεβολευτούμε να τις αναζητήσουμε. Επ' αυτού οι εκδότες δείχνουν την άλλη πλευρά της σχιζοφρένειας που τους κατέχει. Είναι στυγνοί μικρομπακάληδες. Στο λογοτεχνικό περιοδικό δίνουν συνέντεξη ως άνθρωποι του πνεύματος και ενίοτε ως μεγάλοι ερασταί..

Υπάρχουν νέοι εμπνευσμένοι ποιητές σήμερα;Ποιά λόγια θα απευθύνατε σε έναν νέο ποιητή

Υπάρχουν δύο κατηγορίες βασικά. Οι ντόκτους που προβάλλει το Κέντρο βιβλίου, μέτρια ταλέντα στα όρια της λογοκλοπής με ισχυρές προσφύσεις σε μηχανισμούς εκδοτικής και πανεπιστημιακής εξουσίας και οι άλλοι, εγώ τους λέω ακαριαίους, που προσπαθούν με δυσκολία να διαχειριστούν τους ήπιους αποκλεισμούς από τους μηχανισμούς των πρώτων. Το ταλέντο πάει με το αναπάγγελτο και οι δυσκολίες των αληθινών ταλέντων θα είναι αρκετές, αν και όχι σε επίπεδο λογοκρισίας με τα νέα μέσα διάδοσης. Γι αυτό και η μόνη μου έγνοια είναι όταν συναντάω νέο ποιητή να τον ρωτάω πως βιοπορίζει. Από την απάντηση τα καταλαβαίνω σχεδόν όλα.

Πόσα βιβλία έχετε μεταφράσει;Yπάρχει κάποιο που επιθυμείτε διακαώς να μεταφράσετε και ευελπιστειτε στο μέλλον;

Αρκετά. Το μεταφραστικό μου πρόγραμμα ναυάγησε. Από την Αμαλιάδα καταγόμενος νταβατζήδες του λεξικού Μπαμπινιώτη δεν ανέχομαι. Προετοιμάζομαι τριάντα χρόνια για μια μετάφραση. Η ώρα της ήρθε, αλλά θα την τυπώσω και τότε θα μαθευτεί ποια είναι. Θέλω να τους αποδείξω ότι μπορείς να κάνεις τα πάντα χωρίς την διεφθαρμένη παρουσία καμιάς κρατικής βοήθειας. Να λασπώσω το βιβλίο στη μούρη τους. ( Γελάκι)

Ενδυμίων.Ποσα βιβλία έχει εκδώσει.Ειστε ανταγωνιστικός εκδότης;


Ο Ενδυμίων είναι εκδοτική παρέμβαση. Πολλοί στη αρχή πίστευαν ότι θα ενδώσω στην εξουσία του εκδότη. Απλά προσπαθώ να βγάζω βιβλία αξιοπρεπή, δηλαδή να με βρίζει αγαπητικά ο Καλιακάτσος όταν πέφτουν στα χέρια του, και με ενδιαφέρει ο σεβασμός της αξιοπρέπειας του γράφοντος καθώς και να τον δηλητηριάσω με το μεράκι των εκδόσεων. Το ότι αποκαλύπτει στις τιμολογήσεις του τη μεγάλη απάτη των εκδοτικών που εκδίδουν ποίηση, δεν ήταν στις προθέσεις μου. Ήταν όμως μια από τις κινήσεις που με έμαθε πως όταν ελέγχεις την τεχνολογία όλες οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι χάρτινες τίγρεις. Ό,τι κάνω εγώ τώρα στον Ενδυμίωνα θα αποτελεί απαραίτητη σκευή του ποιητή στην επόμενη δεκαετία. Έχει ακόμη λίπος η έκδοση της ποίησης στην Ελλάδα και κάποιο θα το μαζεύουν όπως είναι φυσικό. Πάντως με τα σχεδόν πενήντα βιβλία του Ενδυμίωνα έχω ξεθυμάνει το πάθος μου για να κάνω εξώφυλλα κι έχω ξενυχτήσει στεναχωρημένος για τα ορθογραφικά σε βιβλίο, εγώ ο δυσορθόγραφος.

Πιο από τα δικά σας ποιητικά βιβλία αγαπάτε περισσότερο;

Ξέρετε η δημοκρατία των εκδόσεων έως εμφανίσεως διαδικτύου μου έχει αφήσει και μερικά βιβλία ανέκδοτα.
Ένα από αυτά που λέγεται: Τρεις Φορές ο Κήπος είναι το αγαπημένο μου.

Tί θεση εχει στη ζωή σας ο Γιώργος Μίχος;

Υπήρξε Μπορχεσιανό παιχνίδι που σαν παγίδα έπιασε πολλούς.
Με οδήγησε σε συμβιβασμούς σε αίθουσες δικαστηρίων, τώρα ίσως να κατάλαβαν αυτοί που με πήγαν ότι στο μέλλον θα κατηγορηθούν για φασίστες, και στην απόρριψη μιας δηλητηριασμένης από μνησικακία λογοτεχνίας όπως εκφράστηκε από το εισαγγελικό στυλάκι ενός περιοδικού που μας άφησε χρόνους. Τα υπόλοιπα στα Γιώργου Μίχου Άπαντα. Το όνομα στην πτωχή μας επαρχιακή λογοτεχνία είναι το χρώμα του αστεριού που υποχρέωναν οι Ναζί να φέρουν όλοι οι μη Άρειοι.

Τί ονειρεύεστε;Tί ελπίζετε;

Όταν είσαι νέος σκέφτεσαι το θάνατο. Ώριμος αρχίζεις να σκέφτεσαι το πως. Γιατί πριν πεθάνεις θα γεράσεις και θα
φιλήσεις ίσως εκεί που έφτυνες.
Εύχομαι ένα θάνατο γρήγορο, κι ας μη γράψω εκείνο το ποίημα του καρκινοπαθούς με τα στάδια της Κούμπλερ Ρος, κι ελπίζω να μη ζήσω τον πατέρα που είδα να ακολουθεί το φέρετρο του παιδιού του.
Ένας θάνατος με κάποιο παράδειγμα Υποτακτικής της Ισπανικής στο στόμα θα ήταν πολύ σικ και θα μου πήγαινε γάντι. Θάνατος με λέξεις στο στόμα από τη γλώσσα της επιθυμίας μου, ποιητικό, ε;
Φοβάμαι ότι χωρίς ένοπλη σύγκρουση η κρίση αυτή δεν θα πάρει τέλος.

Mάσενκα///Η κρυφή γοητεία της αβεβαιότητας της ΑΣΗΜΙΝΑΣ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

[ΜΆΣΕΝΚΑ του Βασίλη Λαλιώτη,Ενδυμίων,2012]


 Τόσες φορές έχω διαβάσει τη Μάσενκα,κι ακόμα δεν την έκανα δική μου.Ακόμα,εκείνη τρέχει και γω την κυνηγώ.Κι εχω την αίσθηση πως όσο πλησιάζω ,εκείνη απομακρύνεται.
''Από ένα κάτι πιο μακριά φεύγεις σαν τέχνη''.Λες κι έχει πολλά να κρύψει,ή αλλιώς πολλά που δεν θέλει  να αποκαλύψει.Αλλά αυτό είναι το γοητευτικό με αυτό το ποιητικό βιβλίο εν τέλει.
Είναι ένα βιβλίο για ένα κορίτσι,για τον έρωτα,για τη σιωπή,για τη φωνή,για την ποίηση,για την κατασκευή της ποίησης;Tί είναι απ΄ όλα αυτά;Δεν μπορώ να πω με σιγουριά.Τείνω να πιστέψω πως είναι για όλα αυτά.Αλλά και πάλι δεν το λέω με βεβαιότητα.Εκείνο που λέω με βεβαιότητα είναι ότι διακατέχομαι από την διάθεση να βυθίζομαι αχόρταγα μέσα στις  σελίδες της Μάσενκα.Και έχω την ανάγκη να απευθυνθώ στον δημιουργό της  με τους ίδιους του τους στίχους:''...στην άκρη της φωνής σου η σιωπή του κόσμου/ή στην άκρη της σιωπής σου η φωνή του κόσμου...''Ο ποιητής/αφηγητής θέλει να γράψει ένα βιβλίο που να έχει μια ήρωίδα που να φέρει το όνομα Μάσενκα.Παλεύει μέρα νύχτα να δώσει σάρκα και οστά στην ηρωίδα του:''Tα ποιήματα έχουν ως εδώ μια καθαρή σωματική επίδραση πάνω μου.Συνεχίζονται στα όνειρα.Σκέφτομαι το κείμενο του Φρόυντ,για τον ποιητή και την φαντασίωση''.Θα τα καταφέρει άραγε;Για μας που παλεύουμε με την λευκή κόλλα το στοίχημα είναι μεγάλο.Δεν είναι διώλου εύκολη υπόθεση η δημιουργία  ενός γνήσιου ποιήματος.Ο Λαλιώτης στοχάζεται τίμια για την ιδια την Ποίηση ποιητικώ τω τρόπω και με αυτήν την έννοια όλη η Μάσενκα είναι αυτοαναφορικό ποιητικό αφήγημα(ας μου επιτραπεί ο όρος).Αλλιώς,στοχάζεται 
πάνω σε ζητήματα αναφορικά με την κατασκευή του  ποιητικού λόγου.

''Θέλω καινούριες λέξεις που να αφήνουν κάτι
από σκόνη πεταλούδας για τα δάχτυλα
συριστικά  και ένρινα και υγρά και χειλικά
που τους πήρε ο αέρας  τα φωνήεντα και πάει''

Ίσως πάλι η Μάσενκα να συνεπάγεται,στην ουσία,έναν άλλο τρόπο  για να μιλήσεις για κάτι κοινότοπο,τον έρωτα ας πούμε...

''Μάσενκα είναι η εκτύλιξη ενός κόσμου μοναχά για να μιλήσω πάλι για σένα''

O  ποιητής έχει οξεία παρατηρητικότητα,έχει  τις αισθήσεις του ανοιχτές στον κόσμο,έχει νοσταλγικότητα,καθαρότητα,διαύγεια.Ο ποιητής είναι ερωτευμένος ή υποδύεται τον ρόλο ερωτευμένου:

''Σε κοίταξα σαν ομορφιά που φεύγει
και ξανάγιναν ανώνυμα όλα εκείνα
τα μικρά πράγματα που αγγίξαμε
κι άφησε  πάνω τους η νοσταλγία μέλλον''

 ''Νιώθω μια θλίψη ,πως να σου το πω,
που απουσιάζω από τα παιδικά σου χρόνια
γι αυτο σου κάνω έρωτα με μιαν απόγνωση
παιδιού που αναίτια στέρησαν το παιχνίδι.
Ψάχνω το παιδικό σου βλέμμα σ΄ότι κοίταξες
το λαχάνιασμά σου σ΄ότι έτρεξες τη δίψα σου
εκεί που έπινες νερόκι έχω μονάχα εσένα και
λέξεις της απουσίας μου από τα παιδικά σου χρόνια.''

Βάζει τον έρωτα να συνομιλήσει με την τέχνη της γραφής:

''Kακά τα ψέμματα,από τα περισσεύματα του έρωτα
βρίσκω τις λέξεις σου που με οδηγούν στο ποίημα''


Ακόμα...θέλει να π λ ά σ ε ι   α γά λμα τα  ,ερωτευμένων στην περίπτωσή μας[η δημιουργία αγαλμάτων είναι ζητούμενο στη ποίηση  όπως και να΄χει]...:

''Θ α μου έδινα το όνομα Βάσιας
το δικό της θα ρωτούσα σ΄εκείνη:
Mάσενκα με φωνάζουν οι φίλοι
κι άπ΄τους ξένους όσοι με γνωρίζουν
και μοιράζονται έναν χορό μαζί μου''


''Σαν να ζούμε ενώ  έχουμε πεθάνει
μας διαβάζει  ένα παιδί σε βιβλίο
μόνοι πάντα και μάτια με  μάτια
κάποια Μάσενκα και κάποιος Βάσιας
που κοιτάζονται με μάτια  που έχουν σβήσει.''

Οι δυο ήρωες είναι σαν να έχουν βγει από τσεχωφικό έργο ,φέρουν μια θλιμμένη ομορφιά .'Ολο το ποιητικό αυτό αφήγημα  σε εισάγει σε μια ατμόσφαιρα ελαφρώς θλιμμένη,μέσα στην οποία κινούνται αβίαστα όλα τα ποιητικά ενδεχόμενα,οπου οι σιωπές  φλερτάρουν έντεχνα με τις λέξεις και τα νοήματα που μονιμως προσπαθούν να δραπετεύσουν.Και  τι ρόλο παίζει η Μάσενκα σε όλα αυτα;επιμένω.
Ο Λαλιώτης δίνει μερικές εκδοχές.Καλύτερα ,δημιουργεί ο ίδιος τις εκδοχές...

''Άργησες Μάσενκα,βγάλε τα ρούχα σου,
νυρίζουν κάρβουνο και πόλη εξεγερμένη΄΄

''Μια επίκληση είσαι,όνομα Μάσενκα,σχεδόν
από ρώσικο διήγημα που σε διαβάζει μεσημέρι
ξαπλωμένο σε διαμέρισμα έναν αιώνα μετά
ένα παιδί φανατικό για γράμματα κι είσαι
ένα περίμενε στην Πατησίων,στη Σταδίου,
στην Αιόλου,στο Μουσείο ή στην Αρχαία Αγορά''



''Δεν θα τους πω πως μου είσαι
                                    μια μικρή δραπέτης βλέμματος...''

''Κορίτσι είσαι τόσο των αποχαιρετισμών ,κι άλλο
μη μου καταδεχτείς,όσο άπ΄το να έρχομαι''


''Η Μάσενκα τείνει προς ένα υπόγεια πολιτικό βιβλίο με ποιήματα''

''Μάσενκα πριν τον έρωτα είσαι δίψα και μετά ένα παρά-
θυρο που βλέπεις τη βροχή,ανάβω ένα τσιγάρο μες στη
ν'υχτα...Κάπου φυσάει ο χρόνος έρχονται,άλογα γεγο-
νοτα είναι,μα το ποίημα τα θέλει άλογα με οπλές που
θερίζουν ανθρώπινα κεφάλια.Μάσενκα σ΄αγαπώ και τε-
λειώνει ο κόσμος μας.''

 Απάντηση βέβαιη για την Μάσενκα δεν υπάρχει.Το μυστήριο που την περιβάλλει συνεχίζεται επ άπειρον.Μα νιώθω ευγνωμοσύνη στην Μάσενκα ,γιατί μου έδειξε φως κι όχι σκοτάδι εντούτοις,κι αυτό είναι μαγικό σχεδόν.Μάσενκα σημαίνει αυθεντική ποίηση .Μάσενκα σημαίνει στίχοι αληθινοί.Ταυτόχρονα Μάσενκα σημαίνει ''δοκιμή γραφής΄΄.Μάσενκα σημαίνει μύηση σε εμπειρίες μέσω των λέξεων.
Μάσενκα σημαίνει''μια απόπειρα στο αναπάντητο αυτό μ΄αγαπάς''.Σταματώ εδώ να αποτυπώνω σκέψεις στο χαρτί.Μέσα μου οι διεργασίες συνεχίζονται ωστόσο...όπως ,άλλωστε συνεχιζεται και η Μάσενκα...Συνεχίζεται αφού   δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα ...και δεν ξέρω αν θα ολοκληρωθεί ποτέ...Αλλά ,απ΄την άλλη ,γιατί να ολοκληρωθεί;Aυτη ειναι όλη η ομορφιά της...που κάνει ορατό το αόρατο.Κι ειναι  μια αίσθηση που σου αφήνει...πως δεν εχει κάν γραφτεί.

Ασημίνα Ξηρογιάννη