Θεατρική Κριτική -ΒΑΚΧΕΣ 2005

Οκτώβριος 2005
Αρ.50
ΠΕΡΙ ΒΑΚΧΩΝ Ο ΛΟΓΟΣ


Φέτος οι<<Βάκχες>> ήταν το έργο που με πήγε στην Επίδαυρο.Αφενός μεν,επειδή συγκαταλέγεται ανάμεσα στ΄αγαπημένα μου αρχαία δράματα,αφετέρου,γιατί αδημονούσα να παρακολουθήσω ακόμα μια σκηνοθετική δουλειά του Σωτήρη Χατζάκη.Μετά την έξοχη<<Φόνισσά>> του πριν κάποια χρόνια και τα πιο πρόσφατα <<Νύχτα του Τράγου>> στο Θέατρο Πολιτεία ,καθώς και τον<<Τελευταίο Πειρασμό>> στο Εθνικό,μας ξάφνιασε πάλι ευχάριστα τούτο το καλοκαίρι με τις <<Βάκχες>>.
Σε ένα εργο που ο χορός διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο,χρησιμοποιεί την χορευτικό ομάδα SINE QUA NON(με την οποία έχει ξανασυνεργαστεί) και την Σαββίνα Γιαννάτου που στιγματίζει ηχητικά την παράσταση.Ο χορός είναι πραγματικά καλοστημένος,καλοδουλεμένος,και συμβαδίζει με το κλίμα του έργου,υπηρετώντας στο έπακρο τις δραματουργικές ανάγκες αυτού.
Στους βασικούς ρόλους...Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος-Διόνυσος φέρει την αλήθεια του ρόλου.Η Λυδία Φωτοπούλου-Αγαύη δίνει μια ιδιαίτερη ερμηνεία γεμάτη λυρισμό.Ο Ιερώνυμος Καλετσάνος όμως,στο ρόλο του μεγαλοαστού Πενθέα που τελικά παραδίνεται στον πειρασμό της Βακχείας,στάθηκε,νομίζω,κατώτερος των προσδοκιών μας και συχνά έμοιαζε υποκριτικά παράταιρος.
Ευχάριστη έκπληξη και με μεγάλη ανταπόκριση στο κοινό,ήταν ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος που έχει καθιερωθεί στον κόσμο μέσα από τους τηλεοπτικούς του ρόλους.Εδώ,στο ρόλο του τραγικού αγγελιαφόρου,εξιστόρησε γλαφυρά την κατακρεούργηση του Πενθέα,με αμεσότητα και ανθρωπιά.Ακόμα,ο Μανώλης Μαυρομματάκης δημιούργησε έναν κωμικό Τειρεσία-μαριονέττα,που περιφέρεται ελαφρύς,διαποτισμένος από την γλυκιά βακχική μέθη.
Γενικά,αν και υπήρχε εμφανής σκηνοθετικός οίστρος,δεν υποστήριξαν τους ρόλους τους στον ίδιο βαθμό όλοι οι ηθοποιοί,οπότε αναπόφευκτα δημιουργήθηκαν ερμηνευτικές ανισότητες και παραφωνίες.Συνολικά,η σκηνογραφική προσέγγιση ήταν ενδιαφέρουσα και λειτουργική.Κάτι ανάλογο θα λέγαμε και για την ενδυματολογική πρόταση.
Χαρακτηριστικό ήταν το στιγμιότυπο-τελετουργικό της μεταμόρφωσης του λογικού,αυταρχικού και κοινωνικά συμβιβασμένου Πενθέα σε βακχευόμενο οπαδό του Διονύσου.Δυνατό το φινάλε του έργου-η περισυλλογή ερειπίων με το καροτσάκι.Στιγμές πένθους,σιωπής,αλλά και βαθύτατης σκέψης.ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ...ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΞΑΝΑ ΤΟ ΦΩΣ;

Θεατρική Κριτική-Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣΚΑ 2007

Μάρτιος 2007
Αρ.57
Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣΚΑ

...τα σκοτάδια που γίνονται φως.



Ταξιδεύοντας στο θέατρο <<Αττίς>>, έχει την ευκαιρία κανείς να βιώσει μια υπέροχη εμπειρία.Ενας σκηνοθέτης που αγγίζει τις μυστικές και ανείπωτες ροές της σκέψης και της ψυχής μας!Ενας συγγραφέας που αγωνιά κάθε στιγμή για τον χρόνο,το ασυνείδητο και τ΄αντίθετά τους!!!Επτά ηθοποιοί-αθλητές κινούμενοι με την απόλυτη αρμονία,συνέπεια και ακρίβεια ξεδιπλώνουν μπροστά μας ευθαρσώς την ύπαρξή τους καθηλώνοντάς μας.Και όλοι αυτοί οι άνθρωποι έχουν επιτυχώς συνυπάρξει σε μια δυνατή και ουσιαστική παράσταση για να μας αποκαλύψουν την Αλήθεια.Και τους ευχαριστούμε γι΄αυτό.
Ο Θόδωρος Τερζόπουλος ορίζει την <<Τελευταία Μάσκα-Fallimento>>,ως <<μια θεατρική ωδή πάνω στην Ιστορία της Πάτρας,με την μορφή ενός πολύπτυχου χορικού,όπου τις φωνές της πόλης τις μοιράζονται οι ηθοποιοί,προσπαθώντας να βρουν την ταυτότητά της,ερμηνεύοντας τις φωτεινές και τις σκοτεινές πλευρές της ιστορικής διαδρομής της και πραγματικές ιστορίες.....>>Το κείμενο του Κώστα Λογαρά εμπεριέχει ως υπόστρωμα άφθονα
μυθολογικά στοιχεία και παραπέμπει στη συγκεκριμένη ατμόσφαιρα του Καρναβαλιού.Σε περίοδο Καρναβαλιού διαδραματίζονται τα γεγονότα που εκτυλίσσονται μπροστά μας με έναν εξαιρετικά ιδιαίτερο και αφαιρετικό τρόπο.Ενας χορός ανδρών καλεί το στοιχειό της πόλης,την πόρνη Πατρινέλλα,με την οποία συνδέονται καλές και κακές λαικές δοξασίες.Η Πατρινέλλα εμφανίζεται με διάφορα προσωπεία,με διαχρονική υφή και αφηγείται την προσωπική της ιστορία,που όμως ταυτόχρονα αποτελεί και την ιστορία της πόλης.Μιλά με τρόπο ειρωνικό,σκωπτικό και άλλοτε βαθιά επικριτικό και σαρκαστικό.Μας λέει για τον παράνομο έρωτά της,για τα παράφορα πάθη της,για την ξαφνική της εγκατάλειψη από το αντικείμενο τουπόθου της και την εκδίκησή της,που ήταν η δολοφονία του μικρού παιδιού του εραστή της.Κατόπιν,δραματοποιείται ο άγριος εξευτελισμός της και η διαπόμπευσή της στους δρόμους της πόλης από τους κατοίκους,μέχρι την τελική καταδίκη της σε θάνατο.Την τελευταία νύχτα του Καρναβαλιού την καίνε πάνω στην πυρά,επειδή την θεωρούν μίασμα για την ευυπόληπτη πόλη τους.Η ανθρωποθυσία θα τους φέρει τον εξαγνισμό και την κάθαρση.Προτού κατασπαραχθεί από τις φλόγες,η ηρωίδα,παραληρώντας σχεδόν,απευθύνεται στους επικριτές της και τους<< προφητεύει>> ότι θα τους πλήξουν πολλές συμφορές.
Είναι μια παράσταση που καταδικάζει τη συμβατικότητα και το ψέμμα,φέρνοντας τον άνθρωπο αντιμέτωπο με την ιστορία ,τον μύθο και τον χρόνο!!!

Θεατρική κριτική-Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΧΑΑΡΜΑΝ 2007

Δεκέμβριος 2007
Αρ.60
Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΧΑΑΡΜΑΝ


<<Εμένα μπορείτε να μου κόψετε το κεφάλι,εγώ τους σκότωσα(λυπημένα).Οποτε γινόταν κάτι τέτοιο,μ΄έπαιρνε ο Χανς στην αγκαλιά του,με φίλαγε και μου έλεγε:΄΄Εσύ σαι ο καλός μου¨¨(αναφιλητό).΄΄Εμείς οι δύο πρέπει να μείνουμε πιστοί ο ένας στον άλλ﨨>>.Τα παραπάνω λόγια που συνταιριάζουν τον κυνισμό με την τρυφερότητα συνιστούν ομολογία του κατά συρροήν δολοφόνου του Μεσοπολέμου Φριτζ Χάαρμαν,ενός ανθρώπου που είναι δεδομένο ότι πάσχει από σοβαρή ψυχική διαταραχή.
Το έργο που παρουσιάζεται στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας είναι ένα ψυχολογικό δράμα,μια <<ψυχαναλυτική>> ανάκριση του μικρέμπορου που σκότωσε και κομμάτιασε είκοσι τέσσερις νεαρούς,πετώντας ύστερα τα μέλη τους στον ποταμό της πόλης.Ο Δρ.Ερνστ Σούλτσε είναι ο ψυχίατρος στον οποίο ανατίθεται να αποφανθεί αν ο Χάαρμαν είναι υπεύθυνος για τις αποτρόπαιες πράξεις του ή όχι.Τον Αύγουστο του 1924 ξεκινούν για έξι βδομάδες συνεδρίες στο Επαρχιακό Ψυχιατρικό Ασυλο του Γκαίτινγκεν.Τα πρακτικά αυτών χρησιμοποιούνται σχεδόν αυτούσια μέσα στο έργο του Ρόμουαλντ Κάρμακαρ και αναδεικνύουν την προσωπικότητα του Χάαρμαν.Μέσα από τις αφηγήσεις του ξεπροβάλλει ,παραδόξως,ένα πρόσωπο συμπαθητικό,που συχνά προκαλεί τον οίκτο στο θεατή και που διαθέτει χιούμορ,αφέλεια και αφοπλιστική ειλικρίνεια.Εχοντας ταυτισει ολοκληρωτικά την <<υποκειμενική του γνώμη>> με τ ην πραγματικότητα,έχει έναν προσωπικό τρόπο σκέψης και μια δική του ηθική και αισθητική που σχεδόν σοκάρουν.Για παράδειγμα,ΠΡΕΠΕΙ να διαμελίσει τα πτώματα για να μην μυρίσουν,ΠΡΕΠΕΙ τα θύματά του να είναι όμορφα,με ωραία μάτια!
Ολα τα παραπάνω στοιχεία αποδίδει με καθαρότητα και αλήθεια ο Χρήστος Στέργιογλου που υποδύεται τον Χάαρμαν σε μια παράσταση που καθηλώνει τον θεατή και που σοφά έχει σκηνοθετήσει η Μπέττυ Αρβανίτη.Η δράση του έργου περιορίζεται στον στενό χώρο του γραφείου του ψυχιάτρου,τον οποίο υποδύεται με μέτρο και ουσία ο Γιάννης Ροζάκης.
Δύο πρόσωπα face to face,ένας βουβός στενογράφος-που ,όμως,λέει πολλά μέσα στη σιωπή του-,υποβλητική ατμόσφαιρα,λιτή σκηνογραφία,εξαιρετικές ερμηνείες.Αυτό που κάνει την παράσταση ξεχωριστή είναι η αμεσότητα των ηθοποιών.Είναι ευλογία για το θεατή να αισθάνεται ότι οι ηθοποιοί ακούν ο ένας τον άλλο και επικοινωνούν πάνω στη σκηνή.Και είχα καιρό να νιώσω ...ευλογημένη !

ΤΡΙΠΛΗ ΑΠΩΛΕΙΑ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2005,Αρ.47



Τις προάλλες κοιτώντας τη συλλογή μου από προγράμματα θεάτρων, πέφτω πάνω στην <<Κυρία Κλάιν>>.Ενα έργο του Νίκολας Ράιτ.Μια παραγωγή του θεάτρου Εξαρχείων για το 2002.Ξεφυλλίζοντας το εν λόγω πρόγραμμα συναντιέμαι με μια νεανική φωτογραφία της Ελένης Χατζηαργύρη και ξαφνικά συνειδητοποιώ ότι εκείνη δεν υπάρχει στη ζωή.Και ότι είχα την τύχη να την δω επί σκηνής στην τελευταία παράσταση της ζωής της.Εφυγε τον Σεπτέμβριο του 2004 σε ηλικία 81 ετώνέχοντας διανύσει μια μακρά πορεία γεμάτη παραστάσεις, διδασκαλίες,ήθος,συνέπεια,ποιότητα.Δάσκαλός της ο Κάρολος Κουν.Η πρώτη της θεατρική εμφάνισητο 1942 στην παράσταση <<Ρόσμερχολμ>> του Ιψεν. Κυρία της σκηνής και της οθόνης,
πρωταγωνίστρια σε παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου(Μήδεια,Μάκβεθ,Ματωμένος Γάμος,Οι τρεις αδελφές και άλλες).Πρόσφερε ουσιαστικά την προσωπικότητα και την τέχνη της στην Αρχαία Τραγωδία.Μάλιστα,το Πανεπιστήμιο Αθηνών της απένειμε τον υψηλότερο τίτλο τιμής ,εκείνον της επιτίμου διδάκτορά του.
Ενα μήνα πριν το θάνατο της Χατζηαργύρη ,στις 12 Αυγούστου 2004,μια άλλη σπουδαία πρωταγωνίστρια πέθανε σε ηλικία 90 ετών,η κυρία Βάσω Μανωλίδου.Συνεργάστηκε κατ΄εξοχήν με το Εθνικό Θέατρο απ΄όπου και αποφοίτησε-με ανθρώπους όπως ο Κακογιάννης,ο Μουζενίδης,ο Σολομός,ο Μινωτής.Πρώτη εμφάνιση το 1932 στον <<Ιούλιο Καίσαρα>> του Σαίξπηρ.Τελευταία της εμφάνιση το 1980 στις <<Ευτυχισμένες Μέρες>> του Μπέκετ.Για το ρόλο της Ουίνι και για πολλούς άλλους σε έργα κλασσικών και νεώτερων συγγραφέων(Σοφοκλή,Σαίξπηρ,Λόρκα,Χορτάτση,Ιψεν,Καλντερόν,Μολιέρου)απέσπασε σημαντικές κριτικές για την υποκριτική της δεινότητα και τις μοναδικές ερμηνείες.
Πέθανε λίγες μέρες πριν τη Μανωλίδου ,στις 29 Ιουλίου 2004,σε ηλικία 81 ετών .Και επέλεξα να την μνημονεύσω τελευταία.Την Ρένα την Βλαχοπούλου,την δική μας Ρένα,που πολλές γενιές μεγάλωσαν με τις ταινίες της,την υπέροχη και εκφραστική φωνή της,τα γέλια,το ιδιότυπο και αυτοσαρκαστικό πολλές φορές χιούμορ της.Η καταγωγή της απότην Κέρκυρα.Σπούδασε μουσική και φωνητική,αρχικά έκανε καριέρα ως τραγουδίστρια,αργότερα ασχολήθηκε με το θέατρο και πρωτοεμφανίστηκε τον κινηματογράφο το 1956.Η τελευταία της θεατρική εμφάνιση ήταν το 1994,στο έργο η<< Χαρτοπαίχτρα>> του Δημήτρη Ψαθά.Εχει κυκλοφορήσει πολλούς δίσκους που περιέχουν τραγούδια και από τις ταινίες που πρωταγωνίστησε.Χάρη την πληθωρικότητα,το ταμπεραμέντο και το ταλέντο της κέρδισε εύκολα την αγάπη του κόσμου και των κριτικών
Μπορεί ο θάνατος να τις πήρε από τους ανθρώπους ,μα εκείνες ζουν στις καρδιές μας μέσα από τη συλλογική και την ατομική μνήμη.Γιατί και οι τρεις ήταν υπέροχες!

Ενα Ημερολόγιο για την Τέχνη και τον Πολιτισμό

H TEXNH EINAI O ΠΙΟ ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ



varelaki:Kαλησπέρα...Για όσους αγαπούν το θέατρο....μια σειρά άρθρων ,συνεντεύξεων,σημειώσεων σχετικά με αυτό.Πρώτη δημοσίευση στο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΩΝ.

1.Αρ.51,Δεκέμβριος 2005
ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΠΝΕΥΜΑ
<<Αρχισε η εισβολή.Ολοι μου οι φίλοι με έπαιρναν κάθε μέρα τηλέφωνο.Αλλά υπήρχαν και μερικοί αγενείς δημοσιογράφοι.Χτύπαγαν το κουδούνι και επέμεναν να μπουν στο σπίτι μου.Δεν τους αρέσει αν δεν ανταποκρίνεσαι σαν χιμπατζής.Δεν είμαι χιμπατζής και δεν σκοπεύω να γίνω ένας γαμημένος χιμπατζής...>>

HAROLD PINTER.Πρόσφατα στα εβδομηνταπέντε του χρόνια τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.Και είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο βραβείο απονέμεται σε θεατρικό συγγραφέα.Αποτελεί το αποκορύφωμα των πολλαπλών διακρίσεων που έχει δεκτεί κατά την διάρκεια της πολύχρονης ενασχόλησής του με την Τέχνη.Στους ακαδημαικούς του τίτλους συγκαταλέγεται και η αναγόρευσή του ως επίτιμος διδάκτορας του τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.Και πραγματικά είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα μας,αφού από τις αρχές της δεκαετίας του 6Ο έχουν μεταφραστεί και παρουσιαστεί πάρα πολλά έργα του.Τα κείμενά του ,με τον πολύ προσωπικό τρόπο γραφής,κυκλοφορούν σε δεκάδες γλώσσες.Με ύφος λιτό και λόγο ελλειπτικό,γεμάτο σιωπές και καίριες παύσεις,αλλά και με χιούμορ και κυνισμό,ρίχνει εύγλωττα τα τείχη της κοινωνικής υποκρισίας και εξερευνά την αποξένωση των ηρώων ως προς τον εαυτό τους και ως προς τους άλλους.Ο Πίντερ ωστόσο, δεν είναι μόνο ο πολυμεταφρασμένος και πολυβραβευμένος συγγραφέας.Είναι και ο αγωνιστής που έχει το όραμα για έναν καλύτερο και δικαιότερο κόσμο.Οι πολιτικές του ανησυχίες άρχισαν να καλλιεργούνται από την νεαρή του ηλικία,όταν πέρασε από δίκη ως αντιρρησίας συννείδησης.Πριν από είκοσι χρόνια περίπου ταξίδεψε με τον Αρθρουρ Μίλλερ στην Τουρκία,υποστηρίζοντας τα δικαιώματα των πολιτικών κρατουμένων-θυμάτων της δικτατορίας.Αντιτάχθηκε με παρρησία και σθένος στην γενοκτονία των Κούρδων,στη δικτατορία της Χιλής και εξακολουθεί να αντιτάσσεται σε κάθε μορφή ολοκληρωτισμού ή τρομοκρατίας.Το 2003 τύπωσε αντιπολεμικά ποιήματα για τον πόλεμο στο Ιράκ.Στις συνεντεύξεις του αυτοχαρακτηρίζεται ως<< πολιτικός ακτιβιστής >> και <<πολίτης του κόσμου >>.Δεν είναι λοιπόν σε καμία περίπτωση ο διανοούμενος που είναι κλεισμένος στον γυάλινο πύργο του κάνοντας <<τέχνη για την τέχνη>>.Παρά τα χρόνια προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ,δε σιωπά,δεν αποσύρεται,δεν κρύβεται πίσω από την τέχνη του.Είναι ένας μαχόμενος πνευματικός δημιουργός.

GEIA SAS RE PAIDIA