ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ////ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ TRIGGER WARNING

ΚΥΡΙΑΚΗ, 4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022 ΣΤΙΣ 6 Μ.Μ.

ΣΤΟ ΒΟΟΖΕ COPERATIVA

(Κολοκοτρώνη 57,  Αθήνα 105 60)

 Η ποιητική ανθολογία Trigger warning είναι μια έμπρακτη, συλλογική κίνηση αλληλεγγύης, η οποία πραγματεύεται ανοιχτά το θέμα του σεξισμού, της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας. Αυτό το βιβλίο αποτελεί μια αυθόρμητη πρωτοβουλία για μια κουβέντα που θα μας άρεσε να κάνουμε, σαν δήλωση-υπενθύμιση παρουσίας σε έναν συχνά σκοτεινό, μεροληπτικό κόσμο. Ελπίζουμε να προσφέρει κάτι σε κάθε αναγνώστριά της, σαν ένα χέρι που απλώνεται, συντροφιά για τις δύσκολες διαδρομές.

Τα κέρδη των πωλήσεων θα διατεθούν ως δωρεά στο Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών / Διοτίμα Κέντρο για τα Έμφυλα Δικαιώματα και την Ισότητα.

Συντελέστριες: Ελένη Βελέντζα, Βάλια Γκέντσου, Άννα Γρίβα, Ευσταθία Δήμου, Φωτεινή Καπελλάκη, Μαρία Κατσοπούλου, Τόνια Κοσμαδάκη, Δήμητρα Κωτούλα, Γωγώ Λιανού, Μάνια Μεζίτη, Μαριάννα Νικολαΐδου, Ασημίνα Ξηρογιάννη, Σήλικα Ρηγοπούλου, Γιολάντα Σακελλαρίου, Λένα Σαμαρά, Νόπη Φουντουκίδου, Μυρτώ Χμιελέφσκι.

Aνθολόγηση: Μαρία Κατσοπούλου

Σχεδισμός εξωφύλλου: Νόπη Φουντουκίδου

Σας προσκαλούμε στην παρουσίαση της ποιητικής ανθολογίας ΤRIGGER WARNING, στην οποία θα συμμετέχουν οι ποιήτριες της ανθολογίας παρουσιάζοντας με ευρηματικό τρόπο ποιήματα που αφορούν το ζήτημα της έμφυλης βίας.

Συμμετέχει επίσης η υψίφωνος Ερωφίλη Παπαδόγια, αγγίζοντας το θέμα μέσω του ήχου της ανθρώπινης φωνής και της δυναμικής του, να αφυπνίζει και να δονεί ευαίσθητες περιοχές συνείδησης και ύπαρξης.

Όπως και η τραγουδίστρια- μουσικός ακολούθως, Ιφιγένεια Βαμβακά (ούτι)

Μαζί μας έχουμε τη χαρά να βρίσκονται μαθητές/τριες από το Mουσικό Λύκειο Παλλήνης (λαούτο, πλήκτρα και τραγούδι) όπως και από το Καλλιτεχνικό Λύκειο Περιστερίου (ηλεκτρική κιθάρα, ντραμς).

Τα παιδιά που στηρίζουν ενεργητικά με την παρουσία και τη μουσική τους το εγχείρημα είναι οι:

Άννα Δημακογιάννη, Στάθης Κατσαφάδος,Γιάννης Λογιάδης, Δημήτρης Μηνιώτης, Ιάσονας Σαράντος, Βασίλης Σίνος

«ΜΟΝΟ ΑΝ ΒΡΕΞΕΙ» ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΛΕΞΗ /// ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΣΙΟΤΙΝΟΥ

«ΜΟΝΟ ΑΝ ΒΡΕΞΕΙ» ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΛΕΞΗ

Εκδόσεις Λογείον (2019)

       Δύο είναι οι λόγοι που με παρακίνησαν να γράψω για τα ποιήματα της Παρασκευής Αλέξη. Ο πρώτος λόγος είναι η πρότερη γνωριμία μου με την ποιήτρια και τον ποιητικό της κόσμο. Είχα διαβάσει την πρώτη της ποιητική συλλογή με τον τίτλο «Τάξη Ονείρων». Δεύτερος και πιο σημαντικός λόγος για μένα στάθηκε ο τίτλος της ποιητικής συλλογής! «Μόνο αν βρέξει»! Ένας τίτλος γεμάτος βροχή. Από μικρή μου άρεσε να περπατάω στη βροχή -εννοώ βέβαια το ψιλόβροχο-, μου άρεσε να ακούω τη βροχή, την ήρεμη και σιγανή βροχή βέβαια, όχι την καταιγίδα και την μπόρα…ο ήχος της βροχής σε τσίγκους και κεραμίδια με ηρεμούσε και με ταξίδευε….Δεν μπορούσα λοιπόν ν’αντισταθώ στην πρόσκληση-πρόκληση να μιλήσω για τη συγκεκριμένη συλλογή.

ΜΟΝΟ ΑΝ ΒΡΕΞΕΙ…λοιπόν

Δεν κρύβεται ο φόβος μέσα σε δάκρυ

Μόνο αν βρέξει… αν βρέξει πολύ

Και το νερό φτάσει ως τα γόνατα

Και παρασύρει κίβδηλα αγάλματα και πέτρινα σπαθιά

Τότε μόνο θα μπορείς να κρυφτείς σε κείνο το δάκρυ

Που’ χει απομείνει στην άκρη του ματιού

Αφού δεν ξέρει αν πρέπει έξω να πηδήξει με ένα σάλτο

Ή να κουρνιάσει πάλι μέσα για ν’ ασφαλίσει.

Πεινάς; Κρυώνεις; Φοβάσαι;

Μόνο αν βρέξει

Μόνο αν βρέξει θα ξεπλύνει μυστικά που ντύθηκαν

λάσπη και χώμα.

Γιατί θέλουν να κρυφτούν κάτω από τα πόδια σου

Μόνο αν βρέξει θα ελαφρύνει το βουνό που του

ξηλώσανε τα μονοπάτια

Που οδηγούσανε σε μένα

Μόνο αν βρέξει θα σκύψει ο ήλιος να με φιλήσει κάτω

Από την ομπρέλα.

Πεινάς; Κρυώνεις; Φοβάσαι;

Σσσς… το μικρό παιδί αποκοιμήθηκε

Δεν κλαίει πια.

     Η βροχή λυτρωτική και σωτήρια για την ποιήτρια. Κάθαρση ψυχής και σώματος. Παρασύρει «κίβδηλα αγάλματα και πέτρινα σπαθιά», την βοηθάει να κρυφτεί σε κείνο το δάκρυ, «που’ χει απομείνει στην άκρη του ματιού», ξεπλένει «μυστικά που ντύθηκαν λάσπη και χώμα». 

       Πρωταγωνίστρια η βροχή και σε άλλα ποιήματα της συλλογής. Στο ποίημα με τίτλο «Μαύρη βροχή» «η νύχτα κατάπιε τη βροχή» και τρέχει με το μουσκεμένο πανωφόρι της να καλύψει-προστατεύσει την ποιήτρια. Στο ποίημα «Κουρτίνες από σύννεφο» οι γκρι κουρτίνες που έφτιαξε η ίδια από σύννεφα ήταν βαριές, έτοιμες για βροχή. Άλλαξε γνώμη όμως και αποφάσισε να κοιμηθεί μέχρι να βρέξει για να ελαφρύνουν οι κουρτίνες και να διώξουν μακριά τα σκοτάδια της ψυχής της. Τέλος, στο ποίημα «Σε γη δανεική» το βρεγμένο χώμα είναι η μόνη αγκαλιά και το μόνο καταφύγιό της! 

        Το υγρό στοιχείο κάνει αισθητή την παρουσία του και με τη μορφή της θάλασσας, η οποία στο ποίημα «Στη θάλασσα» καλύπτει/προστατεύει την ποιήτρια διαγράφοντας τα ίχνη της, αν και όλοι εναντιώνονται στη θέλησή της, στο ποίημα «Πικροδάφνη» της θάλασσας το νερό την ξεδιψάει, ενώ στο ποίημα «Για εκείνο το χαμόγελο» η ποιήτρια επιθυμεί σαν αερικό να χαθεί στις θάλασσες του αγαπημένου της. 

         Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την καθαρτική και λυτρωτική δράση του υγρού στοιχείου στην ποίηση της Αλέξη. Δυστυχώς, αυτή η δύναμη της βροχής και της θάλασσας βρίσκει πολεμίους. Ένας από αυτούς είναι η νύχτα, η οποία απειλεί την ποιήτρια. Στο ποίημα «Η νύχτα» η ποιήτρια διαπιστώνει ότι της νύχτας οι ευχές δεν πιάνουν τη μέρα, στη «Μαύρη βροχή» η νύχτα καταπίνει τη βροχή που την συμπαραστέκεται, ενώ στο ποίημα «Τα κλειδιά που σου χάρισα» ο ερχομός της νύχτας ακυρώνει την αναμονή, η οποία αποδεικνύεται άνευ ουσίας. Στο ποίημα «Κατάργηση» η νύχτα αποτελεί το μοναδικό ορίζοντα για την ποιήτρια, τη μόνη διέξοδο και διαφυγή. Ένας άλλος πολέμιος της ποιήτριας είναι η παγωνιά. Η πόλη την παγώνει, ενώ στο ποίημα «Πωλείται» τα βουνά της κρύβουν τον ήλιο και παγώνει ξανά! Τέλος, στο ποίημα «Πεταλούδες του χειμώνα» η ποιήτρια αναφέρεται στον παγωμένο ήλιο τις παγωμένες μέρες του Δεκέμβρη. Πολέμιος της ποιήτριας είναι και η φωτιά που αφήνει πίσω της «καμένα πάθη», «καμένα όνειρα» και καταστροφή. Στο ποίημα «Η καύση», η στάχτη είναι κολλημένη στη μνήμη της! «Κάρβουνα και στάχτη…παντού…», ενώ στις «Πεταλούδες του χειμώνα» η ματαιότητα εμφανίζεται με τις πεταλούδες που ξεγελιούνται «πως θα ζεσταθούν από τις πυρωμένες στάχτες». Καταστροφή έχουμε και στο ποίημα «Σεισμός». Η καταστροφή εδώ όμως είναι απαραίτητη για την ποιήτρια. Οι ρωγμές αποτελούν εφαλτήριο «για να γκρεμιστεί ό,τι φτιάχτηκε να γκρεμιστεί».

          Η ποιήτρια παλεύει με τους δαίμονές της. Και τους αντιμάχεται με τους στίχους της! Εχθροί της είναι και η φθορά, η κατάργηση και η λήθη. Η ποιήτρια ψάχνει την αλήθεια της στις «φθαρμένες σελίδες» και πιστεύει ότι τα άχρηστα και περιττά είναι αγαπημένα, αν και φορεμένα, αν και ξεχασμένα, αν και γδαρμένα και φθαρμένα! Στο ποίημα «Ξέχασα» η ποιήτρια δεν θυμάται τον τόπο συνάντησης με τον αγαπημένο της, ενώ στις «Ατελείς εξισώσεις» ανακατώθηκε με όσους είχαν λυμένα τα προβλήματά τους για να ξεχάσει, αν και οι πνιγμένες εξισώσεις ενίοτε επαναστατούν διεκδικώντας τη λύση που τους υποσχέθηκε. Στο ποίημα «Ύστερα» το μετά χάθηκε, ενώ το ύστερα κρυμμένο σέρνεται. Η μνήμη της ποιήτριας στο ομότιτλο ποίημα επιλεκτικά αποφάσισε να μηντην αναγνωρίζει και λησμονά να της θυμίζει τις υποχρεώσεις της προς το εγώ της. Τέλος, στις «Ρίζες» η ποιήτρια ψάχνει κρυφά στη λήθη της, χωρίς ούτε καν να θυμάται τι θέλει να ανακαλύψει.

          Η επιστροφή είναι κάτι που προβληματίζει την ποιήτρια. «Η κατάρα της επιστροφής» στο ομότιτλο ποίημα στοιχειώνει τις αμαρτίες που συγχωρέθηκαν. Στο «Σχέδιο διαφυγής» η γέφυρα διαφυγής κρέμεται δεμένη από την κατάρα της επιστροφής, ενώ οι «Σκιές» στο ομότιτλο ποίημα έφυγαν με την υπόσχεση της υποχρεωτικής επιστροφής. Η ποιήτρια πλανάται με ένα εισιτήριο επιστροφής στο χέρι, αναρωτάται μα δεν ξέρει που θέλει να επιστρέψει, στο άυλο παρελθόν που διαψεύστηκε ή στο γεμάτο ενοχές μέλλον που την πρόλαβε! Αναζήτηση ταυτότητας, διαμόρφωση του «εγώ» ή απλά σκόπιμη περιπλάνηση στο χωροχρόνο ανακαλύπτοντας πηγές έμπνευσης;

       Η μοίρα και η μνήμη έχουν έντονη παρουσία στην ποιητική συλλογή. Θα έλεγε κανείς ότι στα ποιήματα της Αλέξη κυριαρχεί το τρίπτυχο βροχή-μοίρα-μνήμη και το τρίπτυχο βροχή-μυαλό-εγώ…..Για την καταλυτική παρουσία της βροχής στο ποιητικό σύμπαν της Παρασκευής Αλέξη έχω ήδη αναφερθεί. Η μοίρα στη συνείδησή μου, διαβάζοντας τα ποιήματα, ταυτίστηκε με την βροχή. Στο ομότιτλο ποίημα η μοίρα δεν έκανε ποτέ κύκλους, δεν διάλεξε ποτέ καμία διαδρομή. Περίμενε πάντα, σχεδόν καρτερικά, στο τέλος του δρόμου την ποιήτρια. Στο «Εισιτήριο επιστροφής» η ποιήτρια δηλώνει ότι δεν ανήκει χωροχρονικά εκεί που την ακούμπησαν οι μοίρες, διατρανώνοντας ότι στερείται ταυτότητας και μνήμης, ενώ στο ομότιτλο ποίημα μας ενημερώνει ότι η μνήμη αποφάσισε να μην την αναγνωρίζει. Στο ποίημα «Καύση» η στάχτη είναι κολλημένη στη μνήμη της, στο «Από χέρι σε χέρι» η μνήμη είναι παγωμένη και αρνείται να ξυπνήσει, στο «Πωλείται» η μνήμη, τα δάχτυλα και τα μάτια σφραγίζονταιαπό την κάπνα του τζακιού. 

        Στο ποίημα «Η μνήμη» η ποιήτρια κάνει βόλτες γύρω από το μυαλό της, σφυρίζοντας σκοπούς που ξεκλειδώνουν ενοχές, ενώ στο ποίημα «Η καύση» το μυαλό της καίγεται! Η ποιήτρια έχει ανάγκη τη βροχή για να ξεπλύνει στάχτες, να σβήσει φωτιές, να λιώσει πάγους και να επαναφέρει την απωλεσθείσα μνήμη της, τη χαμένη ταυτότητα, το χαμένο εγώ και το χαμένο μυαλό! Μόνο με τη συνδρομή της ζωοδότρας δύναμης της ποίησης μπορεί αυτό να επιτευχθεί. 

       Η ποιήτρια ψάχνει απεγνωσμένα να βρει τα κλειδιά για να ξεκλειδώσει τη ζωή της. Ίσως δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι ζωή της είναι η ποίηση, ότι στη συγγραφή θα βρει όλα τα κλειδιά που θα ανοίξουν κλεισμένες πόρτες, θα τη βγάλουν από το αδιέξοδο και θα ρίξουν άπλετο φως στα σκοτάδια της ψυχής της. Απελπισία. Ακόμη και η καληνύχτα είναι κλειδωμένη, ακόμη και τα μάτια είναι κλειδωμένα, τα κλειδιά που χάρισε στον αγαπημένο της ξεκλειδώνουν μόνο τα νοτισμένα κελάρια, το τετράδιο στο βάθος του συρταριού το κλείδωσε τέσσερις φορές, νιώθει ότι κάποιος την κλείδωσε έξω από το θεό της, ωστόσο μπορεί ακόμη να σφυρίζει σκοπούς που ξεκλειδώνουν ενοχές, τα μυστικά περάσματα ξεκλειδώνουν και ξυπνούν δαιμονισμένες αγάπες! Τελικά υπάρχει ελπίδα. Είναι η ποίηση και είναι δίπλα της. Σε κάθε βήμα της….

         Η Παρασκευή Αλέξη χρησιμοποιεί δυνατούς συνδυασμούς λέξεων, ηχηρά επίθετα και ουσιαστικά π.χ μνήμες ακατοίκητες, δανεικές πληγές, κίβδηλα αγάλματα, καμένα πάθη, πνιγμένες εξισώσεις. Η κυριαρχία του πρώτου προσώπου επικρατεί στα περισσότερα ποιήματα. Ωστόσο δε λείπει και το δεύτερο και τρίτο πρόσωπο. Στην ουσία πρόκειται για συνομιλία της ποιήτριας με τον εαυτό της προς την αναζήτηση του εγώ της, της ταυτότητάς της, για συνομιλία με τον άγνωστο άλλον, είτε πρόκειται για κάποιον φίλο ή κάποιον παλιό αγαπημένο. Θα τολμούσα να πω ότι η ποιήτρια συνδιαλέγεται με την ίδια την ποίηση. Στην ποίηση της Αλέξη όπου υπάρχει απαισιοδοξία «σε γη δανεική αναπολώ την ακυρωμένη μου ταυτότητα. Δεν έχω όνομα, δεν έχω όνειρα, δεν έχω προσδοκίες, είμαι μόνο ένας πρόσφυγας, τίποτα άλλο», υπάρχει και αισιοδοξία. Υπάρχουν οι σκιές, αλλά και το φως, η σιωπή αλλά και η αλήθεια, υπάρχει δάκρυ, αποχωρισμός και αντίο, αλλά και πόρτες και πύλες διεξόδου, υπάρχει αναζήτηση του εγώ, αλλά και έντονη παρουσία του, που δηλώνει λανθάνοντα δυναμισμό και μια ισχυρή προσωπικότητα.

    Η μελαγχολία είναι διάσπαρτη στην ποίηση της Παρασκευής. Όχι θλίψη, ίσως νοσταλγία, σίγουρα μελαγχολία, αλλά μια μελαγχολία καθησυχαστική, ήρεμη και γλυκιά, μια μελαγχολία γεμάτη ζωντάνια, μια μελαγχολία που ισούται με δημιουργία, αναγέννηση, ανάταση και ανάσταση, γιατί η Αλέξη αναγεννάται μέσα από την ποίηση, αισιοδοξεί και συνεχίζει, συνεχίζει να ονειρεύεται… γιατί η καθαρτική βροχή δεν ξεπλένει μόνο αμαρτίες, λάθη, μυστικά και ψέματα, αλλά και σκιές, καμένα πάθη και κατάρες. 

      Θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι το πρόσημο, διαβάζοντας τα ποιήματα της Παρασκευής, είναι θετικό. Παρόλη τη μελαγχολία, τη θλίψη, την ακύρωση, τη ματαίωση και την αναίρεση, επιτυγχάνεται η ενατένιση του μέλλοντος με αισιοδοξία, τόσο για την ποιήτρια, όσο και για τους αναγνώστες των ποιημάτων της. 

     Τελικά, η Παρασκευή Αλέξη στο δρόμο της αναζήτησης της χαμένης της ταυτότητας και του κατακερματισμένου εγώ της συναντήθηκε με την ποίηση. Μοιραία συνάντηση. Καθοριστική για τη ζωή της. Περιμένουμε με ανυπομονησία τα επόμενα ποιητικά της βήματα, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι με το χρόνο θα γίνεται όλο και καλύτερη, συγκινώντας μας, στοχεύοντας κατευθείαν στο μυαλό μας και αγγίζοντας την καρδιά μας.

Τέλεια μπορείς να χτίσεις μόνο το παρελθόν

Συμπληρώνοντας με διορθωτικές επεμβάσεις του παρόντος

Και τα καλώς σχεδιασμένα όνειρα του μέλλοντος

Μα εγώ έχω κλείσει το ατελές μου παρελθόν

Σε κελί του ημικατεστραμμένου παρόντος

Και μπορώ μόνο να επενδύσω

Στα κβαντικά όνειρα του μέλλοντός μου.

ΧΑΡΑ ΜΠΑΚΟΝΙΚΟΛΑ [1948-2022]

 

Βιογραφικό Γεννήθηκε στον Βόλο, το 1948. Πτυχιούχος της κλασικής και της γαλλικής φιλολογίας του Παν/μίου Αθηνών. Κρατικός διδάκτωρ του Παν/μίου της Σορβόννης (ParisIV). Στο ΤΘΣ έχει διδάξει θεωρία του δράματος, φιλοσοφία της τραγωδίας, αρχαίο δράμα, δραματική ανάλυση έργων της νεότερης και σύγχρονης ευρωπαϊκής δραματουργίας, θεωρία της σκηνοθεσίας, θεωρία της μετάφρασης (στο προπτυχιακό και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα). Έχει διδάξει στη δραματική σχολή «Αρχή» και στη σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Έχει διδάξει σε σεμινάρια ηθοποιών στο Εθνικό Θέατρο, και ερασιτεχνών ηθοποιών στα Χανιά, στη Νάξο, στη Λέρο, στην Τήνο, στην Ικαρία και στη Λευκωσία. Εχει διατελέσει πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΙΤΙ), πρόεδρος της γνωμοδοτικής επιτροπής του ΕΚΕΘΕΧ, μέλος της επιτροπής της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς για την επιλογή θεατρικών έργων κατάλληλων για παιδιά και εφήβους, και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου. Έχει προεδρεύσει σε κριτικές επιτροπές βράβευσης μαθητικών παραστάσεων (Γ.Γ.Ν.Γ.) και ερασιτεχνικών θιάσων (Δήμος Ζωγράφου, Κόρινθος). Συνεργασία με την Εκπαιδευτική Τηλεόραση και το Υπουργείο Παιδείας για την παρουσίαση και τον σχολιασμό 3 αρχαίων δραμάτων (Τρωάδες, Ιφιγένεια η εν Ταύροις, Λυσιστράτη). Συμμετοχή σε ντοκυμανταίρ για τον Αλέξη Σεβαστάκη. UnmuteRemaining Time -0:00   Fullscreen Σκηνοθεσίες παραστάσεων με φοιτητές και με ηθοποιούς: έργα των Καμπανέλλη, Τακόπουλου, Μητροπούλου, Λόρκα, Ίψεν, Ιονέσκο, Μπέκετ, Στρίντμπεργκ, Κραιτς, Βάλεντιν. Θεατρικά αναλόγια κειμένων με κοινό θεματικό πυρήνα. Θεατρικά δρώμενα/παραστάσεις με φοιτητές του τμήματος στην Σάμο, Χαλκίδα, Ρόδο, Σκύρο, Αίγινα, στο αίθριο της Φιλοσοφικής, στο θέατρο Καισαριανής, στο Λαύριο και στη Σκωτία (Γλασκώβη-φοιτητικό φεστιβάλ θεάτρου). Εκπαιδευτικά και ερευνητικά ταξίδια: Βέλγιο, Γαλλία, Πολωνία, Ισπανία, Τυνησία, Αλγερία. Συμμετοχή σε Συνέδρια: Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ναύπλιο, Σύμη, Σύρος, Αρχαία Ολυμπία, Πύργο, Θήβα, Τρίπολη), Γαλλία, Κύπρος, Σερβία, Βουλγαρία, Ισπανία, Ισραήλ, Μάλτα, Τυνησία. Δημοσιεύσεις μελετημάτων σε επιστημονικά περιοδικά, σε συλλογικούς τόμους (Ελλάδα, Γαλλία, Βέλγιο, Κύπρος, Καναδάς) και σε θεατρικά προγράμματα. Διαλέξεις στην Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλος, Σάμος, Κοζάνη, Χίος, Σκύρος, Μεσολόγγι, Αγρίνιο, Ηράκλειο, Χανιά, Λεχαινά), στην Κύπρο, στην Αλγερία, στην Πολωνία. Παρουσιάσεις βιβλίων (θεατρικών, πεζών και ποιητικών έργων) σε αίθουσες της Αθήνας, στη Θεσσαλονίκη και στην Κύπρο. Έχει τιμηθεί για την προσφορά της στο θέατρο από τον Δήμο Νέας Ιωνίας Βόλου (2005). Η συμμετοχή σε επιτροπές μεταγραφών, σε εκλεκτορικά σώματα, τριμελείς επιτροπές διδακτορικών και η επίβλεψη προπτυχιακών και μεταπτυχιακών εργασιών είναι αυτονόητες δραστηριότητες (και συνεπώς δεν χρειάζεται να επισημανθούν). Ι. Εργογραφία -L’absurde dans le théâtre d’Euripide, Université Nationale et Capodistriaque d’ Athènes, 1993. -Φιλοσοφία και δραματουργία. Από το «Είναι και το μηδέν» στο θέατρο του Sartre, Βιβλιογονία, 1991. -Οπτικές και προοπτικές του δράματος, Σμίλη, 1991. -Miguel de Unamuno, Καρδαμίτσα, 1993. -Το ελληνοτρόπως κοσμοπολιτικό θέατρο του Πάρι Τακόπουλου και το Πάρτυ Μαγιού, Αθήνα, 1994. -Η Ε.Ο.Κ.Α. στη θεατρική λογοτεχνία της Κύπρου, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου, 2000. -Η τέχνη του θεάτρου (τ.1) – Η θεατρική σχολική δημιουργία (τ.2), στο εκπαιδευτικό πρόγραμμαΘέατρο και Σχολείο, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς & Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών, 2002. -Θέματα και πρόσωπα του σύγχρονου δράματος, Πατάκης, 1998. -Σε αγαπημένους (ποίηση), Όμβρος, 2000. -Κανόνες και εξαιρέσεις, Ελληνικά Γράμματα, 2000. -Πτυχές του ευρωπαϊκού δράματος, Επτάλοφος, 2003. -Κλείτος Ιωαννίδης: ο ερευνητής, ο στοχαστής, ο ποιητής, Αρμίδα (Λευκωσία), 2004. -Το τραγικό, η τραγωδία και ο φιλόσοφος, Καρδαμίτσα, 2005 (3ηέκδ.). -Το τραγικό, η τραγωδία και ο φιλόσοφος στον 20ό αιώνα, Καρδαμίτσα, 1997. -Στιγμές της ελληνικής τραγωδίας (Ι), Καρδαμίτσα, 1994. -Στιγμές της ελληνικής τραγωδίας (ΙΙ), Καρδαμίτσα, 2004. -Τραγωδία και γλώσσα, Καρδαμίτσα, 2008. -Κάτοπτρα του χρόνου, Αιγόκερως, 2010. -Maurice Maeterlinck, Επτάλοφος, 2015. -Σε μείζονα και ελάσσονα (υπό έκδοση), Αιγόκερως, 2019. ΙΙ. Μεταφράσεις δοκιμίων -Max Scheler, H θέση του ανθρώπου στον κόσμο (σε συνεργασία με τον Θοδωρή Λουπασάκη), Ροές, 1989. -Ζαν Σταρομπίνσκι, Το πορτραίτο του καλλιτέχνη ως σαλτιμπάγκου, Εξάντας, 1991. -Henri Gouhier, Το θέατρο και η ύπαρξη, Καρδαμίτσα, 1991. -Στα όρια της φάρσας (#εισαγωγή και μετάφραση θεατρικών κειμένων), Ελληνικά Γράμματα, 2001. -ΕmileZola, Κείμενα για την κριτική και το θέατρο (σε συνεργασία με την Ξένια Γεωργοπούλου), Εκδόσεις του 21ου, 1991. -M. Valsa, Το νεοελληνικό θέατρο από το 1453 έως το 1900, Ειρμός, 1994. -Μάτερλινκ, Επιλογή από το έργο του, Στιγμή, 2002. -Mωρίς Μάτερλινκ, Ο ναός της τύχης και άλλα κείμενα, Πατάκης, 2006. -Maurice Maeterlinck, Ο θησαυρός των ταπεινών, Printa, 2008. -Luc Ferry, Homo aestheticus, Ευρυδίκη, 2011. Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://parallaximag.gr/epikairotita/efyge-apo-ti-zoi-i-chara-mpakonikola

 

https://www.n-t.gr/el/news/?nid=34757

https://www.newsit.gr/melas-blogposts/to-ethniko-theatro-apoxaireta-ti-xara-mpakonikola/3638409/

*H φωτό είναι παρμένη από το pallalaximag.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΑΜΠΟΥΣΗ //// Ω ΓΛΥΚΥ ΜΟΥ ΕΑΡ

Γέμισα λουλούδια το δωμάτιο

σφράγισα καλά τα ανοίγματα

πόρτες, παράθυρα

κλείστηκα μέσα

θα μου κλέψουν το οξυγόνο

θα κοιμηθώ

θα κοιμηθώ για πάντα

 

Απέτυχα

γεμάτος λουλούδια ο τόπος

κι εγώ διάλεξα εκείνα

που πάνω στον τάφο της φυτρώσαν   

 

Α ρε μάνα

ήρθε η ευωδιά σου

στο σφραγισμένο δωμάτιο

θρεμμένη από την ψυχή σου

και με σταμάτησε.

******

*Η φωτογραφία είναι παρμένη από το Pixabay.

ΜΑΡΙΑ-ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ /// ΠΟΙΗΜΑΤΑ

(Ανθολόγηση για το varelaki: Ασημίνα Ξηρογιάννη)

1.

Αν μούδιασαν τα πόδια σου

αν μάκρυναν τα νύχια

αν κουβαλάνε βρομιές

ματώνουν

στις δικές τους ιστορίες

δεν τα βλέπετε που έχουν μαυρίσει;

να βγάλω τα παπούτσια μου

δεν βλέπω εδώ τριγύρω

καμία Μαρία Μαγδαληνή

δεν τη συνάντησα

ονομάζομαι Μαρία

Μαρία;

Μαρία;

είσαι εδώ;

είναι κανείς εδώ;

Μπαμπά;

Μαμά;

δεν σας συνάντησα

στο τέλος του δρόμου

2.

Το βλέπεις

το πράσινο

εκεί·

τα δέντρα

αν περάσει το βλέμμα σου

τον διάδρομο

τον ορό

τον ζελέ

το κρεβάτι

το παράθυρο

από πίσω του

3.

Γεννήθηκα

από τον θάνατο ενός πλακούντα

μέσα από χείμαρρο αίματος

αναδύθηκα

ζωντανή

μια ταλαντευόμενη μπλε καρφίτσα

τώρα

η δικιά μου μήτρα

κυψέλη

αναμένει τους κηφήνες της·

έφτασα στη μέση

μόνο το ρολόι ακούω να χτυπάει

όταν αντικρίζω σκαλοπάτι

με πιάνει ίλιγγος

[...]

8.

Τρία σημάδια

το ένα στην δεξιά παλάμη

η απουσία του πατέρα

που μ’ έμαθε να πιάνω το ποδήλατο

το άλλο στ’ αριστερό

κλωστή μπλε

η απουσία της μητέρας

το τρίτο

στο κούτελο

η απουσία πίστης

10.

Τις ηλιόλουστες Κυριακές

στο Α’ Νεκροταφείο Ζωγράφου

οι επισκέπτες ανοίγουν κουβέντα

με τους νεκρούς

η φροντίδα του μνήματος

τελετουργία

γραμμική τελετουργία

για τα μυρμήγκια

για τις μέλισσες

προσωρινή διαμονή

 Aπό την ποιητική συλλογή  Ρίζες , 24γράμματα 2019

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ /// ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ανθολόγηση για το Varelaki: Ασημίνα Ξηρογιάννη

Όχι σήμερα

Όχι, σήμερα θα κάτσω μέσα
έπιασε πάλι βροχή μέσα στο σπίτι
κι εγώ θα λουστώ μέσα σου,
εσύ είσαι το σπίτι μου, η βροχή μου κι ο χαμός μου
κι ας λένε οι άλλοι για το Γ' Ράιχ,
για τα μαλλιά μου πως είναι δάσος απάτητο
και για σένα πως δεν ξέρεις από σπηλιές και μονοπάτια.

Μέσα σήμερα.

  Ο δράκος του μεσημεριού, Ύψιλον, 1983

***

Ο καλός τροχός

Είναι ωραία. Το παράθυρο με προσέχει,
αι σφαίραι εισέρχονται ταχέως,
το βομβαρδιστικό ουρεί

αλλά κι εγώ δεν πιστεύω κατ' ανάγκην σ' εσένα.

  Ο δράκος του μεσημεριού, Ύψιλον, 1983

***

Δεν εννοείται

Σα να τρέμουν στο βάθος του κήπου
και δεν φυσάει
είναι οι άσπρες καμέλιες,
απομακρύνονται
χάνονται σιγά σιγά στ' όνειρο
ξημερώνει σε λίγο Δευτέρα,
είπες ότι θα έρθεις αυτές τις μέρες
αυτό το καλοκαίρι

και δεν θυμάμαι πόσα χρόνια.

  Λεπτομέρειες κόσμων, Ύψιλον, 2006

***

Απληστία

Σαν όλα εκείνα που προηγήθηκαν
σαν όλα εκείνα που έπονται
θα μπορούσε κι αυτό να ήταν ένα εύρημα,

αλλά είναι ο λύκος των στιγμών.

  Ν, όπως Νοσταλγία, Ύψιλον 2008

***

Ars poetica

Διαβήματα γρύλων, διαλόγους περιστεριών
τα σχόλια της ντάλιας καθώς την προσπερνάς αργά
την ώρα που δύει ο ήλιος μέσα στους ψιθύρους
της άνοιξης, στις ομιλίες ενός θολού θέρους

ασφαλώς τ’ ακούς όλα αυτά τώρα πιο καθαρά,
ίδια πάντα, η συντεταγμένη στην υπερβολή –
σού μένει μόνο να μάθεις, ει δυνατόν, απόψε
για την δόξα, όχι την εφήμερη ίσκιων και παθών

των ανθρώπων, αλλά για εκείνη της πανσέληνου,
ιδίως του Σεπτέμβρη στα κλαδιά της καμφοράς
μπλεγμένη κι απελεύθερη, ακίνητη, άφαντη

ξαφνικά μέσα στην κόμη του χρόνου, ένα παιχνίδι
ομορφιάς, είδωλο κι αλήθεια μαζί, καλειδοσκό
πιο δέους των πρωτόγονων φυλών, ένα βλέμμα μου.

  Ν, όπως Νοσταλγία, Ύψιλον 2008

*Η φωτογραφία είναι παρμένη από το διαδίκτυο (Bookpress)

Δανάη Σιώζιου /// Ποιήματα

Ανθολόγηση για το varelaki: Aσημίνα Ξηρογιάννη

Κολομβιανά περιδέραια

Τα κολομβιανά περιδέραια 

ήταν τα αγαπημένα της Φρίντα Κάλο.

Είμαι ερωτευμένη σαν ένα κοχύλι 

που ένα μέρος της ψυχής του 

είναι η ηχώ μιας άλλης.

Προσπαθώ ν' αφουγκραστώ

το ακατανόητο βουητό που εκπέμπω,

αλλά υπάρχει ένα τυφλό σημείο 

που εμποδίζει να συλλάβω τη μελωδία.

Προσπαθώ να φανταστώ 

έναν ωκεανό ανάμεσά μας.

Κάτω απ' τον καλοκαιρινό ήλιο 

τα δόντια σου αστράφτουν σαν περιδέραιο

κι εγώ υπόσχομαι να μην πάθω αμνησία. 

  Ενδεχόμενα τοπία, Αντίποδες, 2021

*****

Ο χάρτης

Ας απλώσουμε το χάρτη.

Αναθεωρήστε ό,τι ξέρατε για τη γεωγραφία.

Τι κρύβεται στις λεπτομέρειες; 

Σύρετε το δάχτυλό σας ως την άκρη. 

Καμιά απάντηση δεν είναι αναγκαία.

Σταδιακά αποκαλύπτεται η αταξία του κόσμου:

δεξαμενές φωτός, κλίμακες, εξισώσεις

μια αλυσιδωτή αντίδραση τεκτονικών πλακών,

η άνοδος της στάθμης των υδάτων,

μια πυγολαμπίδα

που προσγειώνεται στο χέρι του Θεού 

κι αυτός το κλείνει. 

  Ενδεχόμενα τοπία, Αντίποδες, 2021

*****

Τροπικότητες

Υπάρχει ένας κήπος, αλλά δεν προεκτείνεται 

υπάρχει μια σκάλα, αλλά καμία αλλαγή ύψους

υπάρχει ο ανεμιστήρας οροφής,

αλλά καμία σταθερή θερμοκρασία 

υπάρχει η ώρα της νύχτας, η ώρα του πρωινού 

η τέλεια λειτουργία του φωτοκύτταρου 

το κλείδωμα της πόρτας, ο συναγερμός 

και το δικό μου πέρασμα απ' τη φωτιά στους πάγους. 

      Ενδεχόμενα τοπία, Αντίποδες, 2021

*****

Το ποίημα της μαμάς

Η μαμά μου ξέρει να ξεχωρίζει

τα φύλλα των δυόσμων

από των μαϊντανών

είναι όμορφη

σαν την Ωραία

Κοιμωμένη των Αγράφων

είναι πικρή σαν καρύδι

αγκαθερή σαν κάστανο

και θρεπτική σαν αστέρι της αυγής

γκρεμίζει το σπίτι και μετά το ξαναφτιάχνει

γιατί είναι ο Μέγας Συγυριστής

στη θέση της καρδιάς έχει έναν καταψύχτη

που η κοιλιά του δεν γουργουρίζει ποτέ.

 Χρήσιμα παιδικά παιχνίδια, Αντίποδες, 2016

 

*****

Ο ωραιότερος άντρας στη γη

Αν ο παππούς δεν ήταν ο ωραιότερος άντρας στη γη

ίσως να μην τον είχα ερωτευτεί με την πρώτη ματιά

και αν δεν τον είχα ερωτευτεί ίσως το κακό να μην είχε γίνει.

Αν δεν πίστευε πως έχω το βλέμμα του

όπως περήφανα είχε διακηρύξει τη μέρα της γεννήσεώς μου

μπορεί να μην είχα κληρονομήσει τα μάτια και τη δυνατή του καρδιά

το γούστο του στα καπέλα και στις γυναίκες

κι εκείνος να μην είχε αναβάλει για πέντε χρόνια το θάνατό του

αν ήμουν αγόρι ίσως να με έβαζε κι εμένα να λύνω μαθηματικά

αντί να μου μαθαίνει καλούς τρόπους, πώς να σκαρφαλώνω, γιατί αγαπάμε το πιάνο

και αν ήξερε πως καταλαβαίνω

δεν θα μου είχε πει ποτέ όλες εκείνες τις πικρές ιστορίες

που πίστευε πως θα ξεχάσω

αν ο παππούς μου δεν ήταν αυτός ο γενναίος και ο όμορφος άντρας

με τα δυνατά πόδια που σκαρφαλώνει και επιδιορθώνει

πάνω κάτω στη γη ως την τελευταία του πνοή

ίσως να είχε και αυτός μουστάκι από άποψη

ίσως να διπλοπαντρευόταν, να έκανε κι άλλα παιδιά

να χάναμε τελείως το λογαριασμό

αν είχε τραχιά καρδιά και μαλακά χέρια δηλαδή ανάποδα

ίσως να μην με άφηνε να χοροπηδάω στο κρεβάτι του

να του χαϊδεύω την κοιλιά

ίσως να μην είχε φόβο χειρουργείου

και να ζούσαμε εμείς καλά

αν ο παππούς δεν ήταν ένας από αυτούς

που πέρασαν τα σύνορα

οι δικοί μας τάφοι τώρα ρημαγμένοι αλλού

αν δεν χόρευε δεν έφτιαχνε σαντιγύ για επιδόρπιο

τσιγκουνευόταν το λουναπάρκ ή το ποδήλατο

δεν θα ήταν ο πρώτος μου έρωτας

και ο πρώτος μου θάνατος

δεν θα ήταν ο ωραιότερος άντρας στη γη·

θα είχα τώρα μια ελπίδα.

 Χρήσιμα παιδικά παιχνίδια, Αντίποδες, 2016

*****

Στο πάρκο

Σκοτάδι, στο τέλος τέλος

γερμανικό παραμύθι είσαι

γλώσσα που δεν μου ανήκει

το σώμα μου δικό σου

πένθος κανένα

ούτε αστέρι

  Χρήσιμα παιδικά παιχνίδια, Αντίποδες, 2016

* Η φωτό είναι παρμένη από το διαδίκτυο.

Αύγουστος του ’22, διηγήματα για την Μικρασιατική Καταστροφή στο ΦΡΑΚΤΑΛ

 

[αναδημοσίευση από το Φράκταλ]

Με θέμα την Μικρασιατική Καταστροφή, εκατό χρόνια μετά, 40 έλληνες συγγραφείς υπογράφουν για το fractal την δική τους εκδοχή- ιστορία.

 

Επιμέλεια: Ελένη Γκίκα //

Από ιδέα της Αγγελικής Κώττη //

 

Νοέλ Μπάξερ, Χρύσα Φάντη, Ελένη Τσαμαδού,

Εύα Στάμου, Πολυχρόνης Κουτσάκης, Μαριάννα Παπουτσοπούλου,

Μάνος Κοντολέων, Μαρία Σκιαδαρέση, Φίλιππος Φιλίππου,

Κώστια Κοντολέων, Αντώνης Μπουλούτζας, Ελένη Πριοβόλου,

Τίτσα Πιπίνου, Γιώργος Ρούσκας, Ζαχαρίας Στουφής, Γιώργος Ιατρού,

Δημήτρης Καρύδας, Ελένη Χωρεάνθη, Γιώργος Γλυκοφρύδης,

Πέρσα Κουμούτση, Τζούλια Γκανάσου, Κούλα Αδαλόγλου,

Ιφιγένεια Θεοδώρου, Κωνσταντίνος Μπούρας, Χρήστος Ναούμ,

Τέσυ Μπάιλα, Ελένη Στασινού, Δημήτρης Βαρβαρήγος,

Μπελίκα Κουμπαρέλη, Γεράσιμος Δενδρινός, Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης,

Ασημίνα Ξηρογιάννη, Βασίλης Κυριλλίδης, Αντώνης Δ. Σκιαθάς…