ΣΤΗΛΗ : THE ARTMANIACS /// ΚΕΛΛΥ ΚΟΥΝΑΛΑΚΗ

ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

Κέλλυ μου καλησπέρα, σε αυτή την παρθενική σου εμφάνιση με το ΤΑΙΡΙ μάλλον έχεις επηρεαστεί από την ημέρα γέννησής σου και  την ημέρα των ερωτευμένων καθώς  στο παραμύθι αυτό αναλύεις την ιδέα της συντροφικότητας. Αληθεύει αυτό ή ο τίτλος προέκυψε από άλλο βίωμα;

Ενδιαφέρουσα προσέγγιση πως εμπνεύστηκα από τη μέρα που γεννήθηκα, νομίζω όμως πως μια εμπορική γιορτή δεν αποτελεί από μόνη της σπουδαία τροφή για μια ιστορία όπως «Το Ταίρι», οπότε αυτή η θεωρία απέχει παρασάγγας από την πραγματικότητα. Έχω στο μυαλό μου εντελώς διαφορετικά πράγματα για το τι σημαίνει έρωτας και για το τι σημαίνει συντροφικότητα και δεν ξέρω αν πραγματικά σε μια τόσο αυτοκαταστροφική κατάσταση όπως είναι η πρώτη αξίζουν γιορτές, μάλλον παιάνες και εμβατήρια πριν και μετά τη μάχη που δίνει ο καθένας, γιατί στον έρωτα το παιχνίδι και η κατάληξη του είναι προσωπική υπόθεση. Στην ιστορία δεν υπάρχει εμφανώς το ερωτικό στοιχείο, εννοείται για όποιον θέλει να το βρει εκεί, το βάζει μόνος του ουσιαστικά, γιατί δεν ήθελα να φτιάξω μια αμιγώς ερωτική ιστορία. Ο τίτλος προέκυψε από την ιστορία αφού αυτή γράφτηκε και τους δύο βασικούς χαρακτήρες του παραμυθένιου στοιχείου της (μιας που υπάρχει και ένα ρεαλιστικό αντίστοιχα), όπου είναι ένα ζευγάρι παπούτσια, τα οποία ταιριάζουν και πρέπει να είναι μαζί, αφενός για να είναι λειτουργικά για τον κάτοχο τους ο οποίος έχει και τα δυο του πόδια, αφετέρου γιατί μόνο έτσι μπορούν να υπάρξουν τα ίδια, σε ένα πλαίσιο συντροφικότητας. Δεν έμαθαν ποτέ να λειτουργούν σαν μονάδα έκαστο, αν και στην πορεία της ιστορίας καλούνται να το μάθουν και αυτό, ή απλά να το ανεχτούν. Η ιστορία προέκυψε από την ανάγκη μου να αποδώσω με έναν ρετρολαγνικό και ρομαντικό τρόπο διάφορες έννοιες που έχουν να κάνουν με τις σχέσεις κάθε μορφής (συντροφικές, οικογενειακές, φιλικές), με βασικό άξονα το «μαζί» και το «χώρια», μέσα από μια αλληγορική κατάσταση. Δεν προέκυψε από ένα βίωμα, αλλά από πολλά διαφορετικά ερεθίσματα σχετικά με το θέματων σχέσεων και της συνύπαρξης που έχω συλλέξει μέχρι τώρα στη ζωή μου.

Οι ηρωές σου από τι είναι εμπνευσμένοι; Μίλησέ μας λίγο για αυτούς και την ιστορία τους. Εκτυλίσσεται στην Αθήνα του σήμερα;

Οι ήρωες είναι εμπνευσμένοι από καθημερινούς ανθρώπους και καταστάσεις που έχω γνωρίσει και έχουν συμβεί, καθώς και από πράγματα που προσδοκούσα στη ζωή μου και μπορεί ακόμη να προσδοκώ και δεν έχουν έρθει ή ήρθαν και τα αναγνώρισα ετεροχρονισμένα. Επίσης, το ευτυχές τέλος μιας σχέσης δεν έχει απαραιτήτως να κάνει με μια δική μου προσωπική σχέση, μπορεί να παρατηρώ μια σχέση ενός πολύ δικού μου ανθρώπου και να κάνω θετικές σκέψεις όπως θα έκανα για εμένα αντίστοιχα. Η ιστορία γενικά μέσα στο δικό μου κεφάλι παίρνει διάφορες μορφές, ανάλογα με τους ανθρώπους που μπορεί να σκέφτομαι την εκάστοτε χρονική στιγμή, από τον παππού μου και τη γιαγιά μου που ήταν ουσιαστικά το πρώτο ζευγάρι που γνώρισα και ήταν μαζί από την αρχή μέχρι το τέλος, τους γονείς μου, φίλους, κάποιο περασμένο έρωτα, τον άνθρωπο με τον οποίο είμαι μαζί τα τελευταία χρόνιακ.ο.κ.Εκτυλίσσεται στην Αθήνα που έχει φυλάξει μέσα του ο καθένας, άλλες μνήμες και εικόνες έχει από την Αθήνα ένας άνθρωπος στα εξήντα του χρόνια, άλλες έχω εγώ στα τριάντα μου. Η ιστορία στην αρχή της τοποθετείται χρονικά, μιας που λέω «5 Σεπτεμβρίου του 2009», αλλά είναι μια τυχαία ημερομηνία που εξυπηρετούσε τη ροή μου και τίποτα παραπάνω. Ωστόσο, στην αφήγηση δε δεσμεύω με συγκεκριμένα στοιχεία τον αναγνώστη όσον αφορά στο πότε συμβαίνουν όλα αυτά, ήθελα να έχει την άνεση να δημιουργήσει τις δικές του εικόνες και να σκαλίσει τις δικές του αναμνήσεις, όχι να τον κατευθύνω εγώ σε αυτό το κομμάτι.

Σε ποιο κοινό απευθύνεται;

Σε όλους όσους τα πάνε καλά με τα τρυφερά, ρομαντικά και συναισθηματικά στοιχεία μέσα τους, σε αυτούς που τους αρέσουν τα παραμύθια, σε αυτούς που δε φοβούνται τη φθορά, σε αυτούς που  έχουν ένα ταίρι, σε αυτούς που το έχασαν, σε αυτούς που το βρήκαν ξανά και σε εκείνους που ακόμη το ψάχνουν.

Ποια είναι τα επόμενά σου σχέδια;

Γράφω ιδέες και κρατάω σημειώσεις στους πιο άτακτους χρόνους για διάφορα πράγματα που έχω στο μυαλό μου, φιλτράρω μονίμως σκέψεις και πάντα προσπαθώ να εμβαθύνω στο αν θα ήταν καλές και για κάποιον άλλο εκτός από μένα, αυτό παίρνει πάντα κάποιο χρόνο γιατί αμφισβητείς τον εαυτό σου, μετά τον κανακεύεις και είναι ένας ατελείωτος κύκλος όταν δεν έχεις την πολυτέλεια να γράφεις όποια ώρα της μέρας θες και ζυγίζεις τον χρόνο σου και δε σου βγαίνουν τα κουκιά. Ωστόσο, έχω πάρει λίγο πιο στα σοβαρά μια σειρά από μικρές ιστορίες που θα μπορούσαν σε ένα βάθος χρόνου να γίνουν μια συλλογή. Όλες έχουν κεντρικό θέμα τους την απώλεια, κάποιες φορούν επίσης τον μανδύα των παραμυθιών, κάποιες άλλες είναι πιο στακάτα ρεαλιστικές, όλες όμως παίζουν με το εργαλείο της αλληγορίας. Είναι ίσως το αγαπημένο μου εργαλείο όταν γράφω γιατί δημιουργεί παιχνίδισμα με τον αναγνώστη, του δίνω την επιλογή να πάρει κάποιο ηθικό ή άλλο δίδαγμα, να νιώσει, να συγκινηθεί, εφόσον εκείνος το επιθυμεί. Αλλιώς, περνάει την ώρα του διαβάζοντας μια ακόμη –μάλλον- διασκεδαστική ιστορία, ό,τι κάνεις καλό είναι! 

http://www.biblionet.gr/author/117186/%CE%9A%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CF%85_%CE%9A%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CE%BA%CE%B7 

***

Στην αρχή, και πριν το τέλος: τρία ποιήματα της Σύλβια Πλαθ, από την εφηβεία της έως και λίγο πριν την «φυγή» της.

       Στην αρχή, και πριν το τέλος: 

τρία ποιήματα της Σύλβια Πλαθ, από την εφηβεία της έως και λίγο πριν την «φυγή» της.

Κείμενο, έρευνα και απόδοση ποιημάτων: Ειρήνη Βεργοπούλου.

Η βασανισμένη αλλά ιδιοφυής Σύλβια Πλαθ (1932-1963),  δεν παύει να συγκινεί το κοινό της ποίησης, αλλά και να αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο μέσα από τις καινούργιες και συνεχιζόμενες εκτιμήσεις των κριτικών και από τις έρευνες, τα ανανεωμένα άρθρα  και  τις αποτιμήσεις του σημαντικού έργου της. Αυτόν τον καιρό  για παράδειγμα “τρέχει” στην Ουάσινγκτον μια έκθεση με αντικείμενα από τη ζωή της και ζωγραφιές της ιδίας, ενώ ένα μεγάλο συνέδριο για αυτήν προετοιμάζεται στο Ωλστερ της Ιρλανδίας για τον Νοέμβριο.

Τα δείγματα του πηγαίου και τεράστιου ταλέντου της στη γραφή, όπως και η βαθιά ευαισθησία της πάνω στα πράγματα, στις αισθήσεις, στη ζωή, μα και οι αρχές της κατάθλιψής της δυστυχώς που θα την ταλάνιζε για πάντα, όλα αυτά λοιπόν ήταν εμφανή από τα εφηβικά της χρόνια. Για όσους, και είναι πολλοί, αγαπούν την ποιητική της έκφραση, είναι εξόχως συγκινητική η ανάγνωση των  πολλών γραμμάτων που  η Σύλβια  έγραφε προς την οικογένειά της στα χρόνια από την εφηβεία έως και το τέλος της ζωής της, και τα οποία τα εξέδωσε συγκεντρωμένα σε τόμο η μητέρα της Ωρέλια Πλαθ το 1975, υπό το τίτλο «Γράμματα στο σπίτι: Αλληλογραφία 1950-1963». Στα γράμματα αυτά, μπορεί να παρακολουθήσει κανείς τον τρόπο που ήδη συνελάμβανε την πραγματικότητα η νεαρή Πλαθ, ποιες ήταν οι ανησυχίες της, και πώς εξελισσόταν η σκέψη της.

Σε ένα μικρό και απλό ποίημα που έγραψε περίπου στα 17 της, και το οποίο η Ωρέλια περιλαμβάνει στον πρόλογο της έκδοσης, η Σύλβια έγραφε:

You ask me why I spend my life writing?

Do I find entertainment?

Is it worthwhile?

Above all, does it pay?

If not, then, is there a reason? …

I write only because

There is a voice within me

That will not be still.

Με ρωτάς γιατί περνώ τη ζωή μου γράφοντας;

Αν βρίσκω διασκέδαση;

Αν αξίζει;

Και πάνω από όλα, αν πληρώνομαι για  αυτό;

Αν όχι, τότε, υπάρχει λόγος;…

Γράφω μόνο επειδή

Υπάρχει μια φωνή μέσα μου.

      Μετά το σχολείο, η Πλαθ ενεγράφη στο Κολέγιο Σμιθ στη Μασαχουσέτη, όπου αμέσως τα ποιήματά της διακρίθηκαν και εντυπωσίασε. Από τότε υπάρχει και το παρακάτω ζωγραφικό σχέδιο (από κάποια Stookie Allen) που την απεικονίζει, το οποίο  είχε αναρτηθεί στον πίνακα ανακοινώσεων του Κολεγίου και  που μιλά για «Εφηβικούς θριάμβους», αφού δυο ποιήματα της νεαρής φοιτήτριας είχαν ήδη δημοσιευτεί σε πανεθνικής εμβέλειας περιοδικά.

 Κάνοντας ένα χρονικό άλμα μπροστά, ξέρουμε ότι ύστερα από πολλή “κατάθεση” νου και ψυχής στην ποίηση, αφήνοντάς μας παρακαταθήκη εξαίρετα γραπτά, η Σύλβια θα αυτοκτονούσε εισπνέοντας υγραέριο, εγκλωβισμένη σε μια μόνιμη κατάσταση κατάθλιψης, που η ύπαρξη των δυο παιδιών της δεν μπορούσε να αναχαιτίσει. ‘Ένα σύνολο από 274 ποιήματά της συγκέντρωσε ο σύζυγός της Τεντ Χιούτζ στο συγκεντρωτικό τόμο The Collected Poems  το 1981, και ο οποίος τόμος βραβεύτηκε με το Πούλιτζερ ποίησης.


Στον τόμο αυτό, υπάρχουν και δυο ποιήματα που η Σύλβια συνέγραψε λίγες μόλις μέρες πριν αυτοκτονήσει και τα οποία, παρόλη την απαισιοδοξία και μελαγχολία που την κατέτρυχε, σφύζουν ωστόσο από ζωηράδα, εικόνες, και θετική στάση απέναντι στη ζωή. 

KINDNESS

Kindness glides about my house.

Dame Kindness, she is so nice!

The blue and red jewels of her rings smoke

In the windows, the mirrors

Are filling with smiles.

What is so real as the cry of a child?

A rabbit’s cry may be wilder

But it has no soul.

Sugar can cure everything, so Kindness says.

Sugar is a necessary fluid,

Its crystals a little poultice.

O kindness, kindness

Sweetly picking up pieces!

My Japanese silks, desperate butterflies,

May be pinned any minute, anesthetized.

And here you come, with a cup of tea

Wreathed in steam.

The blood jet is poetry,

There is no stopping it.

You hand me two children, two roses.

Καλοσύνη

Η καλοσύνη γλιστρά ολόγυρα στο σπίτι μου

Η Κυρά Καλοσύνη, είναι τόσο γλυκιά!

Τα μπλε και κόκκινα πετράδια των δακτυλιδιών της καπνίζουν

Στα παράθυρα, οι καθρέπτες

Γεμίζονται με χαμόγελα.

Τι είναι τόσο πραγματικό όσο η κραυγή ενός παιδιού;

Η κραυγή ενός λαγού μπορεί να είναι πιο άγρια

Αλλά δεν έχει ψυχή.

Η Ζάχαρη μπορεί να γιάνει τα πάντα, λέει η Καλοσύνη.

Η Ζάχαρη είναι ένα αναγκαίο υγρό,

Οι κρύσταλλοί της ένα μικρό κατάπλασμα.

Ω καλοσύνη, καλοσύνη

Γλυκά που μαζεύει από κάτω τα κομμάτια!

Τα γιαπωνέζικά μου μεταξωτά, απελπισμένες πεταλούδες,

Μπορεί να καρφιτσωθούν ανά πάσα στιγμή, αναίσθητες.

Και έρχεσαι λοιπόν, με ένα φλιτζάνι τσάι

Στεφανωμένη με τον ατμό.

Το αίμα που ξεπηδά είναι η ποίηση,

Δεν το σταματά τίποτε.

Μου δίνεις και δυο παιδιά, δυο τριαντάφυλλα

*****

BALLOONS

Since Christmas they have lived with us,

Guileless and clear,

Oval soul-animals,

Taking up half the space,

Moving and rubbing on the silk

Invisible air drifts,

Giving a shriek and pop

When attacked, then scooting to rest, barely trembling.

Yellow cathead, blue fish —

Such queer moons we live with

Instead of dead furniture!

Straw mats, white walls

And these traveling

Globes of thin air, red, green,

Delighting

The heart like wishes or free

Peacocks blessing

Old ground with a feather

Beaten in starry metals.

Your small

Brother is making

His balloon squeak like a cat.

Seeming to see

A funny pink world he might eat on the other side of it,

He bites,

Then sits

Back, fat jug

Contemplating a world clear as water.

A red

Shred in his little fist.

Μπαλόνια

Από τα Χριστούγεννα είναι που ζουν μαζί μας,

Άδολες και κατακάθαρες,

Οβάλ αδελφές ψυχές,

Που καταλαμβάνουν το μισό χώρο,

Κινούνται και τρίβονται στο μετάξι

Αόρατα ρεύματα αέρος

Βγάζουν μια στριγκλιά και σκάνε

‘Όταν τους επιτεθείς, ύστερα λακίζουν για να ξεκουραστούν, ίσα που τρέμουν.

Κίτρινο κεφάλι γάτας, μπλε ψάρι-

Με τέτοια αλλόκοτα φεγγάρια ζούμε.

Αντί για ψόφια έπιπλα!

Ψάθινα χαλάκια, άσπροι τοίχοι

Και αυτές οι περιφερόμενες

Σφαίρες αέρα, κόκκινες, πράσινες,

Ικανοποιώντας

Την καρδιά σαν ευχές ή σαν ελεύθερα

Παγώνια που ευλογούν

Το πάτωμα με ένα φτερό

Στολισμένο με στρασάκια.

Ο μικρός σου

Αδελφός κάνει

Το μπαλόνι του να τσιρίζει σαν γάτα.

Φαίνεται θέλει να δει

‘Έναν αστείο ροζ κόσμο που θα μπορούσε να φάει στην άλλη του πλευρά.

Δαγκώνει,

Μετά κάθεται

Πίσω,  σαν βαριά κανάτα

Αναλογιζόμενος έναν κόσμο καθάριο σαν νερό

‘Ένα κόκκινο

Κουρελάκι στη μικρή του γροθιά.

****

ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΑΡΗΓΚΙΟΛΗΣ /// ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΣΑΡΗΓΚΙΟΛΗΣ ΘΟΔΩΡΗΣ

ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ 2012

       *               

ΦΥΛΛΑ ΧΑΛΚΟΥ

Πλέουμε σε καθαρό νερό,

γύρω μας φύλλα χαλκού απειλούν με πτώση,

φύλλα φθινοπώρου που αιμορραγούν

και θέλουν να καρπίσουν.

Ρυτίδες στο νερό το πέρασμά μας·

πού θα μας πάει η ροή,

σε ποια θάλασσα θα καταλήξει το ποτάμι;

Ο άνεμος σηκώνει τα φύλλα, τα στροβιλίζει,

καταστρέφει την ομορφιά του τυχαίου.

Η νύχτα θα φέρει άλλες εκδοχές

να ψιθυρίσουν τα μυστικά του επερχόμενου χειμώνα.

Ίχνη στο χιόνι βαθιά, αποτυπώματα,

στοιχεία και τεκμήρια μιας παγωμένης ιστορίας

δεν αρκούν για την απόδειξη του τετελεσμένου.


 ***


ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ  [1993]

Χειρουργός ή πλαστουργός;

Σ έναν κόσμο που θέλει αφαίρεση

τι να προσθέσει ένας ποιητής;

 ***

ΣΑΝ ΜΕΡΑ ΠΟΥ ΠΕΝΘΕΙ

Δεν ήρθε η ώρα να ειπωθεί

της νύχτας το άδειο κοχύλι,

τους ψίθυρους να σκορπίσει

στη διεύθυνση του χιονιού.

Ο κράχτης πωλητής

στη σιωπή απεργεί.

Η νύχτα κάτασπρη

σε απελπίζει.

Κι εγώ θα ’ρθω τότε που θα ’χεις πάψει

να ελπίζεις στο γυρισμό μου,

ολόκληρος βαμμένος στα μαύρα

σαν μέρα που πενθεί το θάνατό μου.


  ***

ΡΑΚΟΣΥΛΛΕΚΤΗΣ

Παλεύω με τις λέξεις τη νύχτα,

τη μέρα σκαλίζω ό,τι απόμεινε

ρακοσυλλέκτης σε χωματερή

λίθους πολύτιμους γυρεύω.



 ***