ΜΥΣΣΕ: ΓΚΑΜΙΑΝΙ Η΄ΔΥΟ ΝΥΧΤΕΣ ΠΑΡΑΦΟΡΑΣ, της Ασημίνας Ξηρογιάννη

         Περπατώντας στα σοκάκια της λογοτεχνίας του 19ου αιώνα πέφτεις πάνω σε ένα απίστευτα τολμηρό για την εποχή του κείμενο.Στην ουσία πρόκειται για μια πορνογραφική ιστορία που έγραψε ο πληθωρικός και ακόλαστος Alfred de Musset!

              Και που κατέληξε να είναι το πιο γνωστό και πολυδιαβασμένο γαλλικό κείμενο του 19ου αιώνα,αφού θεωρήθηκε αριστούργημα της ερωτικής πεζογραφίας.Αρχικά το έργο κυκλοφορούσε παράνομα, μετά έκανε τις μεγαλύτερες πωλήσεις του αιώνα και προκάλεσε σάλο.Η ηρωίδα του Μusset θα μπορούσε σημερα να παιζει σε μια χυδαία τσοντοταινία ή να ναι μια ξεφτιλισμένη πόρνη, έκφυλη ένα τέρας λαγνείας και διαφθοράς!Αυτή ειναι η κόμισσα Γκαμιανί, γεμάτη χειμαρρώδη ερωτισμό, που τον απολαμβάνει μέχρι θανάτου τελικά.Την διέφθειρε μια θεία της και αυτή διέφθειρε την μικρή Φάννυ.Ενα σκληρό βιβλιο γεμάτο τερατώδη όργια, βιασμούς, κτηνοβασίες, σεξ με τεχνητούς φαλλούς, υποβλητικά σκηνικά, ελεύθερα ενστικτα, φλογισμένα φιλιά, διαστροφές, παροξυσμούς ηδονής, μύηση σε πρόστυχους έρωτες, ανείπωτες τρέλες. Στο τελος του έργου η παθιασμένη νυμφομανής Γκαμιανί φυσικά και χωρίς ενδοιασμούς δηλητηριάζει τον εαυτό της και το ερωτικό της θήραμα. Η γυναίκα που νικήθηκε από την υπέρμετρη ηδονή της βογγάει καθώς ξεψυχά:

Eίναι τρομαχτικό!Ακούς;Πεθαίνω από τη λύσσα της ηδονής,από τη λύσσα του πόνου...

Η σάρκα νικά κάθε λογική, η σάρκα οδηγεί στην εγκατάλειψη της ζωής...αφού έχει φέρει πρώτα τη γλυκιά ευτυχία.Η Γκαμιανί σε κάποιο σημείο μονολογεί:

Oνειρεύομαι μόνο το αφόρητο, το παράδοξο.Ακολουθώ το αδύνατο. Είναι απαίσιο. Να εξαντλούμαι,να εκμηδενίζομαι μέσα στην απογοήτευση.Να ποθώ πάντα και να μη ικανοποιούμαι ποτέ.

Η ακόρεστη και ανικανοποίητη ηρωιδα κάνει το θύμα της, την Φαννύ,να αναφωνήσει: Eχω την κόλαση στο πνεύμα και την φωτιά στο σώμα.Τί άλλο πια να ανακαλύψω; Ω λύσσα!Η μαθήτρια ξεπερνά την δασκάλα σε διαφθορά, αλλα η ζωη της τελειώνει σύντομα. Πέφτει θύμα της έκστασης και της μανίας της δεύτερης. Η εκρηκτική λεσβία Γκαμιανί αναρωτιέται κυνικά αν στα τελευταία της ζωής της υπάρχει αισθησιασμός.

Πρόκειται για ένα ανατρεπτικό κείμενο, στο οποίο ο Μusset επιδεικνύει μια ξέφρενη φαντασία ξετινάζοντας τον ορθό λόγο και κάνοντας την μεγάλη υπέρβαση. Κάποιοι είπαν ότι προσδοκούσε με αυτό το κείμενο να προκαλέσει την ερωμένη του Γεωργία Σάνδη, επειδή η σχέση τους είχε κλονιστεί.Το μοτίβο ηδονή-θάνατος συνανταται εδώ σ΄ολο του το μεγαλείο και δίνει δραματικότητα στο έργο.

Η Γκαμιανί είναι μια ιδιαιτερη λεσβία. Μισεί τους άνδρες, αλλά έχει εξασκηθεί στο να τους χρησιμοποιεί για τη δική της απόλαυση.Τους εξοντώνει ,τους νικά,τους ρουφά τη ρώμη και περηφανεύεται για τα κατορθώματά της.Ακόμα, είναι αγρια με τις ερωμένες της και βίαιη σαν άντρας.Εχει μια έντονη αρσενική πλευρά και όπως λέει η ίδια «προσφέρει ηδονή χωρίς όρια, είναι ο έρωτας που σκοτώνει». Δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι η Γκαμιανί μέσα από την δεξιοτεχνία του Μυσσέ φαντάζει ως η θεά της Σεξουαλικότητας που εφευρίσκει απίστευτους τρόπους απόλαυσης και τους εξαντλεί. Συμφωνα με κάποιους μελετητές ο συγγραφέας βρήκε έναν πρωτότυπο για την εποχή του τρόπο να κάνει τη δική του εξομολόγηση για πράγματα δικά του προσωπικά που τον «καίνε» να τα βγαλει από μεσα του,να τα απελευθερώσει,να τα ξορκίσει.

Αποτελεί τον μοναδικό ερωτογράφο συγγραφέα του γαλλικού ρομαντισμού. Ο J-K.Huysmans τονίζει χαρακτηριστικά: «Δεν πιστεύω ότι η μανία των φαλλών, η δίψα της σάρκας,η φωτιά της γυναικείας μήτρας, απεικονίστηκαν ποτέ από άλλη πένα με μεγαλύτερη σφοδρότητα και μεγαλύτερη εμπειρία.»

Τέλος, σημειώνω ότι υπάρχουν 12 γκραβούρες του DEVERIA συνοδευτικές του κειμένου που είναι ακρως αποκαλυπτικές! 

*To βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ σε μεταφραση Α.Στάικου.

ΣΟΝΕΤΑ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ:ΕΝΑΣ ΤΡΥΦΕΡΟΣ ΚΥΝΙΣΜΟΣ>>,της Ασημίνας Ξηρογιάννη

Mε μια πρώτη ανάγνωση των <Σονέτων της Συμφοράς> θα ήταν απόλυτα δικαιολογημένος κανείς να αποφανθεί:
Μια κυνική ποιητική αυτο-βιογραφία.
O ποιητής χωρίς φόβο,αλλά με πάθος κάνει τη ζωή του ποίηση.Μια έντεχνη προσωπική κατάθεση που αιφνιδιάζει και διεγείρει.Κάθε <σονέτο>(ας το αποκαλέσω και γω έτσι,αφού έτσι το αποκαλεί ο δημιουργός του)
και ένα <οικείο κακό>(θυμίσου την αρχαία ελληνική τραγωδία που χει σαν θεμα της τις οικογενειακές συμφορές).Κάθε σονέτο μια μικρή βόμβα,ένα σκάνδαλο.Κάθε σονέτο- παρα την πεζολογική γραφή του-διαθέτει
μουσικότητα .Κάθε σονέτο σε σφάζει με το βαμβάκι-χαριτολογώντας ευγενικά λέει σκληρές αλήθειες.Ο ποιητής πιο πολύ προκαλεί και αποκαλύπτει,παρα κρυβει,δια της υπαινικτικής και νεωτερικής γραφής που υιοθετεί.
Ίσως γιατί έχει επιλέξει να συναντηθεί με τη δική του κάθαρση που θα τον λυτρώσει απο πολλά,ή απλά θέλει να ξορκίσει γεγονότα και καταστάσεις της ζωής του που για χρόνια τον στοιχειώνουν.
Τα στάδια της ζωής(μπορεί και της τέχνης ) του Χάρη Βλαβιανού ξεδιπλώνονται μέσα από το έργο του σαν σκηνές κινηματογραφικής ταινίας .Το κάθε ένα από τα εβδομηνταπέντα <σονέτα>αποτελεί μια ξεχωριστή σκηνή- με δικό της εσωτερικό ρυθμό-που σηματοδοτεί και ένα επεισόδιο ζωής .Ωστόσο,ο αναγνώστης εχει την αισθηση της ενότητας -σαν να διάβασες ένα και μονο ποίημα ,οχι εβδομηνταπέντε.Φαινεται πως ο ποιητής κρυμμένος πισω από την περσόνα του-πως αλλιώς- δημιουργεί εκμεταλλευόμενος θεματικά τη ζωή του και όχι επινοώντας μια ζωή ως θέμα για την ποίησή του.Τελικά το μοναδικο θεμα του έργου ειναι ο δημιουργός του.Ο ποιητής ένα άγαλμα στο κέντρο του ποιητικού του σύμπαντος!Ο ποιητής που παλεύει με τον άνθρωπο και συνυπάρχει κιολας.Μοιάζει πολύ...<προσωπική> ποίηση ετούτη-παρόλο που <ντύνεται> με φιλοσοφικά και λογια στοιχεία και ευφυείς πνευματικές τοποθετήσεις και χαρακτηρίζεται από έντονη και πλούσια διακειμενικότητα(συνομιλία με άλλα έργα και συγγραφείς).
Ωραία.Και γιατί λοιπόν να μας αφορά μια τέτοια ποίηση;H απάντηση είναι η εξής:Γιατί αριστοτεχνικά σχεδόν ο Βλαβιανός μετουσιώνει την ατομική εμπειρία σε καθολική.Αποστασιοποιείται από τα γεγονότα της ζωής του εν τέλει και καταφεύγει σε αντικειμένικές περιγραφές και αφηγήσεις,κάτι που προκαλεί αισθητική συγκίνηση και διανοητική ηδονή.Εισάγει τον αναγνώστη στα υποβλητικά και ωραία σκηνοθετημένα περιβάλλοντα< των σονέτων> καταφερνοντας να τον μυήσει στις εμπειρίες του.Χρησιμοποιεί πολύ ιδιαίτερα και προσεγμένα τα σημεία στίξης για να αναδείξει το νόημα(ή και να δημιουργήσει το νόημα ) καθώς και το β ενικό πρόσωπο για να προσδώσει δραματικότητα και να επιτείνει τους σατυρικούς και σαρκαστικούς τόνους.
Μετά από κάθε σονέτο νιώθεις ότι ο ποιητής σου κλείνει το μάτι ειρωνικά,ενώ μαγικά σχεδόν < σε έχει κάνει να αισθανθείς>,σε έχει κάνει κοινωνό της αλήθειας και της εμπειρίας του, γεμίζοντας την ψυχή σου με
τρυφερότητα.

Ασημίνα Ξηρογιάννη
Φιλόλογος,Συγγραφέας

ΠΡΩΤΟΓΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ της Ασημίνας Ξηρογιάννη

Ειδικά οι πιο σύγχρονες τάσεις στις αρχές του 20ου αιώνα δέχτηκαν,πλάι στις τόσες επιδράσεις,και την επίδραση της αφρικανικής τέχνης και της τέχνης των νησιών του Ειρηνικού ,με τον ίδιο τρόπο που η ζωγραφική του Μανέ,του Γκογιέν και άλλων,επηρεάστηκε από τις γιαπωνέζικες ξυλογραφίες.Τα εξωτικά αυτά έργα γνωστά ήδη στην Ευρώπη από τον 16ο αιώνα δεν θαυμάζονται τόσο ως έργα τέχνης ,όσο σαν αξιοπερίεργα,ασυνήθιστα αντικέιμενα.Η αισθητική τους θα αναγνωριστεί αιώνες μετά.Τα ξυλόγλυπτα ή τα μπρούτζινα μεγάλα γλυπτά ή ειδώλια,με τους γωνιώδεις όγκους τους οι μάσκες που η καθεμιά φτιάχνεται με ποικίλα υλικά,όπως ξύλα,ρούχα,χάντρες,φτερά σε εκφραστικούς ,εντυπωσιακούς και τολμηρούς συνδιασμούς,περίεργα σχήματα και φανταχτερά χρώματα,όλα αυτά,ανεπαίσθητα ή φανερά διοχετεύουν αρκετά γνωρίσματά τους στην Τέχνη διαφόρων κινημάτων(π.χ εξεπρεσιονισμός,φωβισμός) και καλλιτεχνών του 20ου αιώνα (όπως στους Ματίς,Μπρακ,Πικασό,Ντερέν,Μπρανκούσι,Κίρχνερ).
Η πρωτόγονη τέχνη ήταν ήδη γνωστή από καιρό στην Ευρώπη,όμως μόνο μετά το 1900 οι καλλιτέχνες άρχισαν να επισκέπτονται τα εθνολογικά μουσεία και να γίνονται οι ίδιοι συλλέκτες αυτών των εισαγόμενων έργων.Η επιρροή της <νέγρικης τέχνης> στη σύγχρονη ζωγραφική και στη σύγχρονη γλυπτική άρχισε να γίνεται εμφανής στο Παρίσι μετά το 1907,ενώ στο Βερολίνο,στη Δρέσδη και στο Λονδίνο,μετά το 1911.Γύρω στο 1920 είχε απλωθεί παντού,και μετά το 1930 η τέχνη της Ωκεανίας,της Ινδίας,και των Εσκιμώων έγινε η κύρια πηγή έμπνευσης των Σουρεαλιστών.
Οι εξπρεσιονιστές γοητεύθηκαν από την τέχνη των Νότιων Θάλασσών και προσπάθησαν να ελευθερώσουν την τέχνη τους από τους παραδοσιακούς κανόνες.Γι΄ αυτούς οι μορφές της τέχνης των πρωτόγονων λαών ήταν τρόπος έκφρασης αισθησιακών και μαζί αθώων υπάρξεων όπως των πρωτόπλαστων στην Εδέμ.Η πρωτόγονη τέχνη έδινε ακόμα μια επιβεβαίωση για την αυτονομία της εικόνας.
Ένας καλλιτέχνης του οποίου το όνομα συνδέεται άμεσα με την πρωτόγονη τέχνη είναι ο Γκωγκέν.Επηρεασμένος από τον ιμπρεσιονισμό,το συμβολισμό,τα ιαπωνικά χαρακτικά και τη παιδική λογοτεχνία,γοητευόταν από τους πρωτόγονους λαούς και την παρθένα παραδείσια φύση των εξωτικών νησιών,στοιχεια που αναζήτησαν στην γη και τον πολιτισμό τους.Η αγάπη του για τα ταξίδια τον οδήγησαν μακριά ,στη
Μαρτινίκα,στα νησιά Μαρκέζας και στην Ταιτή.Εκεί ανακάλυψε ότι οι τοπικές παραδόσεις είχαν αλλοιωθεί από τους Δυτικούς.Πολύ απογοητευμένος,δημιούργησε με τη φαντασία του ένα δικό του πρωτόγονο,μυστικιστικό κόσμο,τον οποίο απέδωσε με ένα πρωτότυπο ύφος,με υπερβολικά ζεστα χρώματα και άπλετο φως,μεταδίδοντάς μας έτσι τις συγκλονιστικές εμπειρίες του.
O Γκωγκέν μελέτησε τις μεθόδους των ντόπιων τεχνιτών και συχνά έβαζε στα έργα του αναπαραστάσεις από τα έργα τους.Προσπάθησε να εναρμονίσει τα δικά του πορτρέτα των ντόπιων με αυτήν την πρωτόγονη τέχνη,κι έτσι απλοποίησε τα περιγράμματα των μορφών και δεν δίσταζε να χρησιμοποιεί μεγάλες επιφάνειες με ζωηρά χρώματα.Μάλιστα,έγραψε ένα ημερολόγιο για τις εμπειρίες του στην Ωκεανία,το οποίο ονόμασε ΝΟΑ ΝΟΑ(μυρωδάτο) και το οποίο αργότερα εικονογράφησε με μια συλλογή από σχέδια και υδατογραφίες,έργα εμπνευσμένα από τη ζωή και τη μυθολογία της Ταιτής.Ακόμα,η μεγάλη σεξουαλική έλξη που ένοιωθε ο Γκωγιέν για τις γυναίκες των εξωτικών νησιών φαίνεται καθαρά στον πίνακα με τον τίτλο ΑΗΑ ΣΟΕ FEU;(Πώς;Zηλεύεις;)του 1892.Στον Γκωγιέν ανήκει η ιδέα του πριμιτιβισμού σαν <τακτική>.
Για τους καλλιτεχνες το πριμιτίφ στοιχείο αντιπροσώπευε την άρνηση της ακαδημαικής τέχνης και ήταν συνδεδεμένο με μια ασυνείδητη δημιουργική ενόρμηση που δεν είχε δαμαστεί και δεν είχε ευνουχιστεί στα αστικά σαλόνια.Ο σεβασμός των μοντερνιστών για αυτό πρέπει να θεωρηθεί ως τμήμα μιας ευρωπαικής παράδοσης που είχε την τάση να εξιδανικεύει τους μη δυτικούς πολιτισμούς ως ευτυχέστερους,πιο φυσικούς και λιγότερο πολύπλοκους και διεφθαρμένους.Όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται αυτό,συνιστά ίσως μια απλούστευση-ειδικά όταν οι μοντερνιστές επικροτούσαν ως πριμιτίφ ακόμα και την τέχνη που έκαναν τα παιδιά,οι παράφρονες και οι απαίδευτοι ή <ναιφ> ενήλικοι...Υπό την ευρεία του έννοια,ο πριμιτιβισμός συμπεριλάμβανε τις μεσαιωνικές ξυλογραφίες και τη γοτθική μικρογλυπτική .
Στο έργο του Γκωγέν<Η Σελήνη και η Γη>(1893),το πριμιτίφ στοιχείο προκύπτει από την ταύτιση του ΄΄απολίτιστου΄΄ γυμνού γυναικείου σώματος με τον σεληνιακό κύκλο και τις αναγεννητικές δυνάμεις της γης.Το γυμνο στη Δυτική Τέχνη είναι εξιδανικευμένο συνήθως:η ομορφιά συνιστά αλληγορία της διανοητικής ικανότητας ή του πνέυματος ή αντλεί το νόημά του από έναν αρχαίο μύθο.Αντίθετα,η γυμνότητα στο έργο<Η Σελήνη και η Γη> ριζώνει στη σεξουαλικότητα του σώματος και στη φύση ως όλον...>Άλλα χαρακτηριστικά έργα του καλλιτέχνη,εμπνευσμένα από τον εξωτισμό της Ταιτής καιτις πολυνησιακές παραδόσεις ειναι:<Ημέρα του Θεού>(1894),<Δρόμος προς τα Βουνά>(1891),<Μata mua>(Καιρό πριν),<Οι Πρωτόγονοι της Τεχαμάνα>(1893) και <Γιορτή>(1894).
Ο Γκωγκέν απορρίπτοντας την<αμηχανία του πολιτισμού> άνοιξε το δρόμο σε άλλους καλλιτέχνες...Ο Μαξ Πεχστάιν έζησε κι αυτός στην Ταιτή και στα νησιά Μαρκέζας,και συνεργάστηκε με τους κατοίκους του νησιού Παλάου,που ήταν Γερμανική αποικία στον Ειρηνικό.Εξ ου και το έργο του<Τρίπτυχο του Παλάου>(1917),το οποίο φιλοτέχνισε σε στυλ Πριμιτίφ,εμπνεόμενος από την αφρικανική τέχνη και την τέχνη των νησιών του Ειρηνικού.Αλλά και ο Βρετανός γλύπτης Χένρυ Μουρ απαρνήθηκε τους κανόνες της κλασικής ομορφιάς και επιδίωξε τη ζωντάνια και τη σχηματική εκζήτηση της πρωτόγονης γλυπτικής.Το έργο του<Ξαπλωμένη Μορφή>(1929) θυμίζει τα προκολομβιανά λίθινα γλυπτά....

Α.Ξ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΜΑΡΙΟ ΝΤΕ ΜΙΚΕΛΙ,<Οι Πρωτοπορίες της Τέχνης του Εικοστού Αιώνα>,εκδ.Οδυσσλεας,Αθήνα

ΤΙΜΟΘΥ ΧΙΛΤΟΝ,<Πικάσο>,Αθήνα,Υποδομή,1982

ΧΕΡΜΠΕΡΤ ΡΗΝΤ<Ιστορία της Μοντέρνας Ζωγραφικής>,Αθήνα,Υποδομή,1978

STEPHEN LITTLE,<Οι...-ισμοί στην Τέχνη>,Αθήνα,Σαββάλας,2005.

ΓΟΥΕΝΤΥ ΜΠΕΚΕΤ,<Ο Κόσμος της Ζωγραφικής>,Πατάκης Αθηνα,1996

E.H COMBRICH,<Το Χρονικό Της Τέχνης>,Μ.Ι.Ε.Τ.,Αθήνα 1998.

ΠΕΡΙ ΓΕΛΙΟΥ Ο ΛΟΓΟΣ

Γελάτε, κάνει καλό!

Ανεβάζει με φυσικό τρόπο τη διάθεση, προλαμβάνει τις ασθένειες, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, βελτιώνει το καρδιαγγειακό σύστημα, καίει θερμίδες, γυμνάζει και αυξάνει τη μακροζωία.

Όλες αυτές οι ιδιότητες δεν συγκεντρώνονται σε κάποιο μαγικό φίλτρο, αλλά στην ικανότητά μας να γελάμε.

1. Τα μωρά δεν γελούν παρά μόνο αφού συμπληρώσουν 3 μήνες ζωής.

2. Όταν γελάμε, ο αέρας που εκπνέουμε, φεύγει από τους πνεύμονες με ταχύτητα 96 χλμ/ώρα.

3. Χρησιμοποιούμε 17 μυς του προσώπου μας για να γελάσουμε και 47 για να κατσουφιάσουμε.

4. Οι χαρούμενοι άνθρωποι έχουν 40% μειωμένο κίνδυνο για καρδιοπάθεια συγκριτικά με τους απαισιόδοξους.

5. 17 λεπτά γέλιου την ημέρα, αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής σας κατά μία ημέρα.

6. Ένα 6χρονο παιδί γελά κατά μέσο όρο 300 φορές την ημέρα. Ένας ενήλικος γελά μόλις 15 φορές την ημέρα.

7. Οι χαμογελαστοί σερβιτόροι παίρνουν 50% περισσότερα φιλοδωρήματα από τους αγέλαστους συναδέλφους τους.

8. Ένα καλό γέλιο μπορεί να διαρκέσει μία ώρα.

9. Οι περισσότεροι γελαστοί άνθρωποι ζουν στην Κούβα και τη Βραζιλία.

Στον αντίποδα βρίσκονται οι κάτοικοι των σκανδιναβικών χωρών.

10. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει 18 είδη χαμόγελου.

11. Πρέπει να χαμογελάσετε περίπου 250.000 φορές για να κάνετε μία ρυτίδα.

12. Το να γελάσετε 100 φορές ισοδυναμεί με το να κάνετε 10-15 λεπτά ποδήλατο.

13. 15 λεπτά γέλιου έχουν τα ίδια οφέλη με 2 ώρες ύπνου.

14. Σύμφωνα με έρευνα του Γερμανού ψυχολόγου, Dr. Michael Titze, τη δεκαετία του ‘50, οι άνθρωποι γελούσαν κατά μέσο όρο 18 λεπτά την ημέρα. Σήμερα, είναι 4-6 λεπτά την ημέρα.

15. Έρευνα του Πανεπιστημίου Vanderbilt διαπίστωσε ότι με το γέλιο καίμε λίγο παραπάνω από μία θερμίδα ανά λεπτό.

16. Το γέλιο ακούγεται το ίδιο σε όλους τους πολιτισμούς και όλες τις κουλτούρες, με τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι το γέλιο συνέβαλε στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των προγόνων μας. Ο ήχος του γέλιου είναι τόσο κοινός και οικείος, που είναι αναγνωρίσιμος ακόμη και αν παιχτεί ανάποδα στο μαγνητόφωνο.

17. Με το γέλιο ο εγκέφαλος απελευθερώνει τις βήτα-ενδορφίνες, τις φυσικές οπιούχες ουσίες με αναλγητική δράση.

18. Το γέλιο ρίχνει τα επίπεδα της κορτιζόλης, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο το ανοσοποιητικό σύστημα και αποτρέποντας την εμφάνιση ασθενειών.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ-ΠΟΙΗΜΑΤΑ από το βιβλίο < Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ>

Από τη συλλογή ...ΤΑ ΩΡΑΙΟΤΕΡΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ[Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ,ΔΩΔΩΝΗ 2009]

***

Μια σκέψη έκανα για τη Φρύνη.
Τη φαντάστηκα να μεθά στα συμπόσια των ανδρών
Να χαρίζει το απαλό μυρωδάτο της σώμα.
Ελεύθερη από ενοχές για ταπεινές καταγωγές κι άλλα παρόμοια.
Η υπόνοια και μόνη ότι μπορεί να πλανεύθηκε από τον καλλιτέχνη...
Την απαλλάσσει από την κακή της φήμη.

***

ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ


Περάσαμε έρωτες πολλούς.

Ανταμώσαμε σατύρους αγκιστρωμένους

σε σώματα που΄ξεραν μόνο να ξεχνούν.

Ψυχές δεν γνώρισα πολλές να μου ανοιχθούν σε πλάτος και σε βάθος

Της δικής σου τις διαστάσεις δε λησμόνησα.



Περάσαμε έρωτες πολλούς-

Κρυφά και φανερά-

Μας στιγμάτησαν για να μας αφήσουν μετά

εκεί απ΄όπου ξεκινήσαμε,

Στην πρώτη νιότη.



Μαζί.

Μαζί βαδίζουμε σιωπηλά ακούγοντας τους κραδασμούς
του ανέμου της ζωής,
Τις ελευθερίες μας μοιράσαμε σωστά.Με οικονομία.
Και ο χρόνος μάς σεβάστηκε.



***

....αυπνία


Απ την ταράτσα βλέπω φώτα να τρεμοπαίζουν πέρα μακριά.

Κι ακούω θορυβους της πόλης που ποτέ δεν κοιμάται.

Τα βράδια του καλοκαιριού έχει δροσιά.

Φορώ λευκό νυχτικό - σατέν.

Μαύρους κύκλους θα χω το πρωί και στα μάτια μου

γραμμένα ερωτηματικά.

Που την άλλη νύχτα δεν θ΄απαντήσω πάλι.


***


Η Προφητεία του ανέμου


( Στην Δέσποινα)


<Να περάσεις το ποτάμι.
Να ανακυκλώσεις τη ζωή που σπατάλησες.>

Mα εγώ...καρφωμένη στην μία όχθη,
αρκέστηκα στο να ονειρευτώ την άλλη.


***


ΚΑΠΟΤΕ...

Ο αοιδός Ορφέας διαμελίστηκε από τις μαινάδες στη Θράκη.
Οι ύμνοι του θάφτηκαν στο σκοτάδι πάνω στα βουνά.
Κι ο ίδιος ως γύρη ταξίδεψε στο σύμπαν
ώσπου ξανάγινε η μουσική του φως.
...υπάρχει Θεός.



***


ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ

Λέξεις σε λευκή κόλλα...αυτό ειμ΄εγώ.
Τίποτα και όλα.
Ειλικρινά,μόνο αυτό.



***



ΑΙΣΘΗΣΙΣ

Η βροχή
Το βράδυ
Το φεγγάρι
Η Γη
Η Γεύση τους
Το Άρωμα
Που βγαίνει από τα χείλη της Αγάπης σου
Ανεξίτηλο είναι
Μοιάζει
Με Φύση
Με Εποχή
Με θάλασσα
Με Σύμπαν



***



ΑΝΤΙΘΕΣΗ

Είναι φτωχές οι λέξεις μου,γιατί έτσι είναι τα χρόνια,
η περιουσία ,τα ταξίδια μου.
Τα πλούσια όνειρα μόνο με κρατούν στη ζωή.



***


ΣΙΩΠΗΛΑ....

Ο ήλιος αντάμωνε με τα φύκια του πελάου
Στη Δύση
Η αρμύρα της θάλασσας ευωδίαζε
Στην Ανατολή
Ο ουρανός έκρυβε το βυθό με στοργή
Στην αγκαλιά του

Δεν είναι άρνηση η σιωπή.



***



Την κάθε μέρα την προσέχω σαν κόρη οφθαλμού-
Μην μου πέσει κάτω και γίνω κατά τι φτωχότερη.



***


- Σπατάλη είναι να σκορπίζεσαι σα φύλλο
-Μα ποιός θεωρεί τα φύλλα αμελητέα;



***


Υπάρχουν μερικά βράδια που οι άνθρωποι περιμένουν.
Δεν κοιμούνται,περιμένουν.
Κι ο χρόνος μένει ακίνητος -κολλημένος σ΄ενα βασανιστικό παρόν...
Που δε λέει να γίνει αύριο.



***



ΠΑΡΑΠΟΝΟ

Και να σκεφτείς,
Ούτε στιγμή δεν πίστεψα
Πως η κοπέλα με τα σανδάλια,τα λυτά μαλλιά,τα μύρα
Η σχεδόν διάφανη
Ήταν η Αφροδίτη.

Κι όμως την είδα να κατεβαίνει
Από ψηλά το κόκκινο βουνό
Με ελαφρό περπάτημα
Αγέρωχο βλέμμα
Πλατύ χαμόγελο.

Μα με προσπέρασε
Ούτε που γύρισε να με κοιτάξει
Τα βλέφαρα,τα μάτια,το πρόσωπο
Που το βασάνιζε ένα συννεφάκι θλίψης.



***


ΘΛΙΨΗ


Στο κλειστό δωμάτιο
Με τους μαύρους καθρέφτες
Εκεί.Υπάρχει μια αίσθηση
Θανάτου απελπιστικά βαριά
Μυρωδιά πεθαμένου λουλουδιού
τραγουδιού του χρόνου
του φθίνοντος του αγγίζοντος
την θαλπωρή παρέχουν
τα φαντάσματα
του παρελθόντος ονείρου
που καλούσαμε ζωή.



***


ΠΕΡΑΣΜΑ

Στέκομαι σε απόσταση
Ικανή.
Με βλέπω να περπατώ
Ανάμεσα απ΄το πλήθος
Να περνώ....

Χωρίς να γυρίσουν να με κοιτάξουν
Τα χαμηλωμένα βλέμματα
Οι πόνοι οι κρυμμένοι πίσω από μαύρα γυαλιά
Όλοι την ίδια ηλικία μοιάζουν να΄χουν
Έτσι περνώντας...

Στέκομαι σε απόσταση
Ικανή.
Να με ψάξω μες στους ανθρώπους
Να με βρω
Να με ρωτήσω
Για τον προορισμό,την ταυτότητα,
Την ποιότητα,την ομοιότητα,
Το λάθος,το άλλοθι....

Μα να μην θυμάμαι ούτε το όνομά μου;



***



EΠΙΘΥΜΙΑ


Δεν θα΄θελα να είμαι λέξη.
Να μην συρθώ σαν πόρνη από στόμα σε στόμα.
Να μην με σπαταλήσουν ασυλλόγοστα ασυνείδητοι δημαγωγοί του
έρωτα.
Να μην μ΄αλλοιώσουν πένες προδομένων εραστών και μετά γυρνώ
στους δρόμους
Ψάχνοντας να δώσω νόημα στην υπόστασή μου
Γυρεύοντας να τρυπώσω παράνομα στα κιτάπια κάποιου διάσημου
ποιητή...
Μήπως και σώσω κάτι από την υπόληψή μου.
Δεν θα ΄θελα να είμαι λέξη.



***



ΕΙΜΑΙ ΜΙΑ ΜΑΣΚΑ

<Οι μάσκες μας περιέχουν ως τον ερωτικό σπασμό.>
Μάνος Χατζιδάκης


Ημουν μάσκα όταν με γνώρισες-μάσκα χαράς ήταν το πρόσωπό μου.
Αφημένη σ΄απατηλά όνειρα αγνοούσα τα μονοπάτια της ηδονής,τα
παράδοξα παραστρατήματα του Έρωτα.Κι όταν με κράτησες...μου
χάρισες ρούχο καθαρό-καινούριο-μα τόσο βασανιστικά ιδανικό,που
είπα να το διώξω από πάνω μου λίγο προτού αβίαστα αφανιστώ.

Κι έγινα μάσκα κούρασης-με λίγες ρυτίδες,σκιές κάτω από τα μάτια.
Πήρα τους δρόμους,κρύφτηκα στ΄αριστερό καταφύγιο-λίγο πριν το ρυάκι.
Έτρεξα...απαρνούμενη την καταστροφική φορά του έρωτα από φόβο.

Από φόβο μήπως γίνω μάσκα θανάτου.



***


ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ

Στης παλιάς σοφίτας το ημίφως Μάσκες αναπνέουν.
Αναπολώντας δοξασμένα σανίδια,πρόσωπα και ατάκες...
-αγαπημένα-.
Κι έτσι ξεχασμένες από τους προβολείς...
Μοιάζουν κουρασμένες από το ταξίδι τους στην Τέχνη.
Η όψη τους ωχρή,ρυτιδιασμένη...τα μάτια άτονα,μισόκλειστα
Γυρνούν πίσω σε χρόνια ευτυχισμένα
Μόνο η μνήμη τους απέμεινε πια...-
Λίγο πριν το θάνατο...
Αναζητούν θεατρίνους να τις ζωντανέψουν πάλι.




***



Σ΄όσους με αγαπάνε

Τα ωραιότερα ταξίδια είναι του μυαλού.
Να σε πηγαίνει η σκέψη σε ό,τι αγαπάς και σου αρέσει.
Και να μην είναι ανάγκη να επιστρέψεις
Αυτά κοντά σου πάντα είναι
Μέσα σου εικόνες αληθινές
Σα να πήγες...
Αναμνήσεις χωρίς χρονικότητα
Σα να πήγες...
Σαν να γύρισες...




***

ΡΟΕΣ

Πού θα μας οδηγήσει αυτή η βόλτα;
To χλωμό φεγγάρι,το πληγωμένο ατέρι
και το αγέρι που μας μέθυσε;
Πουθενά δεν φαίνεται να υπάρχει ανάλογη σύνδεση ανάμεσα
στο αθώο μου βλέμμα και στο δικό σου λάγνο χαμόγελο
σαν ταξιδεύει στο άπειρο στο όνομα της στιγμής.

Πού θα μας οδηγήσει αυτή η βόλτα;
To τοπίο θ΄αλλάξει ξανά και ξανά
Η ζωή θα τρέξει μες στα χέρια μου
Το φεγγάρι θα ζωντανέψει
Το αστέρι θα γιατρευτεί
Το αγέρι θα μας ξεχάσει.

Με τις δυνάμεις που διαθέτουμε ώστε ν αντέχουμε τη ροή,
Έτσι θα μάθουμε να μετράμε της ουσία της ύπαρξης.



***




ΥΠΕΡ ΜΝΗΜΗΣ

Τα τραγούδια,τα ονόματα
Τα αρώματα...ολα
Να τα θυμάμαι...ένα προς ένα
Άπαντα...Η λήθη θα σημάνει
Θάνατο.

Ν΄αντέξει το μυαλό μου μονάχα
Να΄ναι γερό,ατίθασο,ανοιχτό
Σαν κιβωτός,
Αδιάκοπα να δέχεται καινούριους θησαυρούς...
Νεοαποκτηθέντα λάφυρα,
Μυρουδιές και θύμησες,
Μουσικές και θάλασσες...

Ν' αντέξει το μυαλό μου μονάχα
Nα΄ναι λίγες οι απώλειες και οι φθορές
Λίγες και μετρήσιμες
Να πάρει θάρρος κι η ψυχή
Να συνεχίσει αγέρωχη
Αλώβητη
Από τις επιθέσεις του φθοροποιού χρόνου
-που ορέγεται κι αυτήν την ίδια την αθανασία της ακόμα

Να πορευθεί με τόλμη-'οσο της μένει-
Ν΄αντέξει.
Το μυαλό.




***


Ζήσαμε ό,τι μπορέσαμε να αντιληφθούμε πως μας ανήκει
Και πάλι ένα μέρος μονάχα.
Δεν διαθέταμε τη νοημοσύνη των αισθημάτων
Το ένστικτο μας πρόδωσε.
Και φαίνεται τώρα...
Σα να ξεστράτισε ο δρόμος της σκέψης μας τότε...
Έφτασε ο καιρός να αναρωτηθούμε...


***

Στη φάκα του φόβου-Aλέξης Καζαντζίδης

Στη φάκα του φόβου

Και μέσα στο κέντρο της Πόλης, στη Μέση Οδό έστησε ο άρχοντας ψηλό σαν αιγυπτιακόν οβελίσκο από σκοτεινό γρανίτη φτιαγμένο, το άγαλμα του Φόβου.

Να υψώνται πάνω από τους ανθρώπους και από τα κεφάλια όλων όπως η σπάθη του Δαμοκλή, με το ένα του μάτι να βλέπει τα πάντα.

Εντρομοι να το αντικρίζουν οι πολίτες, κι αυτό, να διαλέγει ποιους θα φάει σήμερα και ποιους θα αφήσει για αύριο.

Μπροστά σε αυτό το άγαλμα του Φόβου ο άρχοντας έστησε βωμό και σε αυτόν τον βωμό οι πολίτες -πες οι υπήκοοι- καλούνται κάθε μέρα να θυσιάζουν και να αποδίδουν τιμές (σε συνεχώς αυξανόμενες τιμές) στους θεούς του κράτους, στο Παγκόσμιον Πάνθεον των τόκων, των κερδών και της ανταγωνιστικότητας.

Ο εργάτης που φοβάται μη χάσει τη δουλειά του, θυσιάζει.

Ο υπάλληλος που φοβάται μην του μειώσουν κι άλλο τον μισθό, θυσιάζει.

Ο φοιτητής που φοβάται πως δεν θα βρει δουλειά, θυσιάζει.

Ο πατέρας που τρέμει για το μέλλον των παιδιών του, θυσιάζει.

Κι όποιος δεν θυσιάζει, θυσιάζεται.

Οποιος είναι ασεβής και δεν αποδίδει τα του Καίσαρος τω Καίσαρι οδηγείται στο αμφιθέατρο.

Στιγματίζεται, άλλοτε ως «τεμπέλης», άλλοτε ως «κοπρίτης» και στέλνεται στο πυρ το εξώτερον, στα θηρία της αρένας, παρίας, «κάθαρμα» και μίασμα.

Το άγαλμα του Φόβου είναι αφιερωμένο στον θεό της Ζούγκλας - μόνον οι ισχυρότεροι να επιβιώνουν και να τον δοξάζουν, ενώ οι ασθενέστεροι να τιμωρούνται - το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό κι ο πλούσιος του φτωχού τ' αρνί.

Και η Πόλη φοβάται. Και προσκυνάει. Για την ώρα νεκρή. Και ακούει. Τους μουεζίνηδες της προπαγάνδας να σκούζουν από ψηλά, από τους μιναρέδες του Ναού, σαν κατοχικά μεγάφωνα, τον Κανόνα σήμερα του Μνημονίου, χθες του Σουλτάνου, αύριο του Υπατου Αρμοστή.

Εναν κανόνα απλό, να τον καταλαβαίνουν χωρίς δυσκολία και οι πιο κουτοί πιστοί: «δεν υπάρχει άλλος δρόμος παρά μόνον ο Μονόδρομος».

Αρχαίο και σοφό το Ιερατείο που λειτουργεί τον Ναό του Φόβου, τον Ναό του θεού της Ζούγκλας. Ιερείς-δημοσιογράφοι, ιερείς-πολιτικοί, ιερείς-ακαδημαϊκοί σύμπασα και ολοκληρωτική η ομοιογενοποιημένη σκέψη στην υπηρεσία του Μαμωνά: όλα είναι φράγκα, όλα είναι δούναι και λαβείν, ένας είναι ο θεός οι Δυνατοί.

Για αυτούς ζούμε, αυτούς υπηρετούμε, για αυτούς πεθαίνουμε. Και προφήτης αυτών ο Άρχοντας. Σήμερα. Αύριο άλλος.

Αλλά, όχι ακριβώς προφήτης. Καντηλανάφτης. Στον Ναό του Φόβου, στο Κράτος της Θλίψης...

Άμλετ, ο Πρίγκηπας της Δανίας-ΘΕΑΤΡΟ

Άμλετ, ο Πρίγκηπας της Δανίας

William Shakespeare



ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ – BLACK BOX

Πειραιώς 206 / 210.34.18.550.



18/3 – 16/4



από την ομάδα

«The Helter Skelter Company»





Βρισκόμαστε μπροστά στην εικόνα μιας χώρας σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Ολόκληρο το έργο διαδραματίζεται σε μία νύχτα. Σε μια αίθουσα δεξιώσεων, όπου πραγματοποιείται η γαμήλια τελετή του νέου βασιλιά και της βασίλισσας. Ήχοι, θόρυβοι, μουσικές και φωνές, έρχονται απρόσκλητα πίσω από τις κουρτίνες, δηλώνοντας πως κάτι απειλητικό αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Ο χρόνος περνά. Γύρω από την γιορτινή τράπεζα, θύτες και θύματα, σταδιακά αποκτηνώνονται και συνθλίβονται. Η γιορτή απορρυθμίζεται, μετασχηματίζεται σ’ ένα άγριο παιχνίδι επικράτησης, παρακολούθησης κι εκδίκησης. Και όλα τα ζητήματα πρέπει να λυθούν απόψε. Ο Άμλετ αναλαμβάνει, με την παρακίνηση της Ιδέας του πατέρα του, να ανατρέψει την κατάσταση. Θέλει να είναι αυτός που θα χαλάσει τη γιορτή. Οι σκέψεις του τον κυριεύουν, τον αγριεύουν - αλλά μουσκεμένες στην αμφιβολία, σβήνονται πριν καν γίνουν. Το ξημέρωμα, όλοι θα έχουν αλληλοεξοντωθεί. Και το βασίλειο θα είναι πια ελεύθερο. Έτοιμο να το παραλάβει ο επόμενος άρχοντας και να ξεκινήσει τη δική του γιορτή.





Η νεοσύστατη ομάδα «The Helter Skelter Company» παρουσιάζει στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης την πρώτη της παραγωγή. Επαναπροσδιορίζοντας την αίσθηση του χώρου και του χρόνου στη αμλετική ποντικοπαγίδα και με την καθοριστική συμβολή ενός σύγχρονου ηχοτόπιου, επιθυμεί να αποδόσει την τραγική ιστορία του πρίγκηπα της Δανίας μέσα στην ασφυκτική ατμόσφαιρα μιας οικογενειακής «γιορτής».





Συντελεστές:

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς

Διασκευή - Σκηνοθεσία: Θάνος Παπακωνσταντίνου

Δραματουργία: Τζωρτζίνα Κακουδάκη

Σκηνικά - Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα

Κίνηση: Πατρίσια Απέργη

Ηχοτοπίο: Αντώνης Μόρας

Φωνητική Αγωγή - Φωνητικά Σύνολα: Henri Kergomard

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου



Βοηθοί Σκηνοθέτη: Ελένη Μολέσκη, Ειρήνη Ασημακοπούλου

Βοηθός Χορογράφου: Δήμητρα Μητροπούλου

Βοηθός Σκηνογράφου: Δάφνη Γιαννουλάτου



Σχεδιασμός Έντυπου Υλικού & Γραφιστικών Εφαρμογών: Κωνσταντίνος Χαïδαλής (brittle.gr)

Φωτογραφίες: Βάλια Πιλάφα



Κατασκευή Σκηνικού: Βασίλης Γεροδήμος

Κατασκευή Γλυπτού Νεκροκεφαλής: Περικλής Πραβήτας



Επικοινωνία Ομάδας: Άρης Ασπρούλης



Παίζουν:

Γιώργος Γεραρής, Τάσος Δαρδαγάνης, Ορέστης Εσπερινός, Μαρία Κορωνιώτη, Αλέξανδρος Λυκούρας, Ελένη Μολέσκη, Μάριος Παναγιώτου, Θάνος Παπακωνσταντίνου, Ελίνα Ρίζου, Σπύρος Τσίκνας



Παραστάσεις: Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο στις 21.30

Διάρκεια: 110΄

Τιμές Εισιτηρίων: 15 € & 10 €

Μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου-MΑΡΤΙΟΣ 2011

Μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου
27 Μαρτιου 2011
πηγή:
Hellenic-Centre Iti

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (Δ.Ι.Θ.). Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου από την παγκόσμια θεατρική κοινότητα. Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Δ.Ι.Θ. επιλέγει κάθε φορά μια διεθνώς αναγνωρισμένη προσωπικότητα του θεάτρου από μια χώρα-μέλος για να γράψει το μήνυμα, το οποίο διαβάζεται σε όλα τα θέατρα και μεταδίδετ...αι από τα Μ.Μ.Ε σε όλον τον κόσμο. Κατά καιρούς μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου έχουν γράψει οι: Ζαν Κοκτώ, Άρθουρ Μίλλερ, Λώρενς Ολίβιε, Ζαν Λουί Μπαρώ, Πήτερ Μπρουκ, Πάμπλο Νερούδα, Ευγένιος Ιονέσκο, Λουκίνο Βισκόντι, Μάρτιν Έσλιν, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Αριάν Μνουσκίν, Ρομπέρ Λεπάζ, Αουγκούστο Μποάλ, Τζούντι Ντεντς κ.ά.
Φέτος το μήνυμα έγραψε η ηθοποιός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός Jessica A. Kaahwa από την Ουγκάντα.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου είθισται να διαβάζεται σε κάθε θέατρο πριν από την παράσταση της 27ης Μαρτίου.



Το θέατρο στην υπηρεσία της ανθρωπότητας
Jessica A. Kaahwa, Uganda

Η σημερινή συνάθροιση απεικονίζει στην πραγματικότητα την τεράστια δύναμη που έχει το θέατρο να κινητοποιεί τις κοινότητες και να γεφυρώνει τα χάσματα.
‘Εχετε ποτέ σκεφτεί το θέατρο σαν ένα δυνατό εργαλείο στην υπηρεσία της ειρήνης και της συμφιλίωσης; Όσο τα έθνη σπαταλούν κολοσσιαία χρηματικά ποσά για ειρηνευτικές αποστολές σε περιοχές βίαιων συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο, ελάχιστη προσοχή θα δίνουμε στο θέατρο ως μια και μοναδική εναλλακτική λύση για την αλλαγή και τη διαχείριση των κρίσεων. Πώς μπορούν οι πολίτες της μητέρας γης να κατακτήσουν παγκόσμια ειρήνη όταν τα εργαλεία που χρησιμοποιούν προέρχονται από εξωτερικές και φαινομενικά κατασταλτικές δυνάμεις;
Το θέατρο διεισδύει με λεπτό τρόπο στην ανθρώπινη ψυχή που την κυριεύει ο φόβος και η καχυποψία αλλάζοντας την εικόνα που έχει κανείς για τον εαυτό του και ξεδιπλώνοντας για τον καθένα, και συνεπώς για την κοινότητα, έναν κόσμο δυνατοτήτων. Δίνει νόημα στις καθημερινές πραγματικότητες προλαβαίνοντας ένα αβέβαιο μέλλον. Εμπλέκεται με την πολιτική των ανθρώπινων καταστάσεων με τρόπο απλό και άμεσο. Επειδή είναι περιεκτικό, το θέατρο παρουσιάζεται ως μια εμπειρία ικανή να ξεπεράσει προηγούμενες παρανοήσεις.
Επιπλέον, το θέατρο αποτελεί αποδεδειγμένο μέσο για την έκφραση και την προώθηση συλλογικών ιδεών για τις οποίες όλοι είμαστε πρόθυμοι να πολεμήσουμε όταν καταπατούνται.
Προκειμένου να μπορούμε να προσδοκούμε ένα ειρηνικό μέλλον πρέπει να ξεκινήσουμε χρησιμοποιώντας ειρηνικά μέσα· μέσα που αναζητούν την κατανόηση, το σεβασμό και την αναγνώριση της συνεισφοράς κάθε ανθρώπου στην υπόθεση της συνεργασίας για την ειρήνη. Το θέατρο αποτελεί εκείνη την καθολική γλώσσα μέσω της οποίας μπορούμε να προωθήσουμε μηνύματα ειρήνης και συμφιλίωσης.
Με την ενεργή συμμετοχή το θέατρο ενώνει πολλούς ανθρώπους που είναι έτοιμοι να αποδομήσουν προηγούμενες αντιλήψεις και, με αυτόν τον τρόπο, δίνει στον καθένα ξεχωριστά την ευκαιρία να ξαναγεννηθεί προκειμένου να πάρει αποφάσεις βασισμένες στην γνώση και στην πραγματικότητα που αποκαλύπτεται εκ νέου μπροστά του. Για να ευημερήσει το θέατρο, ανάμεσα σε άλλες μορφές τέχνης, πρέπει να κάνουμε ένα τολμηρό βήμα προς τα μπρος και να το ενσωματώσουμε στην καθημερινή ζωή, η οποία αντιμετωπίζει κρίσιμα θέματα συγκρούσεων και ειρήνης.
Αναζητώντας την κοινωνική αλλαγή και την αναδόμηση των κοινοτήτων, θα συναντήσουμε το θέατρο σε εμπόλεμες περιοχές και σε λαούς που πάσχουν από χρόνια φτώχεια ή ασθένειες. Ο αριθμός επιτυχημένων παραδειγμάτων ολοένα αυξάνεται· παραδείγματα στα οποία το θέατρο κινητοποιεί το κοινό για τη γνώση και για τη βοήθεια των τραυματιών μετά από τον πόλεμο.
Πολιτιστικές πλατφόρμες, όπως το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου, στοχεύουν στην εδραίωση της ειρήνης και της φιλίας μεταξύ των λαών και ήδη βρίσκονται σε εφαρμογή.
Αποτελεί συνεπώς παρωδία να μένουμε σιωπηλοί σε καιρούς όπως οι δικοί μας, γνωρίζοντας την δύναμη του θεάτρου, και να αφήνουμε αυτούς που χειρίζονται όπλα και που εκτοξεύουν βόμβες να παίζουν το ρόλο των ειρηνοποιών του κόσμου. Πώς μπορούν τα εργαλεία της αποξένωσης να αποκτούν διπλό ρόλο ως όργανα ειρήνης και συμφιλίωσης;
Σας προκαλώ αυτήν την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου να σκεφτείτε αυτήν την προοπτική και να εφαρμόσετε το θέατρο ως καθολικό εργαλείο, διαλόγου, κοινωνικής μεταμόρφωσης και αλλαγής.
Μπορεί τα Ηνωμένα Έθνη να δαπανούν κολοσσιαία χρηματικά ποσά σε ειρηνευτικές αποστολές σε όλον τον κόσμο με τη χρήση των όπλων, όμως το θέατρο είναι αυθόρμητο, ανθρώπινο, λιγότερο δαπανηρό και μια εναλλακτική λύση κατά πολύ περισσότερο δυνατή.
Μπορεί να μην είναι η μόνη απάντηση που θα φέρει την ειρήνη, ωστόσο το θέατρο θα μπορούσε να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο στις ειρηνευτικές αποστολές.


Jessica A. Kaahwa
συγγραφέας, ηθοποιός, σκηνοθέτης, πανεπιστημιακός

Η Δρ. Jessica Kaahwa είναι πετυχημένη συγγραφέας, ηθοποιός, σκηνοθέτης και πανεπιστημιακός. Είναι διεθνώς γνωστή για το ανθρωπιστικό έργο της. Υπότροφος του Ιδρύματος Fulbright έχει επίσης λάβει κι άλλες υποτροφίες και βραβεία για ερευνητικούς σκοπούς. Στην έρευνά της χρησιμοποιεί το θέατρο και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας ως δημιουργική δύναμη σε αντιμαχόμενες ζώνες καθώς και για τη βελτίωση των συστημάτων υγείας.
Είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Μουσικής, Χορού και Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο Makerere της Ουγκάντα, από όπου απέκτησε το μεταπτυχιακό της δίπλωμα. Αφού ταξίδεψε αρκετά, πήρε το πτυχίο της από το Πανεπιστήμιο Benin της Νιγηρίας όπου επίσης εργάστηκε στο τμήμα εξωτερικών ειδήσεων του ραδιοφώνου της Νιγηρίας. Το 2001 πήρε το διδακτορικό της δίπλωμα στην Ιστορία Θεάτρου, Θεωρία και Κριτική από το Πανεπιστήμιο του Maryland των Η.Π.Α.
Έχει γράψει περισσότερα από 15 έργα για το θέατρο, την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, μεταξύ των οποίων τα: «Cornerstone», «Dog-Bite Justice», «Paradise for Ever», «Echoes of Peace», and «Drums of Freedom». Σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε σε αρκετά από τα έργα της. Ανάμεσα στις σκηνοθεσίες της περιλαμβάνονται τα έργα «Βασιλιάς Λήρ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, «Μάνα Κουράγιο» του Μπρεχτ (μεταφρασμένο στη γλώσσα Luganda, έργο το οποίο περιόδευσε στην Νότια Αφρική και στην Ουάσιγκτον). ΄Έχει επίσης συν-σκηνοθετήσει το έργο «Ιστορία ενός Στρατιώτη» του Ιγκόρ Στραβίνσκι. Οι υποκριτικές της προσπάθειες περιλαμβάνουν τις συμμετοχές στις παραστάσεις: «Cornerstone», «Things Men Do» (της Rose Mbowa), «Our Husband Has Gone Mad» (του Ola Rotimi), «Death and King´s Horseman» (του Wole Soyinka) και «No More Oil Book» (του Tunde Fatunde).
Ως δυναμικός συνήγορος των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της σωστής διακυβέρνησης και της ανάπτυξης, η Jessica Kaahwa υψώνει επίμονα την φωνή της υπέρ της ισότητας των φύλων, της ειρήνης, και της διαχείρισης κρίσεων. Έχει οργανώσει πολλές εθνικές και διεθνείς πρωτοβουλίες χρησιμοποιώντας το θέατρο για την πρόοδο και συνεχίζει την έρευνα της για τις πολλαπλές εφαρμογές του θεάτρου σε όλες της όψεις της κοινωνίας.
Με εκδόσεις, εγχειρίδια και διδασκαλίες πάνω σε αυτά τα ζητήματα διεθνώς και αρκετά επιμορφωτικά σεμινάρια για διεθνείς και εθνικούς οργανισμούς αλλά και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα η Kaahwa είναι ισχυρός υποστηρικτής της «διδασκαλίας μέσα από την πράξη». Οι ανθρωπιστικές της δράσεις περιλαμβάνουν επίσης τη δημιουργία ενός κέντρου για ορφανά παιδιά στο αγρόκτημα της στην Ουγκάντα όπου περνάει αρκετό από τον ελεύθερο της χρόνο με τα παιδιά προσπαθώντας να τα βοηθήσει να επανακτήσουν το αίσθημα του «ανήκειν» και της ασφάλειας.
Η Jessica Kaahwa μιλάει αγγλικά, γαλλικά, σουαχίλι και αρκετές από τις ιθαγενείς γλώσσες Bantu που μιλιούνται στην Ουγκάντα (μιλάει επίσης τη διάλεκτο Runyakitara).


Μετάφραση από τα αγγλικά για το Ελληνικό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου
Βίκυ Μαντέλη & Νεόφυτος Παναγιώτου

ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ-ΘΕΑΤΡΟ-συνέντευξη στην Ασημίνα Ξηρογιάννη

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Κώστα,σε καλωσορίζω στο varelaki και θελω να ξεκινήσω με ένα πολιτικό σχόλιο...Περνάμε εθνική καταθλιψη ή κατι τέτοιο !Ποιά η θέση του θεάτρου μέσα σε όλον αυτόν τον παραλογισμό;

Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Μίνα,σ ευχαριστώ και γω γιά την πρόσκληση.
Είμαι σίγουρος ότι περνάμε κατάθλιψη- κάποιοι "αντιμετωπίζουν την κρίση" πρακτικά με τις δουλειές τους και οι υπόλοιποι είμαστε στην ουρά.
Αν λάβει κανείς υπόψιν τον πανικό που σπέρνουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τον φόβο που υπάρχει στα βλέμματα των ανθρώπων γύρω μας...τότε ναι λέω ότι "πάσχουμε από εθνική κατάθλιωψη".

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Υπάρχει αξιολογη θεατρική παραγωγή σήμερα ή στο σύνολο συνανταμε ευκολες και γρήγορες παραγωγές;Mια εκτίμηση.

Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ.Δεν είμαι αρμόδιος ν απαντήσω γιατί δεν ασχολούμαι με το οικονομικό μέρος της παραγωγής.
Γιά το αισθητικό όμως μπορώ να πω ...ότι έχω βαρεθεί να βλέπω παραγωγές σκηνογραφημένες από το ΙΚΕΑ και ντυμένες από το ΖΑΡΑ κι αυτό δυστυχώς καθρεφτίζει το σύνολο της "παραγωγής".

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Θα σε παω τώρα πισω για να μου πεις πώς εμπλεξες με το θέατρο...

Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ.Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου "έπαιζα" θέατρο.
Από μικρός με τις παραστάσεις καραγκιόζη στην αυλή του σπιτιού μου - θεατρικά και απαγγελίες στο σχολείο κτλ κτλ.
Όταν τελείωσα το λύκειο, από μία σύμπτωση συνάντησα δύο υποψήφιους τότε της δραματικής σχολής...ρώτησα πληροφορίες γιατί είχα άγνοια (δεν ήξερα καν ότι υπάρχουν άλλες σχολές εκτός του εθνικού) και από σύμπτωση βρέθηκα στη σχολή Βεάκη,την οποία και τελείωσα(και θέλω να πιστεύω όχι από "σύμπτωση")!

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ρόλος που θα σου μείνει αξέχαστος και ρόλος που ποθείς να υποκριθείς.

Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Στην κυριολεξία δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιον, γιατί είχα την τύχη να συνεργαστώ με πολύ σπουδαίους σκηνοθέτες(Βολανάκη-Ντουφεξή-Μοσχόπουλο-Μπαντή-Χουβαρδά και πολλούς άλλους βέβαια, αλλα μ αυτούς δούλεψα περισσότερες φορές) Κι έτσι έχω να πω για αξέχαστες συνεργασίες σε συνδυασμό με έναν πολύ ωραίο ρόλο. Κι όσο περνάνε τα χρόνια μού γίνεται απόλυτα συνειδητό ότι αυτό έχει σημασία γιά μένα κι έτσι θα ήθελα να συνεχίσω. Αρα η φιλοδοξία μου δεν στηρίζεται μόνο στο ποιόν ρόλο θα παίξω αλλά και με ποιούς.

A.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Εχεις ποτέ σκηνοθετήσει; K.MΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Δεν εχω σκηνοθετήσει ποτέ και νομίζω δεν θα το κάνω. Δεν μ ενδιαφέρει. Ισως γιατί χωρίς να το θέλω εκτονώνεται το "σκηνοθετικό" μου με την διδασκαλία.

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ποιά άλλη τέχνη πέραν του θεάτρου σε συγκινεί ή έχεις ασχοληθεί;
Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Δυστυχώς δεν έχω ασχοληθεί με καμία άλλη ,αλλά με συγκινούν όλες. Με το μόνο που ασχολούμαι όταν μου μένει λίγος ελεύθερος χρόνος είναι η κατασκευή. "πιάνουν τα χέρια μου" που λένε και ανάλογα την διάθεση "κατασκευάζω".


Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Μίλησέ μου για αυτό που κάνεις φέτος στο Πόρτα.Εχεις ξανακάνει παιδικό θέατρο;
Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Αυτό που συμβαίνει φέτος στο Πόρτα δεν μπορώ παρά να το ονομάσω ΕΜΠΕΙΡΙΑ (ναι με κεφαλαία). Εχω δουλέψει αρκετές φορές στο παρελθόν στο παιδικό θέατρο (πάλι στο Πόρτα και πάλι από σύμπτωση) αλλά αυτή η φετινή συγκυρία είναι συνώνυμη μέ την ευτυχία. Θίασος και συντελεστές που γνωριζόμαστε πολύ καλά μεταξύ μας (σκηνικά εννοώ)με ένα καταπληκτικό και τολμηρό θα έλεγα παραμύθι αλλά πάνω απ όλα με την σφραγίδα της "ιδεολογίας" της Ξένιας. Νοιώθω ευτυχής που συμμετέχω στην συνέχεια και (μακάρι)εξέλιξης αυτής της "ιδεολογίας". Αυτό δε που εισπράτουμε καθημερινά από την πιτσιρικαρία..αλλά και τους γονείς δυστυχώς δεν μπορώ να το πω με λόγια. στις αρχές των προβών δεν σου κρύβω είχα μία αγωνία γιά το πως θα επικοινωνήσει το "θέμα" του παραμυθιού με τα παιδιά και ήλθε η παράσταση και μου απόδειξε ότι άδικα ανησυχούσα! Η αθωότητα και απενεχοποίηση των παιδιών πάνω στο θέμα του θανάτου(γιατί στην ουσία αυτό πραγματεύεται το παραμύθι) είναι αφοπλιστική.

Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ποιά ήταν όλα τα χρόνια η σχέση σου με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση;
Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Mε την τηλεόραση η σχέση μου είναι "ελλιπής". Εχω κανει ελάχιστα πράγματα (ένα από τα τελευταία ήταν το 10 του καραγάτση). Αλλά με τον κινηματογράφο τα τελευταία χρόνια πιό "ερωτική" .την χρονιά που μας πέρασε έκανα τρείς ταινίες και ομολογώ ότι γοητεύτηκα πολύ. (το J.A.C.E. με τον Καραμαγγιώλη, το ATTEMBERG με την Αθηνά Τσαγγάρη και το "Απ τα κόκκαλα βγαλμένα" του Γκορίτσα που αυτές τις μέρες μάλιστα βγαίνει στις αίθουσες.


Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:.Nοσταλγείς το Αμόρε;Eμείς ως φανατικοί του θεατές...ναι!

Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Oχι ,δεν το νοσταλγώ το ΑΜΟΡΕ. Το έχω σαν κάτι πολύ ωραίο μέσα μου. Νοιώθω αυτό που νοιώθουμε όταν τελειώνει κάτι στη ζωή μας, που ήταν υπέροχο αλλά δυστυχώς κράτησε λίγο!!!
.
Α.ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Μελλοντικά σχεδια και όνειρα...
Κ.ΜΠΕΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ:Eχω ήδη αρχίσει πρόβες γιά κάτι που θα κάνουμε στο φεστιβάλ Αθηνών τον Ιούνιο.
Μιά ιδέα του Μοσχόπουλου που στηρίζεται σε ένα πίνακα του Τεοντόρ Ζερικό "η Σχεδία της Μέδουσας".

ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

[αποσπάσματα από το βιβλίο του Δημήτρη Λιαντίνη <ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ>,Εκδ.ΒΙΒΛΙΟΓΟΝΙΑ 1992\\\



<....Δεν θα καταπιαστώ εδώ με τα κριτήρια της γνήσιας και κίβδηλης ποίησης.Αυτό το θέμα είναι άλλο,είναι μεγάλο,και οδηγεί στις ανοιχτές θάλασσες[...]
Μερικά όμως σημεία-κριτήρια θα τ΄αγγίξω ακροθιγώς.Είναι τέτοιας λογής,ώστε τα δέχονται όλοι σχεδόν οι ερμηνευτές και οι κριτικοί.Ο επαρκής αναγνώστης και ο καλόπιστος συζητητής βρίσκει και σέβεται την αλήθεια τους.
*Το πρώτο είναι το ΝΕΟ.Ο δημιουργός γι ανα δημιουργήσει δημιουργία,κάπου και κάπως θα χρησιμοποιήσει τη μέθοδο του ερευνητή.Από μία άποψη γίνεται και η τέχνη έρευνα...[...]Δεν φτάνει η έμπνευση,το ταλέντο ,η άσκηση.Χρειάζεται και η γνώση.
*Το δεύτερο είναι η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.Οτι δηλαδή ο τεχνίτης δουλεύει με φειδώ και με φόβο.Πιάνει στο χέρι του την πλάκα και το κοντύλι με τον ίδιο σπάνιο τρόπο που γίνεται έκλειψη ηλίου,πόλεμος στο Ιράν,ή σεισμός στη Σικελία.Το σπάνιο για να γράφει,όχι για να ασκείται.Γιατί το δεύτερο το κάνει νύχτα μέρα.Είκοσι χρόνια δούλευε τους δυο Οιδίποδες ο Σοφοκλής,και πενήντα ο Γκαίτε τον Φάουστ.Και ο Καβάφης,ένας ποιητής εικοσιδύο καρατίων,έγραφε τρια τέσσερα ολιγόστιχα ποιήματα το χρόνο.Και δεν έκανε άλλο πράγμα σε ολόκληρη τη ζωή του παρά να μελετάει,να στοχάζεται και να δουλεύει στην ποίηση....[...]
*Το τρίτο είναι το ΠΩΣ.Ειναι ο αγώνας του ποιητή να εκφραστεί.Το ζητούμενο στην ποίηση δεν είναι το τί έχει κάποιος να πει,αλλά το ΠΩΣ θα μπορέσει να το πει...[...]Το Πως στην ποίηση είναι τόσο κυρίαρχο ,που μόνο αυτό φτιάχνει το Τι.
*Το τέταρτο είναι το ΤΙΜΗΜΑ.Τί πληρώνει ο ποιητής σε νόμισμα ζωής και σε λίτρα αίματος για να κάνει το έργο τέχνης.[...]Ειναι ασυλληπτη υπόθεση η βιογραφία του αληθινού ποιητή.[...]
*Το πέμπτο είναι το ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΟ.Ο γνήσιος ποιητής αγαπά τους ανθρώπους...Δεν εννοώ πως αγαπά χριστιανικά...
*Το έκτο κριτήριο του αληθινού ποιητή είναι η πειθαρχία στη δουλειά του.Η πειθαρχία είναι αξίωμα πλησιόχωρο προς το αξίωμα της οικονομίας,αλλά και το διαφορετικό.[...]Η υποταγή του ποιητή στους νόμους της ύλης και της μορφής είναι το σημαντικότερο δίδαγμα που μας άφησε κληρονομιά η κλασική παράδοση των λατίνων και των ρωμαίων.
*Το έβδομο είναι ότι Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΠΛΑΘΕΙ ΑΓΑΛΜΑΤΑ.Ο μεγάλος ποιητής είναι ένας κομψός και ρωμαλέος τεχνουργός λέξεων[...]Λέγοντας ότι ο ποιητής πλάθει αγάλματα εννοώ νοητικές εποπτίες...΄όπως η ομηρική Ελένη για παραδειγμα.Ακόμα,η Μήδεια,ο Ορέστης,η Διδώ του Βιργιλίου,ο Μακμπέθ και ο Ιάγος,η Μαργαρίτα του Γκαίτε,ο Γαργαντούας,η Αρετή του Κορνάρου,ο Λάμπρος του Σολωμού,ο Μπαταριάς και ο Τάκης Πλούμας του Μαλακάση.[...]Το άγαλμα που βρίσκουμε να κάθεται στο θρόνο της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας είναι ο Οδυσσέας του Ομήρου.Μαζί του δεν αντέχει να συγκριθεί άλλη νοητική εποπτεία.
*Και το τελευταίο άρθρο του κανόνα των ποιητών είναι η βίγλα του θανάτου.
[...]Ο Καβάφης ως το 1933 που πέθανε ζούσε.Είχε όμως μέσα του δυνάμει και την μετά το 1933 κατάστασή του.Την κατάσταση δηλαδή του νεκρού.Επομένως,ως τα 1933 που ζούσε ο Καφάβης και ζούσε και δεν ζούσε.Ο Καβάφης από το 1933 που πέθανε δεν ζει.Ωστόσο τωρα που δε ζει σέρνει μαζί του και την πριν το 1933 κατάστασή του.Την κατάσταση δηλαδή του ζωντανού.Επομένως ,από τα 1933 που δεν ζει,ο Καβάφης ζει.Και η απόδειξη ότι τωρα που εχει πεθανει ζει ειναι πως τον μελεταμε και τον σχολιαζουμε.[...]


Δ.ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ