Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΤΗΛΗ ΤHE ARTMANIACS. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΤΗΛΗ ΤHE ARTMANIACS. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2020

Συνέντευξη με την Χριστίνα Λιναρδάκη για την Χάουσνερ



Συνέντευξη στην Ασημίνα Ξηρογιάννη


Θα ήθελα να μου πεις πως καταπιάστηκες με την Χάουσνερ.... η οποία είναι και εν ζωή, σωστά;

Ήταν η πρώτη μου μετάφραση από ανάθεση. Δηλαδή με κάλεσαν από το Vakxikon.gr, μου έδωσαν τα ποιήματά της και κάποια βιβλία της και με ρώτησαν αν θα με ενδιέφερε να τη μεταφράσω. Είδα το υλικό και απάντησα θετικά, αφού η ποίησή της μου μίλησε: τη βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα.

Χριστίνα δώσε μου το στίγμα της ποίησής της, όπως εσύ το προσλαμβάνεις.

Η Χάουσνερ είναι σαφώς υπερρεαλίστρια. Έχει μάλιστα δεσμούς από τους γονείς της με το συγκεκριμένο ρεύμα: είναι κάπως σαν να το κληρονόμησε. Επίσης, έχει επηρεαστεί πολύ από τον μαγικό ρεαλισμό της Νότιας Αμερικής, καθώς η καταγωγή της είναι από τη Χιλή, χώρα στην οποία και η ίδια γεννήθηκε. Τα μισά από τα ποιήματα που μετέφρασα (γιατί Η ράφτρα και η ζωντανή κούκλα έχει δύο μέρη) τα υπογράμμιζε μια αναπάντεχη ιδέα: ότι μπορεί κάποιος να δημιουργήσει ζωή ράβοντας. Η ιδέα δεν είναι απολύτως καινούρια, αφού έχει χρησιμοποιηθεί και παλιότερα στη λογοτεχνία, ωστόσο η μετουσίωσή της σε ποίηση έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Τα άλλα μισά ποιήματα της Ράφτρας είναι εμπνευσμένα από τον ζωομορφισμό και αποτελούν συγχρόνως και νοητική εξερεύνηση του σεξ: κάτι που για μένα, που είμαι αρκετά πουριτανή, ήταν μεγάλη πρόκληση. Η ποίηση της Χάουσνερ έχει και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία, όπως ότι τοποθετείται απαρέγκλιτα μέσα στον χώρο: σε σαφή τοπία, σκηνικά ή όρια. Ή ότι κατοικείται από πολλούς ανθρώπους: μάλιστα, ήταν τόσες πολλές οι αναφορές σε πρόσωπα (ιστορικά ή σύγχρονα) που αναγκάστηκα να προσθέσω στο τέλος ένα παράρτημα «Τα πρόσωπα μέσα στα ποιήματα» για να αποφύγω να παραφορτώσω τις υποσημειώσεις. Οπότε, συνοψίζοντας, θα έλεγα ότι η ποίηση της Χάουσνερ έχει καταβολές στον υπερρεαλισμό και τον μαγικό ρεαλισμό, την ίδια στιγμή που αναβαπτίζει μια παλιότερη σύλληψη σχετικά με το ράψιμο και τη δημιουργία. Επιστρατεύει επίσης τον ζωομορφισμό, την πολυανθρωπία και τον χωρικό προσδιορισμό για να αποδώσει τα νοήματα με τα οποία καταπιάνεται.

Ποιος είναι ο Λουί Ριέλ και τι θέση έχει μέσα σε αυτήν την ποίηση;

Ο Λουί Ριέλ ήταν μιγάδας, μισός αυτόχθονας και μισός Ευρωπαίος, και ηγήθηκε της επανάστασης των αυτοχθόνων ενάντια στο κράτος. Έγινε μάλιστα ήρωας, γιατί καταδικάστηκε από τις Αρχές για έσχατη προδοσία και απαγχονίστηκε. Θυμίζει κάπως την ίδια τη Χάουσνερ που είναι μισή Νοτιοαμερικανίδα και μισή Καναδή. Για εκείνη, ο Λουί Ριέλ βρίσκεται πάντα «στη γειτονιά», κοντά μας (αν όχι μέσα μας), ψάχνοντας για «οδοδείκτες προς τη Νέα Ιερουσαλήμ», μια νέα δηλαδή Γη της Επαγγελίας. Από αυτή την άποψη, ο Λουί Ριέλ είναι καθένας από εμάς που ονειρεύεται δύσκολα όνειρα, με το σκοινί περασμένο γύρω από τον λαιμό του, καθώς έχει πάντα την αίσθηση ότι ενδεχομένως δεν θα προλάβει να τα υλοποιήσει.

Σε παραξένεψε ή σε δυσκόλεψε κάτι ... ενώ τη μετέφραζες;

Να ξεκαθαρίσω ότι λάτρεψα την ποίησή της. Καθώς τη μετέφραζα, συνειδητοποιούσα περισσότερο τα νοήματα που ξετύλιγε και μαγευόμουν. Αυτή όμως είναι η γοητεία της μετάφρασης: όταν μεταφράζεις κάτι που σε ενδιαφέρει πραγματικά, ανακαλύπτεις συνεχώς νέα πράγματα που σε συγκινούν. Όπως όμως ήδη είπα, είμαι αρκετά πουριτανή. Οπότε με δυσκόλεψε το δεύτερο μέρος και η συζήτηση για το σεξ και τον σαδομαδοχισμό. Για την ίδια, το να φέρει αυτά τα στοιχεία στην ποίησή της ήταν κάτι το απελευθερωτικό, όπως μου είπε. Θα μπορούσε ίσως να είναι και για μένα, αλλά μάλλον δεν λειτούργησε έτσι.

 Η λειτουργία του σουρρεαλισμού στην ποίηση της Χάουσνερ.

Θα αντιγράψω κάτι που έγραψε σχετικά η Λίλια Τσούβα στο tvxs.gr: «Η Μπεατρίζ Χάουσνερ ράβει τις εικόνες της καθισμένη στην υπερρεαλιστική της ραπτομηχανή. Αραδιάζει τα υλικά της στο τραπέζι και σπρώχνει τη βελόνα σπάζοντας την τάξη του λόγου και φέρνοντας στην επιφάνεια τις δυνάμεις της επιθυμίας όπως βγαίνουν από το υποσυνείδητο. Χρησιμοποιώντας την αυτόματη γραφή των υπερρεαλιστών, που δεν υπακούει σε ορθολογικές, ηθικές ή αισθητικές επιταγές, μας δίνει το δικό της νόημα του κόσμου». Το αποτέλεσμα, όπως ήδη είπα, είναι κατά τη γνώμη μου συγκινητικό.


Τι ενδιαφέρον πιστεύεις πως έχει η ποίησή της για τον σύγχρονο αναγνώστη.

Πάλι θα αντιγράψω, αυτή τη φορά από τον Θεοχάρη Παπαδόπουλο και το άρθρο του στο fractal.gr: «Η ράφτρα είναι ο σύγχρονος άνθρωπος, που κατασκευάζει ψεύτικα οράματα για να αντέξει στους δύσκολους ρυθμούς της σύγχρονης κοινωνίας». Και δεν είναι μόνο η ράφτρα και το ράψιμό της, είναι όλη η εικονοποιΐα της Χάουσνερ που αντηχεί έντονα την εποχή μας μέσα από εδραιωμένα σύμβολα του παρελθόντος. Για παράδειγμα, το ποίημα «Αντεστραμμένος Ορφέας» είναι ακριβώς μια αντιστροφή του μύθου του Ορφέα που κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο για να βρει την Ευρυδίκη. Στο ποίημα, ο Ορφέας ανεβαίνει στον ουρανό. Όμως ο ουρανός είναι πεδίο πολέμου και γι’ αυτό έχει μετατραπεί σε κόλαση. Μέσα από τέτοιες έξυπνες και αναπάντεχες ιδέες, η Χάουσνερ βάζει τους στίχους της να λειτουργούν «επί των τύπων των ήλων» καίριων σύγχρονων θεμάτων που αφορούν τις ατομικές και κοινωνικές συνθήκες, όπως τις βιώνουμε. Είναι εξαιρετικά επίκαιρη και ευρηματικά αναπάντεχη. Είναι πραγματικά μια φωνή της εποχής μας.



Λίγα λόγια για την Μπεατρίζ Χάουσνερ

Πολυβραβευμένη και γνωστή Καναδή συγγραφέας, κριτικός και μεταφράστρια, Πρόεδρος της Ένωσης Μεταφραστών, τ. Πρόεδρος του Οργανισμού Δικαιωμάτων Έργων Λόγου, Σύμβουλος της Ένωσης Συγγραφέων, συνιδρύτρια του εκδοτικού οίκου Quattro Books και του Λογοτεχνικού Κέντρου Μετάφρασης Banff International, επί δεκαετίες βιβλιοθηκονόμος στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Καναδά, η Μπεατρίζ Χάουσνερ έχει κυκλοφορήσει ποιητικά βιβλία που έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες σε όλο τον κόσμο και πρόσφατα και στα ελληνικά. Έχει μεταφράσει παραπάνω από 30 βιβλία, κυρίως Ισπανόφωνων συγγραφέων και ποιητών. Θεωρείται από τις βασικές εκπροσώπους του σύγχρονου καναδικού σουρεαλισμού.

Τρίτη 9 Ιουλίου 2013

notationes///IOYΛΙΟΣ 2013//// ΣΤΗΛΗ ΤHE ARTMANIACS///AΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ






 (συνέντευξη στην Ασημίνα Ξηρογιάννη)

Κύριε Zήρα, σας καλωσορίζω στο varelaki/notationes  και ξεκινώ αμέσως. Παρακολουθείτε , φαντάζομαι, τις πολιτικές,κοινωνικές κια οικονομικές εξελιξεις!Ζούμε λοιπόν σε ανισόρροπους καιρούς.Σε καιρούς δύσκολους για την Ελλάδα ως έθνος και για τους πολίτες της.Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στην κρίση Και δεν είναι λίγοι οι συμπολίτες μας που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Μέσα σε όλα αυτά, μήπως οι Ποιητές και η Ποίησή τους περισσεύουν; Mήπως δεν είναι τούτη εποχή για Ποίηση και άλλα παρόμοια;


Αναφέρεστε κι εσείς στην κρίση, δικαίως. Για να συνεννοούμαστε όμως, για μένα η κρίση έχει τα επιφανειακά και τα βαθύτερα, δομικά της στοιχεία. Τα πρώτα είναι άμεσα αντιληπτά και δεν υπάρχει λόγος να τα σχολιάσουμε.Τα δεύτερα όμως, τα δομικά, πολύ φοβάμαι ότι οι περισσότεροι τα παρακάμπτουν ή δεν θέλουν να τα ξέρουν, επειδή στο βάθος του μυαλού τους η ποθούμενη ανάκαμψη, οψέποτε γίνει, σημαίνει λίγο ως πολύ την επαναφορά μας στην ευφορία της Πομπηίας πριν από την έκρηξη του Βεζουβίου. Νοσταλγούν μια ανοιχτή κοινωνία όπου όμως ήδη έπαιρνε και έδινε ο ολοκληρωτισμός της ισχύος, ο εκθειασμός της λάμψης των celebrities, το θερινό πέρασμα από τις Βαλπούργειες Νύχτες της Μυκόνου και η εκ του μακρόθεν έστω συμμετοχή σε καθημερινές παραστάσεις των εκεί-ή αλλού-θηριοτροφείων, η εξοντωτική εκμετάλλευση των οικονομικών μεταναστών κλπ. Από την πλευρά αυτή η άνοδος της ΧΑ δεν σημαίνει για μένα, όπως για πολλούς άλλους, την ενεργοποίηση ενός έξαλλου πατριωτικού εθνικισμού. Τα πράγματα είναι πιο μαύρα, αν υποθέσουμε ότι η καθίζηση της κοινωνίας της ραστώνης και του διασκεδασμού, την οποία χτίσαμε με χαρά μετά το παπανδρεϊκό ΄80, έφερε ένα μεγάλο μέρος των νεοελλήνων μπροστά στο δίλημμα: θα ανεχθώ να αγγίζω σχεδόν το επίπεδο των ως χθες ραγιάδων μου ή θα δαιμονοποιήσω κάθε τι που είναι στο περιθώριο του φαντασιακού μου, ως αιτία των κακών που με βρήκαν; Πόσο πιο εύκολο (και εύκολο να υιοθετηθεί) είναι το δεύτερο! Δεν λέω με αυτά ότι οι πολιτικές και άλλες ηγεσίες είναι αγγελικές, κάθε άλλο, όμως  δεν πιστεύω ότι οι ηγεσίες δρουν ερήμην, δρουν με την αποδοχή ή τουλάχιστον με την ανοχή μας. Η κρίση λοιπόν εισάχθηκε ως τέτοια που τη νομίζουμε, ως οικονομική και χρηματοπιστωτική. Είναι όμως η φανερή της πλευρά˙  η πιο δυσοίωνη είναι η αφανής.
Για να μετακινηθούμε προς τα πολιτισμικά τώρα, βεβαίως τα προβλήματα καθημερινής επιβίωσης αναστέλλουν άλλα, ενδεχόμενα ενδιαφέροντα, όπως αυτό για την τέχνη. Είμαι όμως πολύ επιφυλακτικός στο να δεχθώ ότι σε τέτοιους καιρούς «η ποίηση περισσεύει», όπως λέτε. Γιατί, δεν βλέπω ότι σε άλλους, πιο εύφορους οικονομικά καιρούς, η ποίηση και  η τέχνη ήταν μέσα στην καθημερινότητα. Μα και τότε περίσσευε; Εν ολίγοις, νομίζω ότι όλα αυτά: περί βασικών και όχι αναγκών, είναι προφάσεις και δημοσιογραφικού τύπου ευκολίες. Η σχέση με την ποίηση δεν σημαίνει την αγορά αντίστοιχων βιβλίων ή τον συναγελασμό σε αίθουσες όπου οι εκδοτικοί οίκοι ή οι ίδιοι οι ποιητές εκθέτουν την πραμάτεια τους. Αυτή είναι η επιμέρους, απλώς αγοραία αντίληψη για την ποίηση. `Εχοντας ακούσει αμέτρητες αφηγήσεις μεγαλύτερων στα χρόνια, που ανέτρεχαν σε περιόδους οξύτερης, καθαρά υπαρκτικής κρίσης, όπως τα χρόνια της Κατοχής, όπου η ποίηση ανθούσε ως στήριγμα ή ως εναλλαγή της δεινής καθημερινότητας, δεν μπορώ να καταλάβω πως τότε δεν περίσσευε και τώρα περισσεύει !! Μήπως δεν άλλαξε τόσο η ποίηση, όσο αλλάξαμε κατ’ επίφασιν εμείς; Και πάντως, η ουσιαστική κατά τη γνώμη μου εισοδιακή σχέση με την ποίηση είναι πολύ απλούστερη: ο ρεμβασμός μπροστά σ’ ένα τοπίο, το εταστικό βλέμμα σε ένα ηλιοβασίλεμα, το τσίμπημα στην καρδιά ή η ελαφρά μέθη όταν ακούμε ένα μουσικό κομμάτι που μας αρέσει, όταν βγαίνουμε από τον εαυτό μας συμμεριζόμενοι τον άλλο, παρατηρώντας μια εικόνα πόνου και θλίψης. Αυτή η ουσιαστική ή η ουσιαστικότερη σχέση με την ομορφιά ή με το πάθος ή με τη δραματική ένταση που μας περιβάλλει και μπαίνει μέσα μας, είναι το πρώτο σκαλί της ποίησης. `Οποιος το δρασκελίζει είναι μέσα της˙ τα βιβλία έπονται όπως και η έπαρση των δημιουργών.  



Κάντε μου ένα σχόλιο για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα.

Η γνώμη μου για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα; Είναι ένα ποτάμι που το νερό του κατεβάζει πέτρες, ξύλα και σκουπίδια. Ο καθένας παίρνει εκείνο που νομίζει πως του χρειάζεται περισσότερο. 



Πώς βλέπετε το μέλλον της Ποίησης στον τόπο μας; 

  Με ρωτάτε για το μέλλον της ποίησης. Το μέλλον, ως προοπτική έννοια, το αφήνω στους κατ’ επάγγελμα πολιτικούς, όλου του φάσματος. Είναι το προνομιακό πεδίο του ψεύδους και της εξαπάτησης, και δεν μ’ ενδιαφέρει. Μ’ ενδιαφέρει όμως το παρόν, αυτό νομίζω ότι είναι τα πάντα, εδώ συμποσούνται όλα. Αν θέλετε τη γνώμη μου, το παρόν της ποίησης είναι ανεξήγητα εύφορο, το δέντρο της ανεξήγητα εύχυμο, άρα μάλλον κάτω από την ξηρασία του εν γένει τοπίου υπάρχουν στο υπέδαφος μυστικές φλέβες νερού.


Λογοτεχνία και Διαδίκτυο. Σχήμα οξύμωρο, αλλά....


Για τη σχέση λογοτεχνίας και διαδικτύου, θα μπορούσα να πω πολλά. Εν συνόψει, θα έλεγα ότι είναι απολύτως καταστροφική, τουλάχιστον έτσι όπως διαμορφώθηκε ως τώρα. Η πληβειακή διαδικτυακή εξίσωση των πάντων, το ότι όλα είναι δεκτά και όλα υπηρετούν την  αλήθεια, η απάτη της «δημοκρατίας της πληροφορικής» , ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός του δημόσιου λόγου ο οποίος αναπαράγει στο πολλαπλούν τις στρεβλώσεις, η ομογενοποίηση κειμένων με κριτήριο το θέμα και όχι την αισθητική τους αξία, όλα αυτά τα σύνδρομα της αποδομικής τελετουργίας η οποία είναι συνυφασμένη με τη λειτουργία του διαδικτύου, έχουν καταστήσει παθητική την άλλοτε κριτική πρόσληψη. Με ταχύτατο βηματισμό δεν εξαφανίζεται μόνο η κριτική και η έρευνα (καθώς κάθε κριτική και κάθε έρευνα είναι διαθέσιμες σ΄ένα κοινό που δεν αξιολογεί αλλά μεταθέτει την ευθύνη της αξιολόγησης στις πλάτες των επομένων,κοκ) αλλά και η ίδια η λογοτεχνία. Η ευκολία της πρόσβασης έχει απομειώσει τη χαρά της ανακάλυψης  αλλά και την έννοια της σπουδαιότητας, της αξίας ενός έργου. Η μηχανή αναζήτησης της  Google που όλοι μας λίγο ως πολύ χρησιμοποιούμε, ακόμα και για τα απλούστατα, λόγω της επικράτησης της ερευνητικής και αναγνωστικής ραστώνης, είναι ένα από τα βασικά εργαλεία που ετοιμάζουν τους ολοκληρωτισμούς που καταφθάνουν. Καθώς, η εξομοίωση, φασιστική ή κομμουνιστική, είναι η μόνη εικόνα που έχει μπροστά της η οποιαδήποτε καταδολίευση μάς ορέγεται. «Οι νέες μηχανές αναζήτησης και αποθήκευσης ηλεκτρονικών πληροφοριών», διάβασα σε ένα αξιοσύστατο δοκίμιο του αμερικανού εκπαιδευτικού Ντέηβιντ Κλέμενς (βλ.περ. Φιλόλογος, τχ. 151, 2013), «μάς έχουν κάνει κενούς και ηλίθιους. Η μνήμη εξοστρακίζεται και πετιέται στα σύννεφα, ενώ η φαντασία εξωτερικεύεται με εικόνες από φιλμ, τηλεόραση και Google. Το αποτέλεσμα είναι να βρίσκουν οι σπουδαστές την ανάγνωση ενοχλητική, γιατί σ΄όλη τους τη ζωή τρέφονταν με εικόνες και επομένως αδυνατούν [οι ίδιοι] να σχηματίσουν εικόνες στο μυαλό τους»



Συμφωνείτε  με τη γνώμη ότι, στον τόπο μας, όσοι συγγραφείς προβάλλονται είναι υπερεκτιμημένοι, ενώ όσοι έχουν πραγματικά αξία μένουν άγνωστοι; 

 Το ότι προβάλλονται κάποιοι συγγραφείς από τους πολλαπλώς γνωστούς εξώνητους, τους δημοσιογράφους, δεν σημαίνει ότι εμείς είμαστε αθώοι του αίματος!  Γίνονται δεκτοί και μυθοποιούνται στο φαντασιακό πολλών, διότι η συστηματική προβολή της δημόσιας εικόνας ενός συγγραφέα είναι γι’ αυτούς εξαγιασμένη και αποδεκτή. Για να μην πω ότι στην πλειοψηφία τους ονειρεύονται τη μαγική στιγμή που θα γίνουν πρίγκιπες στη θέση των πριγκίπων!  `Ετσι ή αλλιώς, όταν αφήνουμε κάποιους άλλους να αποφασίζουν για λογαριασμό μας ποιό πρέπει να είναι το μέτρο των αξιολογήσεών μας, δεν είμαστε άξιοι της τύχης μας;



 Πέρα από την Τέχνη του λόγου, ποιά άλλη τέχνη σας συγκινεί;



Πέραν της λογοτεχνίας και της σπουδής της, που μπορεί κι αυτή αν έχει ταυτότητα να είναι μια τέχνη  το ίδιο  ή και περισσότερο σπουδαία, είμαι κοντά στη μουσική και στο θέατρο. Το θέατρο εννοείται ότι είναι στην πράξη και όχι στην πρόθεση μια συλλογικότερη εμπειρία από ό,τι της λογοτεχνίας. Γι’ αυτό και στις εποχές όπου οι θεατές του είχαν συνείδηση του ρόλου τους (των πολιτών δηλαδή) και δεν πήγαιναν να δουν μια παράσταση για να περάσουν απλώς ένα δίωρο, είχε μια τόσο παιδευτική και διαδραστική σημασία στην καθημερινή ζωή.  Ως προς εμένα, έχω ολοένα και περισσότερες επιφυλάξεις για τη μείξη των επί σκηνής μυθοπλασιών που έχουν γίνει του συρμού τα τελευταία χρόνια. `Οχι επειδή είμαι κατά των πειραματισμών και των νέων υβριδικών μορφών τέχνης , αλλά, ίσα ίσα, διότι πιστεύω ότι οι υβριδικές μορφές απαιτούν πολύ πιο μεγάλη  σκηνοθετική φροντίδα και άσκηση συντονισμού, έτσι ώστε να υπάγονται όλα σε μια γλώσσα. Το μπέρδεμα των γλωσσών, η ανοικειότητα του ηθοποιού με την πολλαπλότητά τους, η έλλειψη ενός μαγναδιού που κατά τη γνώμη μου πρέπει να πέφτει αδιόρατα στα επιμέρους, με κάνουν και εκνευρίζομαι αφόρητα. 



 Θεός;


Ο Θεός; Τα πάντα εν κακία εποίησεν...  


Τετάρτη 17 Οκτωβρίου 2012

ΣΤΗΛΗ THE ARTMANIACS///ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ


         
AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Σε γυρνάω πίσω στο χρόνο...Πώς έμπλεξες με τη γραφή; Μίλησέ μου για το πρώτο βιβλίο που εξέδωσες.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ: Μπλέξιμο; Ναι, μπλέξιμο. Έμπλεξα στην εφηβεία μου, στο Βόλο, μες στην ωραία τρέλα της Μεταπολίτευσης, καθώς κάποιοι φίλοι (γεια σας Γιάννη Τζώρτζη, Ματσούκα Κωνσταντίνε, Νικόλαε Λουδοβίκο, Χαΐμ Πολίτη!) χανόμασταν, καθημερινώς πρέπει να πω, αλλά και τις νύχτες, στους λαβυρίνθους του ροκ, στα νάματα της παπαδιαμαντικής γλυκύτητας, στη λαχανιασμένη προσωδία του Άλλεν  Γκίνσμπεργκ και του Τζακ Κέρουακ, στα απανωτά χαοτικά ερωτικά σκιρτήματα, που μας οδηγούσαν βέβαια σε αναπάντεχες αφροσύνες αλλά και σε δημιουργικά διαβάσματα.  Το να γράφουμε ήταν λύτρωση και εξερεύνηση, λύση και εξέγερση, χάσιμο και ανακάλυψη. Και παραμένει. Το πρώτο μου βιβλίο, όπως είπε όχι και τόσο χιουμοριστικά, ο φίλος κι αδελφός μου, ο ποιητής Θάνος Σταθόπουλος, είναι το μυθιστόρημα Διασυρμός, που μόλις κυκλοφόρησε από τον ιστορικό εκδοτικό οίκο Βιβλιοπωλείον της Εστίας, στην θρυλική πια άσπρη σειρά. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ: Κάνε μου ένα σχόλιο για τη σύγχρονη λογοτεχνική πραγματικότητα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Η Αμερική έχει περάσει μπροστά, και πάλι: ο Τζόναθαν Φράνζεν,  ο Τζέφρυ Ευγενίδης, και ο μακαρίτης Ντέηβιντ Φόστερ Γουάλλας  μπόρεσαν να κρατήσουν το μυθιστόρημα όρθιο, όπως άλλωστε οι Φίλιπ Ροθ, Ντον ΝτεΛίλλο και Τόμας Πύντσον. Από εκεί αντλούμε θάρρος και ιδέες. Και από τον Τζέημς Έλλροϋ, φυσικά. Στην Ελλάδα, έχουμε καταπληκτικές πένες και πυραυλοκίνητα μυαλά που όσο κι αν τα ανακαλύπτουμε τόσο θα επιμένουμε να τα ανακαλύπτουμε κι άλλο. Τι να πρωτοπώ για τους κλασικούς, για τον Παπαδιαμάντη και τον Ροΐδη, για τον Πεντζίκη, για τους ποιητές, για τον Καρούζο, για τους δοκιμιογράφους και στοχαστές, για τον Λορεντζάτο, για τον Ράμφο, για τον Παπαγιώργη, και τους αταξινόμητους θεσπέσιους,  για τον Ε. Χ. Γονατά και τον Γιώργο τον Μακρή και τον Νίκο Καχτίτση, για όλον αυτό τον ανεξάντλητο πλούτο, για όλο αυτό το μεγαλειώδες κέρασμα! Τι να πω για την εμμένουσα λεπταισθησία των Αχιλλέα Κυριακίδη, Γιάννη Ευσταθιάδη, Κώστα Μαυρουδή! Τι να πω για τον δάσκαλο Θανάση Βαλτινό κι αυτό το πρόσφατο επίτευγμα, τον Τελευταίο Βαρλάμη!


 
AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Λογοτεχνία και Διαδίκτυο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Το Διαδίκτυο είναι πολύ χρήσιμο για αναμεταδόσεις πληροφοριών και για αλλεπάλληλα private jokes. Ποτέ δεν θα χαθεί η μαγεία τού να πιάνεις μολύβι και χαρτί. Κάποιοι, εμείς οι λίγοι ευτυχείς, τ’ αδέρφια εμείς, we few, we happy few, we band of brothers, δεν παρατάμε το μελάνι, το χαρακάκι, το τετράδιο με το ντύμα, τους καβγάδες στο ουζομεζεδοπωλείο, τη συνάφεια, τον ιδρώτα και το χνώτο του φίλου, το αναψοκοκκίνισμα όταν σου τη δίνει επειδή σου έθιξαν μια παράγραφο ενός τυπογραφικού από ένα βιβλίο κάποιου συγγραφέα που σου έκανε σκόνη τέσσερις χιλιάδες ψευδαισθήσεις, τα εκατομμύρια (κυριολεκτώ) τσιγάρα που κάηκαν γράφοντας και διαβάζοντας – ε, όχι, όλα αυτά, συν τα λίτρα του τσίπουρου, της βότκας, του οίνου, και του ουίσκυ (με ύψιλον, παρακαλώ), όσο έγραφες κι άκουγες Ιωάννη Σεβαστιανό και Μάρκο Βαμβακάρη και Τομ Γουέιτς, όχι, όλα αυτά δεν μπορεί να τα προσφέρει το Διαδίκτυο, δεν γίνεται. Και είναι δική μας δουλειά να μη χαθούν. Και δεν θα χαθούν. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Αγαπημένοι σου συγγραφείς ,ποιητές και μεταφραστές παλαιότεροι /σύγχρονοι.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Οι κλασικοί. Ο Ηράκλειτος. Ο Σαίξπηρ. Ο Ντοστογιέφσκι. Οι Έλληνες και οι Αμερικανοί που ανέφερα μόλις πριν. Συν ο Μπόρχες. Συν ο Μάλκολμ Λόουρυ. Αλλά και ο Ρέιμοντ Τσάντλερ. Και ο Ντάσιελ Χάμμετ. Ο Ρομπέρτο Μπολάνιο (τι μυαλό, τι guts!).   Ο Τόμας Μπέρνχαρντ, πάντα. Γυρίζω στον Νίκο Καρούζο και στον Μίλτο Σαχτούρη, συχνά, συχνότατα. Είναι οι αγαπημένοι μου ποιητές, μαζί με τον Άλλεν Γκίνσμπεργκ και τον Νίκο Εγγονόπουλο. Οι σπουδαίοι λογοτέχνες Άρης Αλεξάνδρου, Ε. Χ. Γονατάς, και Αχιλλέας Κυριακίδης έχουν προσφέρει ανεκτίμητη δουλειά ως μεταφραστές, και δεν μπορώ να παρά να τους θαυμάζω και να τους ευγνωμονώ. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Αγαπημένα σου βιβλία.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Παραμένουν αυτά που τσάκισαν τις βεβαιότητες και άνοιξαν δυνατότητες εκπληκτικές. Και αυτά που συντέλεσαν στο να γίνω ό,τι μπόρεσα να γίνω, και να γράψω ό,τι μπόρεσα να γράψω. Ό,τι έχει γράψει ο Γκυ Ντεμπόρ και ό,τι έχει γράψει ο Ντοστογιέφσκι είναι παρόντα πάντα μέσα μου. Επίσης, η Φαινομενολογία του Νου του Εγέλου, όπως μας την μετέφρασε ο Γιώργος Φαράκλας, και η Ιλιάδα στην απόδοση του Δ. Ν. Μαρωνίτη, βρίσκονται μονίμως στο γραφείο μου. Τα άπαντα του Τόμας Πύντσον, επίσης. 
 AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Πέρα από την Τέχνη του λόγου, ποια άλλη τέχνη σε συγκινεί;
ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Η μουσική, η ζωγραφική, και ο κινηματογράφος. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Θεός;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Όπως Τον είδε ο Αντρέι Ταρκόφσκι, όπως Τον εκθείασε ο Ιωάννης Σεβαστιανός Μπαχ, και όπως Τον αγκαλιάζει με τις λέξεις του που γίνονται μουσική ο Πεντζίκης. Όπως Τον βλέπεις σ’ ένα δάκρυ, όπως Τον ακούς σ’ ένα γέλιο, όπως Τον γεύεσαι σ’ ένα ροδάκινο, όπως Τον νιώθεις αγγίζοντας τον φλοιό μιας γέρικης ελιάς, όπως Τον μυρίζεις στη γη μετά τη βροχή. Μόνον έτσι. Και, πίστεψέ με, δεν είναι καθόλου λίγο. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Μίλησε μου για το βιβλίο που τελευταία εξέδωσες. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Εκδόθηκαν δύο βιβλία μαζί. Το Hotel Hegel [1976-2006], από τις εκλεκτές εκδόσεις Αρμός. Πρόκειται για εισιτήρια από τα ταξίδια μου στην ποίηση αυτές τις τρεις δεκαετίες, για ποιήματα που εντάχθηκαν σε συλλογές, και που τώρα συγκεντρώνω χωρίς, και το τονίζω, χωρίς να αλλάξω λέξη. Τα άφησα όπως ήσαν τότε, ακόμα και τα εφηβικά ποιήματα του 1976, και του 1977, με την ταχύτητα και την τραχύτητα του άφρονος ενθουσιασμού. Προχθές, στα μέσα Οκτωβρίου, εκδόθηκε όπως είπα πιο πάνω από το Βιβλιοπωλείον της Εστίας, στην θρυλική πια άσπρη σειρά, το μυθιστόρημα Διασυρμός. Πρόκειται για το πρώτο, αυτόνομο, μέρος της Τριλογίας του Χάους, μιας προσπάθειάς μου να ιστορήσω μυθιστορηματικά, σε νεγκατίφ, σε αρνητικό φιλμ, τον τρόμο και την παράνοια, το μεγαλείο και την τρέλα, τα χαμένα στοιχήματα και τους ιδανικούς & δανεικούς καημούς στην Ελλάδα από το 1981 έως σήμερα. Ο Διασυρμός είναι μια πολύ καλοσχεδιασμένη, μ’ όλα τα λάθη και τους εκτροχιασμούς, αν θέλεις, απάντηση/συνέχεια στον ανυπέρβλητο «Μπάλλο» του Διονύση Σαββόπουλου. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Πόσα βιβλία έχεις μεταφράσει. Ποιο θα ήθελες διακαώς να μεταφράσεις στο μέλλον;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Πάνω από εκατό έχω μεταφράσει. Ανάμεσα στα οποία και ορισμένα που στοίχειωναν την πρώτη μου νεότητα και λαχταρούσα να τα γυρίσω στα ελληνικά: η Λολίτα του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, ο Τροπικός του Καρκίνου του Χένρυ Μίλλερ. Θα ήθελα να αξιωθώ να μεταφράσω το Κάτω από το Ηφαίστειο του Μάλκολμ Λόουρυ. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Τι δεν θα συγχωρούσες ποτέ στον εαυτό σου;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Την υποτροπή. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Κάποιος σύγχρονος νέος λογοτέχνης που ξεχωρίζεις ;


ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Ο Χρήστος Αστερίου. Ο Γιώργος Μητάς. Η Μαρία Ξυλούρη. Ο Γιάννης Δούκας. Ήρθαν για να μείνουν. Ας πω ότι, μολονότι διαθέτουν, και οι τέσσερις, πολύ χιούμορ, δεν αστειεύονται! 

AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Tι διαβάζεις τώρα;


ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Διαβάζω συστηματικά βιβλία φίλων που είχα διαβάσει πριν από πολλά χρόνια, και τώρα τα ξαναπιάνω βλέποντας πόσο πολύτιμα ήσαν, και πόσο πολύτιμα παραμένουν. Ο Θάνος Σταθόπουλος, ο Ευγένιος Αρανίτσης, ο Χρήστος Βακαλόπουλος, ο Αχιλλέας Κυριακίδης, ο Κώστας Μαυρουδής, ο Ηλίας Λάγιος, ο Γιώργος Κακουλίδης, ο Κωστής Παπαγιώργης, ο Χάρης Βλαβιανός, είναι οι συγγραφείς και ποιητές που (ξανα)διαβάζω μεθοδικά εδώ και δύο χρόνια. Επίσης, όσο οργανωμένα μπορώ, συγκεντρώνω τα βιβλία που θα αρχίσω να διαβάζω/μελετάω από τις αρχές του 2013 και που έχουν ως κεντρικό του θέμα τις δεκαετίες, στην Ευρώπη, ανάμεσα στα 1930 και 1950. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Γράφεις κάτι τώρα;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Έχω ξεκινήσει να γράφω το δεύτερο μέρος της Τριλογίας του Χάους. Ο τίτλος είναι Περίληψη Προηγουμένων, και θα αρχίσει να δημοσιεύεται, και να γράφεται, σε συνέχειες, όπως παλιά. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:H γνώμη σου για τα λογοτεχνικά βραβεία.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Παραμένει αξεπέραστη η γνώμη του Νίκου Καρούζου. Είναι σαν να μου προσφέρουν μια ανθοδέσμη, έλεγε ο Νίκος. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ως θεατρολόγος δεν θα μπορούσα να μην σου κάνω αυτήν την ερώτηση. Παρακολουθείς θέατρο;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Όχι τόσο πολύ όσο θα το ήθελα. Πρέπει να έχω σπάσει μερικά ρεκόρ παρακολούθησης κάποιων παραστάσεων, όπως ο Ρωμαίος & Ιουλιέττα του Μιχαήλ Μαρμαρινού που είδα καμιά εικοσαριά φορές, άρα μπορείς να πεις ότι σύχναζα εκεί, και το Motherland της Ομάδας Blitz που με είχε στοιχειώσει. 


 
AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Πιστεύεις στην κριτική;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Πιστεύω-δεν πιστεύω, ο καιρός κυλάει. 


AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Από τα διαβάσματά σου: αν σε ρωτούσα να μου επισημάνεις 3 βιβλία που διάβασες και σε σημάδεψαν τόσο που σου άλλαξαν το βλέμμα για τα πράγματα, τι θα απαντούσες;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Οι Αδελφοί Καραμαζόφ του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, το Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, και το Ουράνιο Τόξο της Βαρύτητας του Τόμας Πύντσον, μου άλλαξαν, και εξακολουθούν να μου αλλάζουν το ήδη αλλαγμένο και αενάως εναλλασσόμενο βλέμμα για τα πάντα. Το παράδοξο ίσως έγκειται στο ότι άλλα ήσαν τα βιβλία που επηρέασαν τους τρόπους μου να εκφράζομαι με το χαρτί και το μολύβι. Για σκέψου!

 
AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Γίνονται πολλές προσπάθειες τα τελευταία χρόνια για την υποστήριξη του ψηφιακού βιβλίου. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ:Καλώς γίνονται!