notationes /// ΑΝΟΙΞΗ 2017 /// ΠΕΛΑΓΙΑ ΦΥΤΟΠΟΥΛΟΥ /// ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Κούκος

Πελαγία Φυτοπούλου

Θράκα, 2016
48 σελ.          

****    
   
ΣΥΜΠΤΩΣΗ

απόψε κάποιοι δε θα κοιμηθούν
περιμένουν
αδελφό να τους πυροβολήσει
ή έστω
έναν περαστικό ν’ ανάψει το φως
σε χαλεπούς καιρούς ακόμη και αυτό
μπορεί να σκοτώσει
απόψε τοποθετούν στον ουρανό
παιδικά καθίσματα

*
     
ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ

ναι, ναι σφουγγάρισα
έπλυνα ναι
οι νυχιές στον τοίχο
είναι η γδαρμένη απ’ τη νοσταλγία
αφηρημάδα σου
το ξέρω ότι είσαι νεκρός
μα φαίνεται ακόμα λερώνεις
κι αυτό πικρό
τα ποντίκια το φτύνουν
σκεπάσου τουλάχιστον
τώρα ταΐζω και ανθρώπους
                                      
*

ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Βυθίζομαι στα χρόνια των άλλων, στα σπίτια τους
Οι θεοσεβούμενοι αγαπούν τις παρθένες
Αναπαύομαι στην έμπιστη, του αρχηγού, πολυθρόνα
Ανοίγω την τηλεόραση
τα πόδια μου ανθίζουν στο τραπέζι που θα φάμε
Ο Μπάστερ Κίτον δε γελά
Ντρέπομαι να με βλέπουν γυμνή, μ’ ευχαριστεί
ωστόσο, η επετειακή τους αμηχανία
Ενός λεπτού σιγή
Τελείωσα λεβέντες
Ναι, ναι έφτασα σε οργασμό
Μπορείτε να κουρδίσετε το τανκ
Ο δονητής υποχώρησε

 *

ΑΝΑΡΧΙΑ

«εμένα, μάνα, η ποίησή μου είναι ξυπόλητη»
«ω, Πελαγιανή, πώς θα κοιμηθείς απόψε με πρησμένα πόδια;»
Η μάνα πάντα ανησυχούσε για μένα
Ειδικά όταν οι πλείστοι επεδίωκαν να μαλακώσουν
τη σφυροδρέπανη επιδερμίδα μου
Βρήκε λύση
Ανταλλάξαμε φέρετρα
Τώρα όλοι θαυμάζουν τη γυναίκα με τα όμορφα πόδια
Ο πελάτης ήταν σαφής
Στο στήθος του πεταμένο ένα κελί
Κανείς δεν πίστευε ότι χωράω μέσα
Δήλωσε ευτυχής
Σ’ ένα μονάχα έπεσε έξω
Όταν χτυπάς τα πόδια μου
Χοροπηδούν στο χρόνο και σε γυρνάει πίσω
Άτυχος άντρας, έπεσε πάνω στο Μάη του ’68
Έπαψε να με θέλει νοικοκυρά
Γευματίζουμε έξω, πληρώνει τις μετρητοίς
«τι θα πάρετε;»
«ο κύριος μια σαρανταποδαρούσα καλοψημένη
κι εγώ ένα «Bloody Mary».

*Από τη συλλογή “Κούκος”, εκδόσεις Θράκα 2016.

notationes /// ΑΝΟΙΞΗ 2017 /// ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΤΟ VARELAKI

H ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑΣ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΚΑΜΠΑΔΑΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ «Ανταπόκριση από πλανήτη ψυχή»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ /// ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ /// ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ 


 ΔΙΑΘΕΣΗ ΝΥΧΤΑΣ /// TO VARELAKI EYXETAI KAΛΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ ! 

 Παρουσίαση του θεατρικού έργου "Το όνειρο ενός γελοίου" στο θέατρο Μορφές Έκφρασης 


 H AΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ ΣΥΝΟΜΙΛΕΙ ΜΕ ΤΟΝ Κ.ΜΠΟΥΡΑ /// "ΘΕΑΤΡΟΠΟΙΟΥΜΕΝ ΑΝΕΥ ΕΥΤΕΛΕΙΑΣ.../// ΕΚΠΟΜΠΗ 4η

 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2017 / ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ////ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ 

 ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2017 /// 'ΕΝΤΥΠΟ VARELAKI

 ΝΤΕΡΕΚ ΓΟΥΟΛΚΟΤ (1930-2017) 

 Τίποτα δεν χρειάζεται – του Ρέιμοντ Κάρβερ

notationes /// ΑΝΟΙΞΗ 2017, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΛΥΜΕΝΗΣ /// ΑΙΘΟΥΣΑ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΩΝ

 



 
Πέτρος Πολυμένης
επιμέλεια: Εύη Κώτσου
μουσική σύνθεση: Έφη Μαρκουλάκη
ερμηνεία: Μιχάλης Βιρβιδάκης, Ματίνα Μόσχοβη

Ατόλη, 2013
55 σελ.

 της Ματίνας Μόσχοβη*

Ο Πέτρος Πολυμένης, στο ενδιαφέρον και πρωτότυπο φιλοσοφικό του πόνημα «Λέξεις, Εμπειρία και οι Ακροβάτες», εκδ. Γαβριηλίδης 2012, γράφει: «To υποκείμενο, χρωματίζεται και εξελίσσεται μέσα σε συγκεκριμένες πρακτικές. Τέτοια πρακτική είναι και η λογοτεχνία. Αλλά για μια στιγμή αποτραβιέται. Στέκει παράμερα, στη σιωπή, και θέτει το ερώτημα -ή το αίτημα- για το πώς το ίδιο υπάρχει έξω από κάθε πρακτική, ή πώς αποκαλύπτεται στα σύνορα των πρακτικών. Στα όρια αυτά, έξω από κατηγοριοποιήσεις και κανόνες, φέγγει ο ηθικός του χαρακτήρας. Απάντηση βρίσκει, λιγότερο ή περισσότερο προσωρινή κι ύστερα ετοιμάζεται να ισορροπήσει σαν ακροβάτης σε έναν ακόμη ρόλο, σε μια ακόμη πρακτική. ‘Ενας ακροβάτης που εξακολουθεί να ισορροπεί ακαταπαύστως, συνέπεια επιδιώκοντας. Αυτός ο κομματιασμένος από καιρό· ο χωρίς σωτηρία καμία. Μέχρι που, τελικά, απέρχεται της σκηνής.»
Aρχίζοντας την προσέγγιση του ποιητικού έργου «Αίθουσα Αναχωρήσεων», εκδ. Ατόλη, 2013,  του Πέτρου Πολυμένη και χάριν μιας αναγκαίας παιδιάς, θα απομονώσω και ταυτόχρονα θα υπογραμμίσω μερικές λέξεις από το προηγούμενο απόσπασμα: αποτραβιέται, στέκει παράμερα, θέτει το ερώτημα, στα όρια αυτά, φέγγει ο ηθικός του χαρακτήρας, σαν ακροβάτης, ρόλο, να ισορροπεί ακαταπαύστως, συνέπεια επιδιώκοντας, κομματιασμένος, απέρχεται της σκηνής.
Ελπίζω να αποκαλύφθηκε το ανάκουστο, κρυφό νόημα των λέξεων καθώς κατακερματίσαμε τη νοηματική αλληλουχία τους. Για τον Πέτρο Πολυμένη η έννοια άνθρωπος είναι διττή α)ποιητής – φιλόσοφος, β)ακροβάτης – ηθοποιός. Αυτή ακριβώς η διττότητα γεννά την ανάγκη της διπλής θέσης παρατήρησης- παράστασης.
Θέση 1η:παρά-σταση από το απαρέμφατο «ἱστάναι», δηλαδή τοποθετείς κάποιον μακριά. Θέση 2η: από το απαρέμφατο «ἵστασθαι» δηλαδή παρίσταμαι, στέκω κοντά.
Μεταξύ αυτών των δύο σημείων θα πραγματοποιηθεί η πράξη της ισορροπίας. Επειδή ο άνθρωπος ποθεί το ύψος και αιχμαλωτίζεται από τη σταθερότητα.  Με ποιον στόχο λοιπόν οφείλει να ισορροπεί ακαταπαύστως; Απλά, με τη συνέπεια και το φέγγος. Ας κρατήσουμε τη λέξη «φέγγος». Τη συνέπεια και το φέγγος λοιπόν του ηθικού χαρακτήρα, που αν και κομματιασμένος, χωρίς σωτηρία, εξακολουθεί να ισορροπεί μέχρι να απέλθει της σκηνής.
Ο τίτλος του έργου αποτελείται από δύο λέξεις: Αίθουσα Αναχωρήσεων. Η αίθουσα είναι ο ξενώνας, η σάλα υποδοχής, το πιο ευρύχωρο και ευπαρουσίαστο δωμάτιο μίας οικίας. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ρήμα «αἴθω» που θα πει καίω αλλά και φέγγω. Η λέξη αναχώρηση σημαίνει την απομάκρυνση, την εκκίνηση, τον απόπλου.
Ως προς τα δομικά στοιχεία του έργου, τούτο συγκροτείται από τέσσερεις ενότητες-αρμούς: ΔΡΟΜΟΣ, ΛΑΤΡΕΙΑ, ΑΓΟΡΑ, ΚΑΤΟΙΚΙΑ. Τα εναρκτήρια ποιήματα κάθε ενότητας διαβάζονται και ανάποδα από κάτω προς τα πάνω, και περιέχουν ελάχιστα ρήματα ή καθόλου. Στον ΔΡΟΜΟ, για παράδειγμα,  « διασχίζω/ σπασμένες φωνές/ στιγμές/ φανάρια/ συνάντηση/ επιτέλους/ ξέφωτο/ ξεδίπλωτος/ πλωτός/ γαλάζιο  / γλάρος/ γαλήνη / γαλήνη/ γα », αλλά και   «γα / γαλήνη/ γαλήνη/ γλάρος/ γαλάζιο/ πλωτός/ ξεδίπλωτος/ ξέφωτο/ επιτέλους/  συνάντηση/ φανάρια/  στιγμές/ σπασμένες φωνές/ διασχίζω»
Η τετραμερής αυτή ενότητα συνδηλώνει τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα του Πέτρου Πολυμένη αλλά και τα τέσσερα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου πάνω στα οποία ασκείται αλλά και μυθολογεί, και δεν είναι άλλα, φυσικά, από το Α και το Ω, το Ε και το Υ. Με τούτα υφαίνεται το τελευταίο αλληγορικό και πεζόμορφο ποίημα «Παραμύθι για τέσσερα γράμματα».
«Μια φορά κι έναν καιρό, ένας φιλόσοφος έλεγε ότι ο άνθρωπος διασχίζει τη θάλασσα της ζωής του, με δύο πλεούμενα: το Έψιλον και το Ύψιλον. Το Έψιλον είναι φορτωμένο χάρακες. [...]  Το πλεούμενο Ύψιλον είναι φορτωμένο χρώματα.  [...] Το Έψιλον ξενυχτά σε γραφεία και το Ύψιλον σε κρεβάτια. Ώρες ώρες το ένα από τα δυο μπάζει νερά, σιγοβουλιάζει. Το άλλο με αυτοθυσία το κρατά στην επιφάνεια.  Άλλοτε βουλιάζουν και τα δύο όταν ακινητήσουν για μήνες στα θολά νερά του αγκυροβολίου. Βέβαια, είναι εποικοδομητικό κάπου κάπου να πιάνεις πάτο, να βλέπεις το βυθό από το βυθό. Είναι σα να ξαναβλέπεις το Άλφα. Να μην ξεχνάμε το Άλφα στη ματιά μας. Ανάδυση. [...]Υπάρχει πάντως ένας θρύλος ότι κάπου στο νότο, υπάρχει ο τόπος του Ωμέγα. Πανάρχαιος τόπος, νότιος αρχαίος τρόπος του καθενός οι αρμονίες. Έψιλον και Ύψιλον θέλουν να συναντηθούν στο Ωμέγα, εκεί να τελειώσουν το ταξίδι τους. Να ζήσουν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.»

ΔΡΟΜΟΣ και ΑΓΟΡΑ λοιπόν το ένα ζεύγος του δημόσιου βίου, ΛΑΤΡΕΙΑ και ΚΑΤΟΙΚΙΑ το άλλο ζεύγος του ιδιωτικού βίου. Αλλά γιατί τέσσερα; Ίσως γιατί ο αριθμός τέσσερα είναι το πρώτο στερεό σχήμα. Το χωρικό. Είναι στατικό σαν αντίθετο προς το κυκλικό και δυναμικό. Ο αριθμός τέσσερα συμβολίζει την ολότητα, την πληρότητα, το λογικό, τη δικαιοσύνη αλλά και τη Γη. Εξ’ άλλου τι περισσότερο νοσταλγεί ένας ποιητής από το εξαίφνης μιας απελευθερωτικής κίνησης προς το άνω, προς τον υπερσυνείδητο χώρο και ταυτόχρονα την αντοχή στην ασφυξία και το άπειρο θάλπος της γης;
Έτσι, σαν σε ενύπνιο όνειρο, η περιπέτεια αρχίζει από την Αίθουσα Αναχωρήσεων του Πρώην Ανατολικού Αερολιμένα Αθηνών. Ατμόσφαιρα του άδειου που εγείρει μνήμες από την ψυχική ενδοχώρα, φυόμενες από το έσω βλέμμα, καθώς εκδιπλώνονται, συμπυκνώνονται, διαλύονται, ανασυντίθενται προκειμένου να κομισθεί εδώ «ένα κράμα ήχων από το άπειρο». Δεν πραγματοποιούνται πτήσεις πια στον Ανατολικό Αερολιμένα. Η αίθουσα, η σφύζουσα άλλοτε από ζωή, που παρείχε αφειδώς στους ταξιδιώτες της την πλάνη ότι εξουσιάζουν το παρόν, τον χρόνο και τις μεταμορφώσεις του, βυθίζεται στην δυσμική της ώρα. Αλλά «πού χάθηκαν οι φίλοι εκείνοι»; Οι φίλοι της πρώτης νιότης; Ή όλοι εκείνοι από τον δήμο των ποιητών και των ηρώων που δεν ενστερνίζονται «την μονοκόμματη ευκολία της ενδοχώρας», αλλά τολμούν να συζευγνύουν   «Παράδεισο και ΄Αδη μαζί», εκείνοι που δεν ολιγοψυχούν μέσα σε «μία παραίσθηση επιστροφής σε διπλή ζωή»  που παραδίδονται σε «μαγικές αταξίες» που ανεμίζουν «μετέωρες φωτογραφίες καρφιτσωμένες σε κόκκινες κλωστές» προκειμένου να ανατάξουν, ανακαινίσουν αυτό που τρέχει να χαθεί μέσα στην τύρβη και την πολυείδεια  του ανθρώπινου βίου, εκτός και αν γίνει αφήγημα, μύθος ή ποίημα, φυλαχτό ή προσευχή. Μήπως εν τέλει είναι τα «πρόσωπα διαρκείας» που στα μάτια τους εξακολουθεί να υπάρχει αυτή η «υποψία απώλειας που ανθρωπεύει»; Και που «δεν έδιωξαν την ποίηση από το κυρίως θέμα»; Ιδού μερικοί από αυτούς: Ιησούς, Αριστοτέλης, Αίσωπος, Αίας, ο λοχαγός Χατζηπέτρου, ο οποίος εμμέσως αναφέρεται στο ποίημα «Δημόσιο Χρέος».
Η φωνή του ποιητικού αντικειμένου του Πέτρου Πολυμένη διαθέτει ένα δυσεύρετο μέτρο. Σεμνή, ευγενής, ανοιχτή, με επίγνωση μαθητείας στην τέχνη της ακροβασίας (σ’αυτό το «μεταξύ» δύο σημείων που επιτελεί τον προορισμό του ο άνθρωπος), με υπομονή, αντοχή και ευρυθμία, σ’ έναν υπαρκτικό τόπο με θάλασσα, λίμνες σπηλαίων, και θερμά λουτρά. Κάποτε κοντοστέκεται σε συναντήσεις τυχαίες με άγνωστες γυναίκες στην πόλη, κάποτε καθυστερεί σ’ έναν «αποχαιρετισμό που δε λέει να τελειώσει», αιχμαλωτισμένος από την ωραιότητα-ιερότητα, την οποία καλεί και έλκει από τον μυχό της πραγματικότητας, της ιστορίας και του μύθου. Μετεωρίζεται από το άδειο μιας αίθουσας αναχωρήσεων εκζητώντας μια προοπτική ελευθερίας, κατάφασης και πλησμονής.

* Η Ματίνα Μόσχοβη είναι ποιήτρια και ηθοποιός.
*Η φωτογραφία είναι παρμένη από το ηλεκτρονικό περιοδικό Φράκταλ.

notationes /// ΑΝΟΙΞΗ 2017 /// ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΦΙΟΝΤΟΡ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ /// ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΝΟΣ ΓΕΛΟΙΟΥ

Φιοντόρ Ντοστογέφσκι «Το όνειρο ενός γελοίου», Μετάφραση: Διασκευή: Θωμάς Κινδύνης, Μετάφραση: Άννα Σεβαστή- Τζίμα, εκδ. Βακχικόν, 2016, σελ. 46

 *

Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη 

Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σπουδαίο κείμενο που, αν και γράφτηκε σε μιαν άλλη εποχή, και συγκεκριμένα το 1877 έχει ακόμα την δύναμη να συνδιαλέγεται γενναία με την κοινωνικοπολιτική μας πραγματικότητα. Έχει την δύναμη να ερεθίζει το μυαλό και την ψυχή του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος εγκλωβισμένος μέσα στις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα, χάνει συχνά τον προσανατολισμό του και βρίσκεται μετέωρος σε έναν αφιλόξενο κόσμο. Ο κόσμος αυτός χρειάζεται τέτοια μεγάλα κείμενα όπως «Το όνειρο ενός γελοίου» του Ντοστογέφσκι για να αναθαρρεύσει, να προβληματιστεί βαθιά, να επιβιώσει  μπαίνοντας στην διαδικασία να ερμηνεύσει εντέλει όλα αυτά που του συμβαίνουν και άλλα που δεν είναι διόλου ευχάριστα. Πολλές φορές μάλιστα είναι και καταστροφικά για την ψυχική του υγεία και αλλοτριωτικά για τον ίδιο. Και είναι τόσο άσχημα τα πράγματα συχνά για έναν άνθρωπο που φτάνει στο οδυνηρό σημείο να θέλει να  αυτοκτονήσει, επειδή ακριβώς έχει πιάσει πάτο: έχει χάσει το νόημα της ζωής. Και τί νόημα υπάρχει άραγε στο να ζει κανείς μια ζωή δίχως νόημα; Υπάρχει; Όταν τα νήματα με την αλήθεια της ζωής κοπούν, το μόνο που απομένει είναι το σκοτάδι. Ένα Όνειρο μπορεί, έχει τη μαγική δύναμη να αλλάξει τα πράγματα;
Στο πρώτο μέρος του κειμένου που στα χέρια μου κρατώ  ο ήρωάς μας ξεκινά με την εξής πρόταση: «Είμαι ένας γελοίος  άνθρωπος». Χρειάζεται να έχεις καταρρίψει το εγωισμό σου για να το πεις αυτό. Αυτοπροσδιορίζεται με θάρρος, αλλά και προσδιορίζει τη θέση του σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους γύρω του. Νιώθει αποξενωμένος παντελώς, αποκομμένος και μόνος. Οι σπουδές του θεωρεί ότι τον κάνουν να φαίνεται ακόμα πιο γελοίος. Η διάθεσή του είναι βαριά ως πένθιμη. Στο όνειρό του τριγυρίζει ένα οκτάχρονο κορίτσι που φωνάζει τη μαμά του. Είναι απολύτως βέβαιος ότι θέλει να αυτοκτονήσει. Το περίστροφο είναι εκεί. Τον περιμένει. Αλλά η σκέψη της μικρής στέκεται εμπόδιο στην ακραία απόφασή του. Ώσπου έρχεται το σημαδιακό Όνειρο της 3ης Νοεμβρίου που του φανερώνει την αλήθεια, του ανοίγει «μια καινούρια δυνατή ζωή». Είδε λέει πως πυροβόλησε ο ίδιος την καρδιά του και πως όλα γύρω του έπαψαν να υπάρχουν. Ένα τρομερό σκοτάδι απλώθηκε. Φέρετρα, τάφος, εγκατάλειψη, υγρασία. Και ξαφνικά ο τάφος του άνοιξε και ένα άγνωστο ον, ένα παράξενο πλάσμα, τον άρπαξε και τον πήρε μαζί του στο άπειρο, μακριά από τη γη. Αυτό τον ενθουσίαζε, καθόλου δεν τον φόβιζε. Κάποια στιγμή ο Ήλιος εμφανίστηκε ολόκληρος μπροστά του και τον αγκάλιασε και τον έκανε να αισθάνεται πως ζει. Τον έκανε ακόμα να συνειδητοποιήσει πως αγαπούσε παράφορα τη Γη που πιτσίλισε με το αίμα του και εγκατέλειψε.
Τι διαφορετικό συνάντησε την νέα Γη… πώς ήταν εκεί τα πράγματα; Μπορούσε να τα αντέξει; Συνάντησε λάμψη πολλή, ασυνήθιστη. Θάλασσα που πάφλαζε ήσυχα στη σμαραγδένια ακρογιαλιά, δέντρα όμορφα και ανθισμένα, χελιδόνια και άλλα μελωδικά πουλάκια, ένα τοπίο ειδυλλιακό. Ακόμα, συνάντησε καλούς και πρόσχαρους ανθρώπους με μάτια και, κυρίως, καρδιές που λαμπύριζαν. Τοπίο με ζωή και ανθρώπους ανώτερους. Όλα σκέτος παράδεισος, που όμως τον δίχασε. Δεν ήξερε πώς να διαχειριστεί αυτό που ήδη γνώριζε και αυτό που απλωνόταν μπροστά στα μάτια του, το νέο. Συνάντησε πλάσματα που δεν μπορούσε να κατανοήσει παρόλο που ήταν ένας διανοούμενος, ένας προοδευτικός. Γιατί δεν προσεγγίζονται όλα στη ζωή μέσω μιας τετράγωνης οπτικής ή περιφραγμένης λογικής. Συνάντησε πλάσματα που δεν ήταν υποταγμένα σε φιλοδοξίες ή αρρωστημένες επιθυμίες και έτρεφαν μεγάλο θαυμασμό για τη Φύση. Ζούσαν με λίγα και καλά, ένιωθαν ελεύθεροι, πίστευαν στον υγιή έρωτα. Εκτιμούσαν τα ζώα, τα αστέρια, τα προστάτευαν, τα είχαν εξημερώσει. Θρησκεία τους η Ολότητα του Σύμπαντος! Κατάστασή τους: η ευτυχία! Τόση ευτυχία που τον έφερε σε αμηχανία και αναρωτήθηκε αν αυτό ήταν όνειρο ή αν ήταν βαθύτερες επιθυμίες του και καθαρό γέννημα της καρδιάς του. Ωστόσο, κατάφερε όλους να τους διαφθείρει. Ακολουθώντας τις πρακτικές του, όλοι έμαθαν να λένε ψέματα και να… εκτιμούν την γλύκα τους! Φιληδονία, ζήλια, σκληρότητα, αυτοκαταστροφή, ατομισμός, και καμιά διάθεση μεταστροφή ή επιστροφής στην πρότερη αγνή ζωή τους. Υποταγμένοι πια, σκλαβωμένοι στα πάθη, καταφεύγουν στους πολέμους, στο έγκλημα, στο μίσος και τον αλληλοσπαραγμό. Έφτασαν μέχρι το σημείο να ονομάζουν τον πόνο «ομορφιά» και να τον υμνούν με τα τραγούδια τους! Όταν ο ίδιος ένιωσε απέραντη θλίψη για τη διαφθορά που τους χάρισε, ενώ εκείνοι τον πέρασαν για τρελό, τότε… ξύπνησε ο ήρωάς μας από το όνειρό του! Ξύπνησε και η συνείδησή του, διδάχτηκε αβίαστα, σχεδόν μαγικά, ότι ο άνθρωπος είναι καλός και πως η διαφθορά είναι κάτι που στην ουσία αντιβαίνει την ανθρώπινή του φύση. Διδάχτηκε πως όποια κι αν είναι η ερώτηση, η απάντηση είναι πάντα η Αγάπη. Απαιτείται αυτογνωσία. Για να αγαπήσεις τον πλησίον σου πρέπει πρώτα να έχεις καταφέρει να αγαπήσεις τον ίδιο σου τον εαυτό και τούτο είναι εξαιρετικά δύσκολο, όσο απλό κι εύκολο κι αν ακούγεται! Γι αυτό το λόγο, δεν γίνεται εύκολα βίωμα η Αγάπη, και μένει μόνο ιδέα ή μόνο στα λόγια κάποιων ονειροπόλων. Ο ήρωάς μας δηλώνει πως  η Αλήθεια του φανερώθηκε ολόκληρη, έχει πια την εικόνα της και την αυτοσυνειδησία που απαιτείται για να πορευθεί με αυτήν και να ενεργεί με μόνο γνώμονα αυτήν.

Μια ιδιάζουσα προσωπικότητα όπως ο Ντοστογιέφσκι δίνει ένα ακόμα έργο ορόσημο στην ανθρωπότητα, αλλά και στην ιστορία της λογοτεχνίας. Ένα μικρό φιλοσοφικό δοκίμιο λες πως είναι τούτη η παράξενη ιστορία που έχει σαν θέμα του τα υπόγεια περάσματα της Ύπαρξης και τις δημιουργικές Ροές της σκέψης. Έργο διόλου γλυκανάλατο, απεναντίας έργο σκληρό, αυστηρά διεισδυτικό που ερεθίζει τον απαιτητικό νου που θέλει να ξεδιψάσει την πλήξη του, αλλά και αναζητά καίριες απαντήσεις που αφορούν στο μεγάλο παίγνιο της ζωής του. Ποιά η υφή της διαφορετικότητας; Aπ’ ότι φαίνεται, αυτή δεν αντέχεται από κάποιους. Ούτε και ο ίδιος ο άνθρωπος που είναι διαφορετικός δεν μπορεί αβασάνιστα να δεχτεί και να αντέξει την ίδια του τη διαφορετικότητα. Και προτιμά τον Θάνατο, είναι πιο βολικός από το να μάθει να την αντέχει. Αλλά κάποια στιγμή, στην περιπλάνηση του ανθρώπου, με κάποιον μοιραίο τρόπο έρχεται η μεγάλη ανατροπή. Κάτι συμβαίνει από το πουθενά που έχει την δύναμη να ανατρέπει πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις και όλα να τα χρωματίζει αλλιώς. Ο γελοίος, τελικά, είναι ο πιο ευφυής άνθρωπος, αυτός που έχει τη διορατικότητα, την ώριμη συναισθηματική νοημοσύνη, που μισεί τους συμβιβασμούς και τις ψεύτικες σχέσεις. Επιθυμεί την Αλήθεια ατόφια και διαθέτει γνησιότητα, δεν αντέχει τις πλασματικές επαφές και έχει επίγνωση ότι οι άλλοι δυσκολεύονται να κατανοήσουν την ιδιαιτερότητά του και γι’ αυτό καταφεύγουν στην εύκολη περιθωριοποίησή του. Είναι σαν να ξαναγεννιέται όταν του αποκαλύπτεται το θαύμα της Αγάπης. Είναι πια έτοιμος να παλέψει για έναν καλύτερο κόσμο αντί να βάλει τέλος στη ζωή του. Γιατί μέσω του Ονείρου έχει αποκτήσει την ακράδαντη Πίστη ότι μπορεί να υπάρξει ένας τέτοιος κόσμος. Από τους ανθρώπους εξαρτάται, που κρύβουν μέσα τους τεράστια δύναμη, αρκεί να είναι «ανοιχτοί  και πάντα πρόθυμοι να την ανακαλύψουν και να την χρησιμοποιήσουν για το καλό τους! Πρόκειται για ένα κείμενο που μας ενδιαφέρει όχι για την όποια ηθικοπλασματική του αξία, αλλά γιατί πετυχαίνει στις αράδες του να εξισορροπήσει το φως με το σκοτάδι, την αγριότητα με την νοσταλγία και την αθωότητα, και να συνδιαλεχθεί με επιτυχία με μύχιες πτυχές την ανθρώπινης ύπαρξης. Η τέχνη του Ντοστογιέφσκι με κοινωνικό πρόσωπο πάντα ενθαρρύνει το Όνειρο συνδιαλεγόμενη άφοβα με ό,τι φαίνεται, μοιάζει ή είναι ουτοπικό αποπνέοντας μια τρομαχτική σχεδόν γοητεία.

*** 
Αναδημοσίευση :fractalart.gr

notationes /// ΑΝΟΙΞΗ 2017,/// EΛΙΖΑΜΠΕΘ ΜΠΙΣΟΠ /// ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

(Μετάφραση Γιώργος Παναγιωτίδης)

Μία τέχνη


Η τέχνη του χαμού δεν είναι δύσκολο να μαθευτεί
τόσα πολλά πράγματα φαίνονται προσηλωμένα
στο να χαθούν που ο χαμός τους δεν είναι καταστροφή.
Χάνεις κάτι κάθε μέρα. Πέρα από την ταραχή
σαν χάσεις τα κλειδιά σου, άσχημα η ώρα πάει στα χαμένα.
Η τέχνη του χαμού δεν είναι δύσκολο να μαθευτεί.
Ασκήσου λοιπόν να χάνεις πιο γρήγορα να χάνεις πιο πολύ:
τόπους και πρόσωπα και όπου προόριζες για σένα
να ταξιδέψεις. Τίποτα από αυτά δεν θα φέρει την καταστροφή.
Έχασα τη φροντίδα της μητέρας μου. Και κοίτα! Το τελευταίο ή
προτελευταίο χάθηκε από τρία σπίτια μου αγαπημένα.
Η τέχνη του χαμού δεν είναι δύσκολο να μαθευτεί.
Έχασα δύο πόλεις, αξιαγάπητες. Και πιο πολύ
κάποιους κόσμους που ανήκα, δύο ποτάμια, μια ήπειρο.
Μου έλειψαν μα δεν ήταν καταστροφή.
Ακόμα χάνοντας εσένα (τη φωνή που αστειευόταν, ένα νεύμα
που αγαπώ) δεν πρόκειται να πω ψέμα. Είναι προφανές
η τέχνη του χαμού δεν είναι δύσκολο να μαθευτεί
μολονότι μπορεί να μοιάζει σαν (γράψε το!) σαν καταστροφή. 

**** 

Έχω την ανάγκη μιας μουσικής

Έχω την ανάγκη μιας μουσικής που θα κυλάει
στ’ ανήσυχα δάχτυλά μου αισθήσεις σαν να οφείλει
πάνω στα πικρά μολυσμένα, τρεμάμενά μου χείλη,
μελωδία, βαθιά, καθάρια, και ρευστά αργή να πάει.
Ω, παλιά και χαμηλόφωνη, θεραπευτικά να με κουνάει
τραγουδιού τραγουδισμένου ν’ αναπαύσει κουρασμένο νεκρό,
ένα τραγούδι να πέφτει στο κεφάλι μου πάνω σαν νερό,
στ’ ανατριχιασμένα άκρα, όνειρο ξαναμμένο να φεγγοβολάει.
Υπάρχει μία μαγεία που είναι φτιαγμένη από μελωδία
ένα ξόρκι ανάπαυσης, αθόρυβης ανάσας, και γαλήνης
καρδιά που βουλιάζει μέσ’ από ξέθωρα χρώματα βαθιά
μέσα στην υποβρύχια της θάλασσας την ηρεμία,
κι αιώνια αρμενίζει στο φεγγαρόλουστο πράσινο της λίμνης
πιασμένη στου ρυθμού και στου ύπνου την αγκαλιά.


 ****

 

ΔΙΑΘΕΣΗ ΗΜΕΡΑΣ

                                                           

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2017 / ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ////ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Πέτρος Πολυμένης,Πέρσα Κουμούτση,Ασημίνα Ξηρογιάννη-Πλατεία Κολωνακίου

Στάθης Ιντζές///Πλατεία Κολωνακίου

Μάριον Χωρεάνθη,Πελαγία Φυτοπούλου /// Πλατεία Κολωνακίου

Πατρίτσια Κο λαί τη/Αργύρης Παλούκας /// Μοναστηράκι

Xάρις Κοντού /// Μοναστηράκι

Ασημίνα Ξηρογιάννη /// Μοναστηράκι

Αγγέλα Γαβρίλη /// Μοναστηράκι

Λουκία Μιτσάκου -Αγγελική Λάλου/Πλατεία Κολωνακίου

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2017 /// 'ΕΝΤΥΠΟ VARELAKI

Περιέχονται ποιήματα των:

Aσημίνα Ξηρογιάννη
Πέτρου Πολυμένη
Αγγέλας Γαβρίλη
Λένας Σαμαρά
Ελευθερίας Κυρίτση
Μαρίας Κουλούρη
'Ελενας Πολυγένη
Αγγελικής Λάλου 
Χάριτος Κοντού

Μάρκ Στραντ(σε μετάφραση Ασημίνας Ξηρογιάννη)

*****

H ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑΣ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΚΑΜΠΑΔΑΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ «Ανταπόκριση από πλανήτη ψυχή»

                                                   

H ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ  ΑΣΗΜΙΝΑΣ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΚΑΜΠΑΔΑΗ

ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ  «Ανταπόκριση από πλανήτη ψυχή» με αφορμή το βιβλίο «Δοκιμάζοντας το Ποίημα» (Βακχικόν 2017) στον beton 7 ArtRadio.

 Στο παρακάτω λίνκ :

http://beton7artradio.gr/ekpompes/?p=18 

06/03/2017

*****

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ ΤΗς ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ /// ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ -ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016

Την Πέμπτη, 23/3, στις 7.00, στο βιβλιοπωλείο του Πατάκη (στην οδό Ακαδημίας 65) θα παρουσιαστεί το νέο τεύχος της «Ποιητικής», κεντρικό αφιέρωμα του οποίου ήταν το έργο των Έλληνων Υπερρεαλιστών. Θα μιλήσουν οι: Λεωνίδας Εμπειρίκος, Ερριέττη Εγγονοπούλου, Ιωάννα Ναούμ, Νίκος Σιγάλας, κ.α. Στο 2ο μέρος της εκδήλωσης η Μαρία Τοπάλη, ο Γιώργος Βέλτσος και άλλοι ποιητές, θα διαβάσουν ποιήματα και μεταφράσεις τους που δημοσιεύτηκαν στο τεύχος, ενώ ο Χάρης Βλαβιανός  θα διαβάσει σπάνια και ανέκδοτα κείμενα του Νίκου Εγγονόπουλου.

*****