Πέμπτη 9 Ιουλίου 2015
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 /// ΤΕΝΤ ΧΙΟΥΖ /// ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ [ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ :ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ ]
http://www.vakxikon.gr/content/view/2293/11611/
Τεντ Χιουζ, Ο Εθνικός Ποιητής της Αγγλίας
Μεταφράζει η Ασημίνα Ξηρογιάννη
Η αρκούδα
Mέσα στο τεράστιο ορθάνοιχτο κοιμισμένο μάτι του βουνού
Η αρκούδα είναι η αναλαμπή της κόρης του ματιού
Έτοιμη να ξυπνήσει
Κι αμέσως να εστιάσει.
Η αρκούδα κολλάει
Την αρχή με το τέλος
Με κόλλα από τα κόκαλα των ανθρώπων
Στον ύπνο της.
Η αρκούδα σκάβει
Όσο κοιμάται
Άπ' άκρη σ' άκρη τον τοίχο του Σύμπαντος
Μ' ενός ανθρώπου οστό.
Η αρκούδα είναι πηγάδι
Πολύ βαθύ για να λάμψει
Εκεί όπου η κραυγή σου
Χωνεύεται.
Η αρκούδα είναι ποτάμι
Όπου, όταν οι άνθρωποι σκύβουν για να πιουν,
Αντικρίζουν τον νεκρό εαυτό τους.
Η αρκούδα κοιμάται
Μέσα σε ένα βασίλειο τοίχων
Μέσα σε ένα δίκτυο ποταμών.
Αυτή είναι ο βαρκάρης
Για τη χώρα των νεκρών.
Η αμοιβή της είναι τα πάντα.
********
Κάφκα
Και αυτός είναι μια κουκουβάγια
Μια κουκουβάγια είναι αυτός,
"Τύπος" με τατουάζ στη μασχάλη του
Κάτω από το σπασμένο φτερό
(Ζαλισμένος από τον τοίχο της λάμψης, έπεσε εκεί)
Κάτω από το σπασμένο φτερό μιας πελώριας σκιάς που συσπάται
κατά μήκος του πατώματος.
Είναι ένας άνθρωπος με απελπισμένα φτερά.
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 /// ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ| Σπύρος Βρεττός: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ από τις εκδόσεις (.poema..)
NEA KYΚΛΟΦΟΡΙA στη σειρά Φιλολογικά
— ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΕΤΤΟΣ Μια κάποια λύσις (3+1 δοκίμια για τον Κ. Π. Καβάφη)
Στη μελέτη περιλαμβάνονται τα εξής κείμενα:
1. Για
τον ιστορικό και πολιτικό Καβάφη, 2. Ο Καβάφης και η κίνηση της
Ιστορίας: ευθύγραμμη τροχιά και «τέλος» ή αέναη κίνηση και κυκλική
επαναφορά της; 3.Σεφέρης - Καβάφης: εφαπτόμενοι (μεταξύ χρησμού και
ερμηνείας), 4. Mια «βαρβαρική» περιδιάβαση στην ελληνική ποίηση του
20ού αιώνα με αφορμή το ποίημα «Περιμένοντας τους βαρβάρους»
Στις (.poema..) εκδόσεις κυκλοφορούν επίσης:
-Κ. Π. Καβάφης, Κλασικός και μοντέρνος, ελληνικός και παγκόσμιος (συλλογικό έργο - επιμ.: Κώστας Βούλγαρης), 2013
-Κωστής Δανόπουλος, Η παρέμβαση του Ανδρέα Κάλβου στη θεολογική διαμάχη Frederick Nolan – Thomas Falconer (τέλος 1818), 2013
-Άννα Αφεντουλίδου, Ο Ξένος του Αλμπέρ Καμύ – Μια καταβύθιση στον κόσμο του αυτισμού, προλ.: Αλέξης Ζήρας, εισ.: Βάγια Παπαγεωργίου, 2014
-Μαριανίκη Δορμπαράκη, Bernard-Marie Koltès – Φαλλός του ήλιου: Ρομπέρτο Τσούκκο, εισ.: Γιώργος Λαμπράκος, επίμ.: Παναγιώτης Σταματόπουλος, Θανάσης Τριαρίδης, 2014
-Κώστας Βούλγαρης, Το μεταχθές και το προαύριο (Ένα λογοτεχνικό σχόλιο για τον ιστορικό κύκλο της νεωτερικότητας), 2015
-Giuseppe Ungaretti, Για την ποίηση και τη ζωή: κείμενα, συνεντεύξεις, επιστολές, εισ.-μτφρ.-σχόλ.: Γιάννης Η. Παππάς, 2015
[Ιούλιος 2015]
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 // ΜΑΡΙΑ ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ ///'ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ
Εμπόδια φτερά
Μαρία Ροδοπούλου
επιμέλεια σειράς: Νέστορας Πουλάκος
Vakxikon.gr, 2013
36 σελ.
****
Αλεξίσφαιρη γυναίκα
Είναι ζωσμένη κίνδυνο με χαλασμένο χρονοδιακόπτη
Τα χρόνια πάσχοντα
από εκρηκτικές αιτίες
είτε διαλύονται σε λάθος χρόνους
αλλά σε σωστές προβλέψεις
είτε μένουν κρυμμένα στα συρτάρια
βραδυφλεγή και βολικά άμοιρα ευθυνών
Από τη μία αχανή τοπία διαμελισμένων ονείρων
από την άλλη αεροστεγείς κρυψώνες της αφλογιστίας
Κανείς δεν ασφαλίζει την εκτός νόμου ανευθυνότητα
της μη συμμόρφωσης στη λογική
Κάτω από τους συμμετρικούς πυλώνες νομοταγούς κοινωνίας
εξαπολύει εργατικούς τερμίτες μην ελπίζοντας σε θαύματα
Οι υποδείξεις και οι αποδείξεις
την θέτουν σε ανεξέλεγκτη κατάσταση οργής
Σεληνιασμένος τυφώνας παρασέρνει τα πάντα στο διάβα της
με ιδιαίτερη προτίμηση στις προβλήτες
και στις άγκυρες των αποσιωπητικών
Ποτέ μην αποθέσετε το μέλλον στα χέρια της
Δεν έχει ιδέα αν θα κάθεται
στα ραδιενεργά λασπόνερα
της οργανωμένης φατρίας των γεγονότων
ή στην καρέκλα του 'Aλφρεντ εκπαιδεύοντας τα κοράκια
εναντίον της θάλασσας που αποτραβιέται
πριμαντόντα υστερική πίσω από τα θρυλικά μανιτάρια
και οτιδήποτε δηλητηριώδες φαγώσιμο
όταν και εάν συμβεί το ποθούμενο
Αλεξίσφαιρη των στάσεων γυναίκα
οπλοφορεί παράθυρα χωρίς περβάζια
Δύσκολο να αφήσεις τη στάχτη σου
σε σώμα που δεν αφήνει περιθώρια σύνεσης
Μπορείς όμως να την αγαπήσεις τρελά
πέρα από οριοθετημένα τασάκια
Αν κατά λάθος τραβήξεις τι σκανδάλη
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 /// ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΡΑΟΓΛΑΝΗ /// ΤΡΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
In full bloom
Eκδ.Λογότεχνον
2014
*****
Τότε παραπονιέσαι
Λιγοστή ηδονή
σαν παίρνεις σάρκα
δεν παραπονιέσαι.
Για το χάδι είναι
που κάνεις
τη φασαρία
*****
Το γιούσουρι
''...το γιούσουρι,το αντρειωμένο γιούσουρι.
Πάντα μεγάλο,θαυμαστό πάντα,σκληρό σαν σίδερο,
δυνατό σα λέοντας,ψυχωμένο και αθάνατο σα στοιχειό.''
Το γιούσουρι,Ανδρέας Καρκαβίτσας
Βαθιά ριζωμένο
ακράδαντα
πριόνια προδοσίες
κι αμφιβολίες πετριές
αντιστέκεται
εις τους αιώνες των αιώνων
άλας της γης
καλά κρυμμένο
στα μυστικά
διαιώνισης σοφίας
το γιούσουρι του Πάθους
*****
Ντύνοντας την ηθική
Ποινική ρήτρα στο συναίσθημα
θέλησε να βάλει
της μέρας ο βιοπορισμός,
μα της νύχτας ο οργασμός ξεχείλισε
την αιώνια ονείρωξή του
και ξαμολήθηκες χαράματα
συναίσθημα να βρεις
του οργασμού την ηθική
να ντύσεις
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 // AXIΛΛΕΑΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ /// ΟΔΟΣ ΒΡΑΧΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ
Οδός βράχων ανατολικά
Αχιλλέας Κατσαρός
Θράκα, 2015
32 σελ.
*****
I
Aν ήσουν σχήμα
θα ήσουν κάτι σαν τρίγωνο
ένα κομμάτι πυραμίδας
γεμάτο ρωγμές και επίπεδα
αριστερά δυο κυπαρίσσια
στη βάση γάτες
δεξιά ερωδιοί
στη μέση ένας κύκλος να θυμίζει
το πηγούνι των αιώνων
όσο ανεβαίνω
χαράζεται η μορφή σου
όσο ανεβαίνω
ανεβαίνει κι η θάλασσα στα μάτια
οι ερωδιοί κολυμπούν
ΙΙ
μίκρυνες σαν νάνος
άρχισες να χτίζεις ξερολιθιές
τα ξύλα της γνώσης πεταμένα
δωμάτιο βομβαρδισμένο
το κεφάλι της μάνας
σαν γίγαντας
να σε κοιτάει
ΙΙΙ
είχες κόκκινο σώμα
αγαπούσες την έρημο
να χαιδεύεις τα βράχια που ξεμακραίνουν
λευκό κεφάλι
το τσαγερό σου έγινε κύβος
λευκός
με δύο ομόκεντρους κύκλους
πράσινους
είχαν τη φωτογραφία σου μέσα
δίπλα ένα ρόδι άχνιζε
[...]
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 /// ΤΖΕΡΕΜΥ ΧΩΘΟΡΝ /// ΞΕΚΛΕΙΔΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ /// ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ
http://fractalart.gr/jeremy-hawthorn/
«Ξεκλειδώνοντας το κείμενο» του Τζέρεμυ Χώθορν. Μετάφραση: Μαρία Αθανασοπούλου. Επιμέλεια σειράς: Νάσος Βαγενάς. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σελ. 266
Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη
Ξεκλειδώνοντας το κείμενο. Μια εισαγωγή στην έννοια της θεωρίας της λογοτεχνίας.
Γιατί είναι δύσκολο να οριστεί τί είναι «θεωρία της λογοτεχνίας». Πώς ορίζει κανείς τί είναι ποίηση (Ο Σάμιουελ Τζόνσον απαντά πώς είναι πιο εύκολα να πει κανείς «τί δεν είναι ποίηση». Για ποιούς λόγους είναι ανάγκη να μας δείξει κάποιος πώς να διαβάζουμε. Η λογοτεχνική κριτική, της οποίας την ιστορία μπορεί να δει κανείς ως την «ιστορία μιας σειράς από απόπειρες κατανόησης της λογοτεχνίας». Αυτά και πολλά άλλα πραγματεύεται στο βιβλίο. Και δεν μπορεί κανείς να μην λάβει ύπ’ όψιν τον διαχωρισμό που γίνεται ανάμεσα στη «λογοτεχνική θεωρία», την «Κριτική Θεωρία» και τη «Λογοτεχνική Κριτική». Η τελευταία καταπιάνεται «με την εμπειρική κριτική συγκεκριμένων κειμένων», η λογοτεχνική θεωρία ασχολείται με τη γενική γνώση της φύσης της λογοτεχνίας και η «Κριτική θεωρία» με τη μελέτη της ίδιας της λογοτεχνικής κριτικής. Είναι ωστόσο, εξαιρετικά δύσκολο να ορίσει κανείς τον όρο «κριτική» σε ό,τι αφορά τη «λογοτεχνία»-άλλος όρος γύρω από τον οποίο υπάρχει τεράστια συζήτηση. Πάντως συχνά, σχολές ή τύποι κριτικής αναφέρονται σε «προσεγγίσεις» απλά- έτσι, σε πολλά βιβλία συναντάμε αναφορές στη «μαρξιστική προσέγγιση» η την «ψυχολογική προσέγγιση». Ένα άλλο θέμα που διερευνά το βιβλίο είναι αυτό της «ανάγνωσης», όρος κλειδί στη λογοτεχνία. Ο ρόλος του κριτικού, οι κατηγορίες κριτικών(εσωτερικοί/ εξωτερικοί ή διακειμενικοί),η λεγόμενη «πρόθεση» του συγγραφέα, η σχέση μορφής- περιεχομένου, η θεωρία του Σωσσύρ για το γλωσσικό σημείο, η διαφορά γραπτού και προφορικού λόγου, η σημασία της στίξης, κυρίως στην ποίηση, η υφή της μυθοπλασίας, οι θεωρίες της πρόσληψης είναι ακόμα μερικά ζητήματα που φωτίζονται από τον Jeremy Hawthorn κεντρίζοντας τον αναγνώστη, προκαλώντας του παράλληλα νέα ερωτήματα που μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για περαιτέρω επεξεργασία. Στο κεφάλαιο 7,που είναι και το τελευταίο ,ο συγγραφέας αναφέρεται στο φλέγον ζήτημα της αξιολόγησης. Υπάρχουν κριτήρια για την ποίηση και τη λογοτεχνία γενικότερα; Aν ναι, ποιά είναι αυτά; Αλήθεια, τί είναι αυτό που αξιολογούμε, αν αξιολογούμε κάτι; O Ρενέ Ουέλλεκ υποστηρίζει ότι δεν μπορούμε να κατανοήσουμε και να αναλύσουμε ένα έργο τέχνης, χωρίς αναφορά σε ένα σύστημα αξιών. Ο Ε.Ντ. Χιρσς παρατηρεί ότι η λογοτεχνική αξία «πρέπει να βρίσκεται στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ ενός έργου και των αναγνωστών του». Οι αξιολογικοί πλουραλιστές θεωρούν ότι το κάθε έργο (ή το κάθε είδος) πρέπει να κριθεί με τους δικούς του ειδικούς όρους. Οι αξιολογικοί μονιστές πιστεύουν ότι καλό θα ήταν να ταξινομηθούν όλα τα λογοτεχνικά έργα σε μια μόνο κλίμακα .Το βάθος, η πιστότητα, το πόσο διασκεδαστικό είναι ένα έργο τέχνης, καθώς και το πόση ευχαρίστηση προκαλεί αποτελούν κάποια από τα κριτήρια αξιολόγησης που είναι κοινώς αποδεκτά. Ένα άλλο είναι το εξής: αυτή που θέλει να λογαριάζεται ως μεγάλη τέχνη ασχολείται με το καθολικό και σε αυτό στοχεύει.
Γενικά πρόκειται για ένα εγχειρίδιο κατατοπιστικό αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κριτικοί της λογοτεχνίας από πολύ παλιά μέχρι σήμερα. Ο ρόλος, η ουσία και οι προεκτάσεις της κριτικής ,το κείμενο ως κλειδί και εργαλείο, ως, ίσως, η αρχή των πάντων. Ένα εγχειρίδιο απαραίτητο σε φοιτητές φιλολογίας, καθηγητές μέσης εκπαίδευσης, λογοτέχνες, εραστές της λογοτεχνίας και της θεωρίας της, αλλά και υποψιασμένους ή απαιτητικούς αναγνώστες.
«Ξεκλειδώνοντας το κείμενο» του Τζέρεμυ Χώθορν. Μετάφραση: Μαρία Αθανασοπούλου. Επιμέλεια σειράς: Νάσος Βαγενάς. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σελ. 266
Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη
Ξεκλειδώνοντας το κείμενο. Μια εισαγωγή στην έννοια της θεωρίας της λογοτεχνίας.
Γιατί είναι δύσκολο να οριστεί τί είναι «θεωρία της λογοτεχνίας». Πώς ορίζει κανείς τί είναι ποίηση (Ο Σάμιουελ Τζόνσον απαντά πώς είναι πιο εύκολα να πει κανείς «τί δεν είναι ποίηση». Για ποιούς λόγους είναι ανάγκη να μας δείξει κάποιος πώς να διαβάζουμε. Η λογοτεχνική κριτική, της οποίας την ιστορία μπορεί να δει κανείς ως την «ιστορία μιας σειράς από απόπειρες κατανόησης της λογοτεχνίας». Αυτά και πολλά άλλα πραγματεύεται στο βιβλίο. Και δεν μπορεί κανείς να μην λάβει ύπ’ όψιν τον διαχωρισμό που γίνεται ανάμεσα στη «λογοτεχνική θεωρία», την «Κριτική Θεωρία» και τη «Λογοτεχνική Κριτική». Η τελευταία καταπιάνεται «με την εμπειρική κριτική συγκεκριμένων κειμένων», η λογοτεχνική θεωρία ασχολείται με τη γενική γνώση της φύσης της λογοτεχνίας και η «Κριτική θεωρία» με τη μελέτη της ίδιας της λογοτεχνικής κριτικής. Είναι ωστόσο, εξαιρετικά δύσκολο να ορίσει κανείς τον όρο «κριτική» σε ό,τι αφορά τη «λογοτεχνία»-άλλος όρος γύρω από τον οποίο υπάρχει τεράστια συζήτηση. Πάντως συχνά, σχολές ή τύποι κριτικής αναφέρονται σε «προσεγγίσεις» απλά- έτσι, σε πολλά βιβλία συναντάμε αναφορές στη «μαρξιστική προσέγγιση» η την «ψυχολογική προσέγγιση». Ένα άλλο θέμα που διερευνά το βιβλίο είναι αυτό της «ανάγνωσης», όρος κλειδί στη λογοτεχνία. Ο ρόλος του κριτικού, οι κατηγορίες κριτικών(εσωτερικοί/ εξωτερικοί ή διακειμενικοί),η λεγόμενη «πρόθεση» του συγγραφέα, η σχέση μορφής- περιεχομένου, η θεωρία του Σωσσύρ για το γλωσσικό σημείο, η διαφορά γραπτού και προφορικού λόγου, η σημασία της στίξης, κυρίως στην ποίηση, η υφή της μυθοπλασίας, οι θεωρίες της πρόσληψης είναι ακόμα μερικά ζητήματα που φωτίζονται από τον Jeremy Hawthorn κεντρίζοντας τον αναγνώστη, προκαλώντας του παράλληλα νέα ερωτήματα που μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για περαιτέρω επεξεργασία. Στο κεφάλαιο 7,που είναι και το τελευταίο ,ο συγγραφέας αναφέρεται στο φλέγον ζήτημα της αξιολόγησης. Υπάρχουν κριτήρια για την ποίηση και τη λογοτεχνία γενικότερα; Aν ναι, ποιά είναι αυτά; Αλήθεια, τί είναι αυτό που αξιολογούμε, αν αξιολογούμε κάτι; O Ρενέ Ουέλλεκ υποστηρίζει ότι δεν μπορούμε να κατανοήσουμε και να αναλύσουμε ένα έργο τέχνης, χωρίς αναφορά σε ένα σύστημα αξιών. Ο Ε.Ντ. Χιρσς παρατηρεί ότι η λογοτεχνική αξία «πρέπει να βρίσκεται στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ ενός έργου και των αναγνωστών του». Οι αξιολογικοί πλουραλιστές θεωρούν ότι το κάθε έργο (ή το κάθε είδος) πρέπει να κριθεί με τους δικούς του ειδικούς όρους. Οι αξιολογικοί μονιστές πιστεύουν ότι καλό θα ήταν να ταξινομηθούν όλα τα λογοτεχνικά έργα σε μια μόνο κλίμακα .Το βάθος, η πιστότητα, το πόσο διασκεδαστικό είναι ένα έργο τέχνης, καθώς και το πόση ευχαρίστηση προκαλεί αποτελούν κάποια από τα κριτήρια αξιολόγησης που είναι κοινώς αποδεκτά. Ένα άλλο είναι το εξής: αυτή που θέλει να λογαριάζεται ως μεγάλη τέχνη ασχολείται με το καθολικό και σε αυτό στοχεύει.
Γενικά πρόκειται για ένα εγχειρίδιο κατατοπιστικό αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κριτικοί της λογοτεχνίας από πολύ παλιά μέχρι σήμερα. Ο ρόλος, η ουσία και οι προεκτάσεις της κριτικής ,το κείμενο ως κλειδί και εργαλείο, ως, ίσως, η αρχή των πάντων. Ένα εγχειρίδιο απαραίτητο σε φοιτητές φιλολογίας, καθηγητές μέσης εκπαίδευσης, λογοτέχνες, εραστές της λογοτεχνίας και της θεωρίας της, αλλά και υποψιασμένους ή απαιτητικούς αναγνώστες.
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 /// ΜΑΡΙΓΩ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ /// ΤΟ ΜΠΛΕ ΒΙΒΛΙΟ /// ΑΝΑΓΝΩΣΗ
http://www.vakxikon.gr/content/view/2320/11621/
Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη
Η
απώλεια είναι μέρος της ζωής. Ο τρόπος που διαχειρίζεται κανείς την
απώλειά του μπορεί επίσης να είναι μέρος της ζωής. Μπορεί και να
αποτελέσει όμως αντικείμενο οποιασδήποτε μορφής τέχνης. Ο φόβος και η
στέρηση αγαπημένων πραγμάτων και προσώπων μπορεί, ας πούμε, να γίνει
στίχος ηχηρός και να αγγίξει την καρδιά των αναγνωστών. Το μπλε βιβλίο,
το νέο βιβλίο της Μαριγώς Αλεξοπούλου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Μπλε
το χρώμα των αγοριών, λένε. Για να ξεχωρίζει από το ροζ των κοριτσιών.
Μπλε το χρώμα των παππούδων, των μπαμπάδων, των εγγονών, των γιων. Η
πρώτη ενότητα του βιβλίου φέρει τον τίτλο "Τα βρέφη". Tα βρέφη που
"έχουν δει αυτόν που λείπει/τον Χριστό/και τον πονεμένο/" και που
"ξεπροβοδίζουν τον χρόνο". Εσύ τα νανουρίζεις στα πλαίσια ενός
καθημερινού τελετουργικού, που είναι σπουδαίο και ιερό σχεδόν: Zυμαράκι
παραμύθι/το κουκί και το ρεβύθι/για κοιμήσου/κι ήρθε η ώρα/το ψωμάκι
ζυμαράκι/να σου δώσω στο χεράκι.. Και κείνα σου το ανταποδίδουν, σου
μαθαίνουν τον κόσμο από την αρχή και σε διδάσκουν: Πως η αγάπη δεν έχει
συνταγές/είναι μονόδρομος, αλλού δεν μπορείς να κοιτάξεις. (Συνάντηση).
Η
ζωή που έρχεται και η ζωή που φεύγει. Ίσως να υπάρχει ένα μέρος που για
λίγο να συναντιούνται και να παραδίδουν η μία τη σκυτάλη στην άλλη. Η
κάθε μία αφήνει πάντως τα δικά της σημάδια. Η ζωή που έρχεται γράφει
νέες ιστορίες. Η ζωή που φεύγει συνδέει τον άνθρωπο με το ανείπωτο και
φωτίζει άγνωστες πτυχές της ύπαρξης. ...γιατί σε είχα μέσα μου όσο
έφευγε ο παππούς. Εκεί συμπίπτει και η ανάγκη μου να διηγηθώ/για κείνον
και για σένα /πώς συναντηθήκατε/χωρίς ποτέ να βρεθείτε. (Θέρος) Το
προσωπικό βίωμα δεν γίνεται να μείνει έξω και μακριά από το βίωμα της
γραφής. Συνδέονται μοιραία. Πώς αλλιώς, άλλωστε;
Η Μαριγώ Αλεξοπούλου διαχειρίζεται με αμεσότητα, τρυφερότητα και αλήθεια το αυτοβιογραφικό υλικό της, την κινητήρια δύναμη τούτου του βιβλίου. Και έτσι με εικόνες και λέξεις μάς κοινωνεί τις μικρές καθημερινές ιστορίες της. Η ζωή με το παιδί, τα παιδικά όνειρα, τα παιδικά χαμόγελα, τα παιχνίδια, οι παιδικές απορίες, τα παιδικά κλάματα, ο ρόλος της μητέρας, η αλλαγή των εποχών. Μ' αυτά και μ' αυτά φτάσαμε στη δεύτερη ενότητα με τίτλο "Τα παιδικά".
Έντονη η απεύθυνση στο παιδί, στο β' ενικό: έρχεσαι πάλι, με απορία: μαθαίνεις το νερό, το χαμόγελό σου-καθρέφτης του δικού μου, ευχαριστιέσαι με αυτό, το ελάχιστο, το τίποτε/που είναι για σένα/κάτι/το σύμπαν/ο κόσμος/η ζωή, μονολογείς: ο παππούς δεν είναι στον αγρόκηπο.
Ψηλαφεί τις μνήμες του "μεγάλου απόντος", καθώς και τους ρόλους της ως κόρης, ως μάνας και ως ποιήτριας. Συναντιέται με τη σιωπή και τη μοναξιά που συνεπάγεται κάθε πραγματικά ουσιαστικό εσωτερικό κοίταγμα. Ποτάμι είμαστε που ρέει/πέτρες που βυθίστηκαν/Κάθε μοναχική ιστορία/γίνεται μια μικρή σανίδα σωτηρίας/στη μέση του Ωκεανού, γράφει στην επόμενη ενότητα: Για σένα που έρχεσαι. Σε αυτή την ενότητα υπάρχει και το ομώνυμο με τον τίτλο της συλλογής ποίημα: Aπάτη η αγάπη μας/άπατοι φτάνουμε στον πάτο/ή στου βυθού το χρώμα./Το μπλε βιβλίο/έχει της επιφάνειας το χρώμα/κι από κει ξανά στον ουρανό.
Η τελευταία ενότητα του βιβλίου έχει τίτλο ''Για σένα πατέρα'' και το συνοδευτικό της μότο είναι το εξής: To πρόσφορο/Αυτός που προσφέρει φωτίζει/αυτός που παίρνει φλέγεται.
Η Μαριγώ Αλεξοπούλου διαχειρίζεται με αμεσότητα, τρυφερότητα και αλήθεια το αυτοβιογραφικό υλικό της, την κινητήρια δύναμη τούτου του βιβλίου. Και έτσι με εικόνες και λέξεις μάς κοινωνεί τις μικρές καθημερινές ιστορίες της. Η ζωή με το παιδί, τα παιδικά όνειρα, τα παιδικά χαμόγελα, τα παιχνίδια, οι παιδικές απορίες, τα παιδικά κλάματα, ο ρόλος της μητέρας, η αλλαγή των εποχών. Μ' αυτά και μ' αυτά φτάσαμε στη δεύτερη ενότητα με τίτλο "Τα παιδικά".
Έντονη η απεύθυνση στο παιδί, στο β' ενικό: έρχεσαι πάλι, με απορία: μαθαίνεις το νερό, το χαμόγελό σου-καθρέφτης του δικού μου, ευχαριστιέσαι με αυτό, το ελάχιστο, το τίποτε/που είναι για σένα/κάτι/το σύμπαν/ο κόσμος/η ζωή, μονολογείς: ο παππούς δεν είναι στον αγρόκηπο.
Ψηλαφεί τις μνήμες του "μεγάλου απόντος", καθώς και τους ρόλους της ως κόρης, ως μάνας και ως ποιήτριας. Συναντιέται με τη σιωπή και τη μοναξιά που συνεπάγεται κάθε πραγματικά ουσιαστικό εσωτερικό κοίταγμα. Ποτάμι είμαστε που ρέει/πέτρες που βυθίστηκαν/Κάθε μοναχική ιστορία/γίνεται μια μικρή σανίδα σωτηρίας/στη μέση του Ωκεανού, γράφει στην επόμενη ενότητα: Για σένα που έρχεσαι. Σε αυτή την ενότητα υπάρχει και το ομώνυμο με τον τίτλο της συλλογής ποίημα: Aπάτη η αγάπη μας/άπατοι φτάνουμε στον πάτο/ή στου βυθού το χρώμα./Το μπλε βιβλίο/έχει της επιφάνειας το χρώμα/κι από κει ξανά στον ουρανό.
Η τελευταία ενότητα του βιβλίου έχει τίτλο ''Για σένα πατέρα'' και το συνοδευτικό της μότο είναι το εξής: To πρόσφορο/Αυτός που προσφέρει φωτίζει/αυτός που παίρνει φλέγεται.
Η
απεύθυνση είναι πάλι στο β' πρόσωπο, στον πατέρα αυτή τη φορά.
Προσφωνήσεις συνεχείς, γιατί από τότε που "έφυγε" εκείνος, τον ακούει
συνέχεια. Γράφει γράμμα στον πατέρα, που δεν καταλάβαινε όσο ζούσε. "Εν
ζωή δυσκολευόμουν να σε καταλάβω:τη μία μάλωνες με τους γύφτους για να
τα μαζέψουν και να φύγουν από το πηγάδι μπρος απ' το Μοναστήρι-την άλλη
παζάρευες μαζί τους για να αγοράσεις ένα κιούπι και να τους βοηθήσεις".
(Toις κείνων ρήμασι πειθόμενος) Μέσα από λέξεις και περιγραφές
φωτίζεται το πρόσωπό του και η προσωπικότητά του ([...]'Εδινες τον εαυτό
σου στους ξένους στη δουλειά χωρίς φειδώ-η ζωή σου ένα εργοτάξιο.
Γινόσουν ένα με το εργοτάξιο και μετά στο σπίτι ήσουν νευρικός και
ευερέθιστος. Τώρα τι γίνεται με τη μικρή ΔΕΗ;" (Φωτογραφία) Παράλληλα
δίνει στον αναγνώστη και μια εικόνα παρηκμασμένης Ελλάδας. Έτσι την
άφησε ο πατέρας όταν έφυγε από τη ζωή. "Κι η Ελλάδα τώρα που έφυγες τι
απέγινε; Tα δημόσια ταμεία; O αυτοσεβασμός και η αξιοπρέπεια των
εντίμων. Θα στεναχωριόσουν πολύ αν μάθαινες πως με απολύσανε;" (Φυλής
147) Το ημερολόγιό του σταματημένο στις 24 Φεβρουαρίου 2011. Τότε πήγε
για τελευταία φορά στο γραφείο του στο γκαράζ (Όλα στο γκαράζ: το
σχεδιαστήριο, οι μελέτες σου. Όλος σου ο κόσμος εκεί.) Τι χρώματα και τι
διαστάσεις έχει το πένθος; H Mαριγώ Αλεξοπούλου δίνει τη δική της
εκδοχή πάνω στο ζήτημα, εκδοχή που πηγάζει από τα δικές της προσωπικές
εμπειρίες, αλλά και τον τρόπο που αυτή τις φιλτράρει ως δημιουργός. Η
ζωή συνεχίζεται ακόμα και μετά την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου και
έχει τη μαγική ικανότητα να υπερβαίνει και τον ίδιο τον θάνατο. Αλλά και
η τέχνη μπορεί κάθε φορά να συνδιαλέγεται με τη ζωή. Να συνδιαλέγεται
με όλα τα αληθινά συναισθήματα, τη χαρά, τη λύπη, τον πόνο, την απώλεια.
Να συνομιλεί μαζί τους λοιπόν και να προχωρά και ακόμα παραπέρα: να τα
επανεξετάζει, να τα αναδομεί αποδομώντας τα πρώτα, να τα αναδιαρθρώνει.
"Σήμερα δε βρήκα στο γκαράζ το ημερολόγιό σου με την ημερομηνία
σταματημένη στις 24 Φεβρουαρίου. Το είχαν καλύψει οι μπουμπουνιέρες της
βάπτισης. Η Μαρία που μας έστειλες, που μου έστειλες". Τίτλοι τέλους.
Όμως μέσα στο τέλος βρίσκεται η αρχή.
notationes /// KAΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2015 // ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ VARELAKI ΤΟ 2015
1.
ΚΡΙΤΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΟ VARELAKI
___________________________________________________________________________
2.
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ
ΛΙΖΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑΔΟΥ /// Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΑΒΡΗ
ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ /// 23 ΜΕΡΕΣ [ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ ,2015 ]
ΕΔΩ διαβάζετε όλο το ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ
________________________________________________
3.
ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ
________________________________________________
4.
notationes /// 'ANOIΞΗ - ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2015,
_________________________________________________
5.
/ Milosz, Czeslaw, 1911-2004 /// Εξι ποιήματα
Τρίτη 7 Ιουλίου 2015
ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ /// ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ /// ΟΝΤΙΣΙΟΝ /// ΕΚΔ.VAKXIKON .GR
| Ασημίνα Ξηρογιάννη: Οντισιόν |
Οντισιόν, θέατρο, Ασημίνα Ξηρογιάννη, εκδόσεις Vakxikon.gr 2015
A: Ήταν μια καταπληκτική δουλειά.
Β: Ό,τι χειρότερο έχω δει.
Α: Έλα τώρα. Είσαι λίγο απόλυτος. Οι ηθοποιοί δώσανε ρέστα, το κείμενο σούπερ, τα σκηνικά...
Β: ...ΑΝΥΠΑΡΚΤΑ!
Α: Υπερβάλλεις.
Β: Σοβαρά τώρα. Ένα μαύρο φόντο. Μια κάθετη στήλη, ούτε καν κολώνα κι ένα ανάποδο φεγγάρι;
A: Kαι τι περίμενες; Τώρα η τέχνη πάει μπροστά. Μινιμαλισμός σου λέει ο άλλος!
Β: Αηδίες, δηλαδή. Και κείνοι οι ταλαίπωροι ηθοποιοί που σφιγγόντουσαν να παίξουν;
A: Tι λες; "Σφιγγόντουσαν;" Mα καλά, δεν κατάλαβες ότι όλη αυτή η δυσκολία, η δυστοκία ήταν σκηνοθετική άποψη;
Β: Nαι; Aλήθεια; Mωρέ πατάτα ήταν και τίποτα άλλο.
Α: Είναι γοητευτική. Αποπνέει κάτι.
Β: Να αφοδεύει ο ηθοποιός πάνω στη σκηνή; Έχουμε τρελαθεί τελείως μου φαίνεται.
A: Καλά, από πού έρχεσαι;
Β: Γιατί εσένα σου φαίνονται οικεία και φυσιολογικά όλα αυτά; Tα έχεις ξανασυναντήσει αυτά τα φαινόμενα;
Α: Τώρα όλοι κυνηγούν την πρωτοπορία. Αποφεύγουν τα τετριμμένα. Κι αν θέλεις τη γνώμη μου, καλά κάνουν. Ο κόσμος βαριέται τις επαναλήψεις. Διψάει να βλέπει καινούρια πράγματα.
Β: Για κάτσε, δηλαδή, ο μπιντές είναι κάτι καινούριο;
A: Tώρα γίνεσαι κυνικός και άδικος! Από όλα όσα είδαμε απόψε, μόνο αυτό σου έμεινε; O μπιντές;
Β: Aπλά αναρωτιέμαι, αν αυτό το έργο θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς το μπιντέ.
A: Αν κατάλαβα καλά, ο μπιντές είναι λέξη κλειδί για την εξέλιξη του έργου. Παράλληλα χρησιμοποιείται ως σύμβολο.
Β: Μάλιστα, ώστε δεν ξέρεις αν κατάλαβες καλά! Και τι συμβολίζει;
A: Eίναι ευρεία η συμβολική του.
Β: A, καλά, άστο, κατάλαβα! Έχεις αρχίσει να μιλάς σαν τον Καλαβρυνό.
A: Μπα, πώς και τον γνωρίζω, νόμιζα ότι παρακολουθούσες τη δουλειά πιο συντηρητικών σκηνοθετών.
Β: Έλα,άσε τις ειρωνίες! Αυτόν τον γνωρίζουν ακόμα και οι πέτρες! Καλό δηθενάκι είναι κι αυτό.
A: Εντάξει, τώρα νομίζω ότι υποτιμάς έναν άνθρωπο που έχει πραγματικά ανανεώσει τα ελληνικά θεατρικά πράγματα. Μάλιστα, από μόνος του αποτελεί θεατρικό είδος. Όπως είναι ο Αγγελόπουλος για τον κινηματογράφο, ας πούμε.
Β: Δέχομαι ότι αποτελεί από μόνος του θεατρικό είδος. Το θεατρικό είδος του δηθενισμού. Κουβάδες επί σκηνής. Άνθρωποι να πετάγονται μέσα από σακούλες μασουλώντας πλαστικό. Ερμαφρόδιτοι να κάνουν σεξ πάνω σε ανάποδες καρέκλες. Χαρτάκια να πέφτουν από το ταβάνι. Και καλά, τέχνη!
A: Δεν είναι τυχαία όλα αυτά. Υπάρχει λόγος και αιτία. Ο τύπος έχει από την αρχή, όταν πρωτοεμφανίστηκε, εισπράξει πολύ καλές κριτικές. Ακόμα και από τον Θούμπο.
Β: Α, τον πουλημένο!
Α: Αμάν, ρε παιδί μου, δηλαδή τίποτα δεν λειτoυργεί σωστά; Oύτε και η κριτική; Ποτέ δεν σε έχω ακούσει να πεις κάτι καλό, κάτι ενθαρρυντικό βρε αδελφέ!
Β: Τι να πω. Έτσι που τα έχουν κάνει; Παίρνω και γω ο δήθεν άσχετος ένα μπιντέ και τον βάζω στο κέντρο της σκηνής, βάζω και έναν κακομοίρη με μια ιδιαίτερη φάτσα να πλύνει τα πόδια του και ok τελείωσα. Αυτό το ονομάζω Τέχνη. Με αυτόν τον πρακτικό και εύκολο τρόπο μπορούν όλοι να κάνουν τέχνη. Ακόμα και η γιαγιά μου, σωστά;
A: Ξέρω και γω, μωρέ; Tα παραλές, τα παραλές, νομίζω!
Β: Αφού τα παραλέω και αφού βρήκες το κείμενο "σούπερ", ορίστε, εμπρός, πες μου τι κατάλαβες από το σημερινό έργο. (Παύση) Έλα, λοιπόν! Πες μου τι κατάλαβες.
A: Θα σου πω. Λοιπόν...
Β: Άσε μην κουράζεσαι, θα σου πω εγώ μια πρακτική που θα εφαρμόσω από δω και το εξής.
A: Και ποια είναι αυτή;
Β: Τέλος, φιλαράκι μου. Θέατρο τέλος
http://www.vakxikon.gr/content/view/2298/11618/
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)