Translate

Τετάρτη 4 Ιανουαρίου 2017

ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ





Δοκιμάζοντας το ποίημα, ποίηση, Ασημίνα Ξηρογιάννη, εκδόσεις Vakxikon.gr 2017



[1] Στο περιθώριο της ζωής ανθίζουν τα ποιήματα
[2] Κι όμως το περιθώριο είναι η αληθινή ζωή
[3] Εκεί όπου ο χρόνος δεν ορίζεται
[4] Και δεν πρέπει να κάνεις το λάθος
[5] να πεις τον αριθμό 24
[6] ή έστω να τον σκεφτείς.
[7] Τα ωραία έρχονται μετά:
[8] Όταν πέφτεις στο κενό του χρόνου,
[9] Όταν ταλαντεύεσαι μαγικά ανάμεσα στο πάντα
και το ποτέ,
[10] Όταν αιωρείσαι πάνω από τη λευκή κόλλα χαρτί,
[11] Τότε αλλάζει ο μέσα σου ρυθμός
[12] Και το εσωτερικό τοπίο φωτίζεται
[13] Τότε η αμηχανία σου μοιραία γίνεται λέξη
[14] Και η λέξη γίνεται στίχος.
[15] Στίχος που δεν χωρά σε μια συμβατική μέρα,
[16] Που δεν μπορεί να κλειστεί μέσα σε 24 ώρες -αλλοίμονο!-
[17] Το ξέρεις πια! Σε ένα άχρονο παρόν ανθίζουν
τα ποιήματα
[18] Όταν δεν είσαι αναγκασμένος να μετράς τις ώρες
[19] Και να πρέπει να τις βγάζεις πάντα 24,
[20] Όταν τολμάς να επινοήσεις μια δική σου ώρα,
[21] Τη δική σου ώρα που θα ’ναι συνώνυμη
της αιωνιότητας,
[22] Που θ’ αποτελείται από άπειρα λεπτά
και δευτερόλεπτα,
[23] Άπειρα ερεθίσματα της ψυχής και της νόησης.
[24] Την ώρα που συνιστά τον δικό σου λόγο
για το άρρητο
[25] Την 25η Ώρα: την Ποίηση.

Τρίτη 3 Ιανουαρίου 2017

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΡΟΥΜΠΑΣ /// Γραφείον ενικού τουρισμού


ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΡΟΥΜΠΑΣ

Γραφείον Ενικού Τουρισμού
Εκδόσεις Καλλιγράφος, Αθήνα 2016




Γράφει ο Γιάννης Στρούμπας



               Το Γραφείον ενικού τουρισμού είναι ένα ταξίδι σε τόπους και στον χρόνο. Χρονικά παρακολουθεί την πορεία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Η πορεία αυτή ορίζεται στην έναρξή της από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης με τα αρχικά δειλά βήματα της νεόκοπης ελληνικής μικροαστικής Δημοκρατίας («Τα μπάνια του λαού»), διέρχεται από μια περίοδο διαφαινόμενης οικονομικής ακμής, ίσως επίπλαστης («Εντός, εκτός κι επί τα αυτά»), και καταλήγει στην οικονομική διολίσθηση της χώρας στα μνημόνια και την κηδεμονία των «εταίρων» της στη Δύση («Ψυγείο πάγου»), σε μια πορεία σηματοδοτούμενη από την ακαμψία του «γύψου» (Χούντα Συνταγματαρχών) και του «πάγου» (μνημονιακή παρακμή).

                Το τοπίο είναι, ως επί το πλείστον, τα ελληνικά πελάγη των καλοκαιρινών διακοπών του νεοέλληνα. Ο ποιητικός ήρωας κινείται μεταξύ παραλιών, περιβολιών, λιμανιών, καταστρωμάτων πλοίων, νησιών και γυμνών αιγαιοπελαγίτικων λόφων, αλλά κι επί της εθνικής οδού, διατρέχοντάς την από την Αττική μέχρι τη Θράκη, με ενδιάμεσους σταθμούς τα Καμένα Βούρλα, τον θεσσαλικό κάμπο, τη Συμπρωτεύουσα, τη Νέα Καρβάλη. Η μετακίνηση στον τόπο περιλαμβάνει διαρκείς μετακινήσεις στον χρόνο, από τα πρώτα παιδικά χρόνια του ποιητικού ήρωα μέχρι την ενηλικίωσή του, κι αποκεί πίσω στην εφηβεία και πάλι στην ωριμότητα.

                Τόποι και πρόσωπα προσφέρουν αλλεπάλληλες αφορμές για γνωριμία με τους ανθρώπους μα και για ενδοσκόπηση κι αυτογνωσία. Το άνοιγμα στον κόσμο, η επαφή, η ερωτική διάθεση είναι ζητούμενα. Ταυτόχρονα όμως γεννούν συχνά απογοητεύσεις, οι οποίες οδηγούν σε μια αντίστροφη διαδικασία απομόνωσης. Το ποιητικό υποκείμενο διεκδικεί την ηρεμία, τη φυγή απ’ την οχλοβοή («Δωμάτιο με ηχώ»), από τη γκρίνια («Τσούχτρες»), από τον βιοποριστικό κάματο. Το ταξίδι του μετατρέπεται από πληθυντικό σε ενικό, σε σημείο ώστε ακόμη και να αντιμετωπίζει σαν ανακούφιση την προσδοκώμενη αποδημία των γηραλέων του συγγενών που επιμένουν στα γινάτια τους («Το μόνον της ζωής της ταξίδιον»). Κι αποτάσσοντας όσα παρεξηγεί, καταλήγει ασυναίσθητα να συμπεριφέρεται το ίδιο σύμφωνα με το κατακριτέο εκ μέρους του ήθος.

                Η ενική διαδρομή είναι σπαρμένη από επαχθή φορτία. Στο πλαίσιο αυτό ακόμη και τα πλάσματα της φύσης, τζιτζίκια («Τζίτζικας») και κουνούπια («Θηλυκά βαμπίρ»), καθίστανται ανυπόφορα. Άλλοτε, σπουργίτια («Σπουργίτι στην άμμο») και θαλάσσιες χελώνες («Καρέτα-καρέτα») συμβάλλουν με το παράδειγμά τους σε μια φιλοσοφικότερη θεώρηση του βίου. Εκεί όπου τα πάντα είναι διεκδικήσιμα και συνάμα παρεξηγήσιμα, η αμφιταλάντευση του ποιητικού ήρωα μεταξύ του συλλογικά ωφέλιμου και του προσωπικού βολέματος διατηρείται, φανερώνοντας ότι οι προβληματισμοί θα παραμείνουν αναπάντητοι και η ίδια πορεία θα συνεχίζεται εσαεί, με τις προσδοκίες και τις ταπεινότητές της.

                Η συνειδητοποίηση της αδυναμίας οδηγεί τον ποιητικό αφηγητή σε μια πικρά ειρωνική αντιμετώπιση των καταστάσεων, ακόμη και στον αυτοσαρκασμό. Η ειρωνεία απλώνεται στις «αρετές» του τόπου («Μένουμε Ελλάδα»), στο εθνικό «μεγαλείο» («Τσούχτρα»), σε εργασιακούς θεσμούς («Υπεράριθμος»), σε ήθη των διακοπών, ιδίως με την εμμονική επιδίωξη της απόλαυσης ιδιαίτερων τοπικών γεύσεων («Ενθύμιον οπωσδήποτε», «Κουραμπιέδες Καρβάλης»), ακόμη και στη λογοτεχνική αποτύπωση των σχολίων, στον βαθμό στον οποίο τίτλοι έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας ενσωματώνονται σ’ ένα νέο περιβάλλον, προσλαμβάνοντας καινούριες, απρόσμενες διαστάσεις («Το μόνον της ζωής της ταξίδιον» από το ομότιτλο ποίημα· και «Οι σκλάβοι στα δεσμά τους» από το «Δουλεμπόριο λουκουμάδων»).

                Κι η λύτρωση εντέλει; Παντού και πουθενά. Στη διαιώνιση του μικρού παιδιού σε πατέρα ταυτιζόμενο με την παιδική ανωριμότητα («Απροσάρμοστος») και στην υιοθέτηση της ανωριμότητας αυτής. Στη θαλπωρή της παιδικής ηλικίας («Μπάλα μου πελαγίσια»). Στις εσωτερικές συγκρούσεις της οικογένειας («Σολομώντεια σανίδα») και τη «σολομώντεια» υπέρβασή τους. Στον βιασμό του τοπίου («Υψίστη γραφικότης») και στον συμβιβασμό μ’ αυτόν («Ζουμ»). Στην αντικατάσταση του ηρωικού ιδανικού από το ευδαιμονικό όραμα («Καμένα Βούρλα»). Άτακτη υποχώρηση; Προσγείωση στην πραγματικότητα; «Ρεαλισμός»; Ίσως το σκαλοπάτι του «πουθενά», που μπορεί να λειτουργήσει σαν εφαλτήριο παντοειδών λυτρωτικών εκτοξεύσεων.

***

Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2016

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΤΟ VARELAKI ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ /// ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ 2016












 Ο τυφλός επισκέπτης

Παναγιώτης Αρβανίτης

Γαβριηλίδης, 2016
54 σελ.

 

***

 

Ο Αρβανίτης δίνει μαθήματα  ποιητικής οικονομίας. Τα (πεζο)ποιήματά του  διαθέτουν  πύκνωση που λειτουργεί .Πύκνωση ικανή στην πραγμάτωση και ενός άρτιου αισθητικού αποτελέσματος  που αγγίζει λεπτές χορδές της αναγνωστικής ευαισθησίας. Εξαιρετικό το τελευταίο πεζό ποίημα της ενότητας που φέρει τον τίτλο ‘’Le spleen de Berlin’’ και ξεκινάει ως εξής:’’H ποίηση είναι ένα μπαρ στο Βερολίνο’’. Μέσα από την εξαίσια αλληγορία δίνει το στίγμα της καλής ποίησης ,καθώς και της ποιητικής λειτουργίας στο σύνολό της. Το ποίημα να΄ ναι δεόντως  αφαιρετικό, ,να μην κουράζει .Ούτε να γίνεται φορτικό. Να είναι άχρονο. Να  συμπυκνώνει στο τώρα όλες τις χρονικές βαθμίδες. Να θέλει οπωσδήποτε κάτι να πει στον αναγνώστη. Να διαθέτει ιδιόλεκτο, να ξεχωρίζει.(Ασημίνα Ξηρογιάννη)

                                             

Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι



Κατερίνα Αγγελάκη - Ρουκ

Εκδόσεις Καστανιώτη, 2016
80 σελ.



Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι. Το τελευταίο βιβλίο της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ. Τρεις πράξεις. Μετά ένα ιντερμέδιο. Και μετά η τέταρτη πράξη. Και πάλι ιντερμέδιο. Η πέμπτη πράξη, ιντερμέδιο, η έκτη πράξη. Μονόλογοι, αλλά διάλογοι με τον εαυτό. Διάλογοι με τον πόνο, με το χρόνο, με τη θλίψη, με τη μοναξιά, την υποκρισία, με τον καθρέφτη. Δεν μπορούμε παρά να το δούμε ως ένα ενιαίο σύνολο που διαθέτει θεατρικότητα και το χαρακτηρίζει έντονη φιλοσοφική χροιά.( http://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/5896-tis-monaksias-diprosopoi-monologoi)

****







Περί τρέλας



Αντονέν Αρτώ, Βιρτζίνια Γουλφ, Φρήντριχ Νίτσε, Έντγκαρ Άλαν Πόε, Μαίρη Σέλλεϋ
μετάφραση: Λαμπριάνα Οικονόμου, Μιχάλης Παπαντωνόπουλος

Κοβάλτιο, 2016
128 σελ.


  Εξαιρετικό πρωτότυπο, καλαίσθητο και μελετημένο βιβλίο που αξίζει κάποιος να το έχει στη βιβλιοθήκη του. Ωραίες, στρωτές, λειτουργικές μεταφράσεις, πλούσιες κατατοπιστικές σημειώσεις, άκρως ενδιαφέρον θέμα για τους λάτρεις της ιστορίας της λογοτεχνίας και όχι μόνο.( http://fractalart.gr/peri-trelas/)




****



















Αγάπη σαν ακολασία



Γιώργος Χειμωνάς
ανθολόγηση: Αργύρης Παλούκας

Κριτική, 2016
128 σελ.





 Η επιλογή των αποσπασμάτων από τον ανθολόγο είναι καίρια και καθοριστική αναφορικά με ό,τι θα εισπράξουμε από το πολύτιμο έργο του ανθολογούμενου.Δημιουργεί το κλίμα εκείνο που θα αγγίξει τον αναγνώστη με τρόπο ώστε να εισχωρήσει πρόθυμα σε αυτό το ιδιάζον φιλτράρισμα του κόσμου που μόνο ο Χειμωνάς ξέρει να μας χαρίζει.Υπάρχει συγκίνηση καρφωμένη ανάμεσα στα πυκνά νοήματα.Συγκίνηση γνήσια, πασπαλισμένη με αρκετή σιωπή και  διαποτισμένη με μπόλικη μοναξιά Γνήσια,ατόφια.Επειδή δεν γίνεται καμιά χρήση συγγραφικών τεχνασμάτων,απουσιάζουν οι διάλογοι,υπάρχει  κάτι ουσιαστικό που ταλαντεύεται πάντα ανάμεσα στον συγγραφέα και τον αναγνώστη.Νιώθεις ότι τίποτα δεν είναι ψέμα.'Οτι όλα μπορούν να είναι αληθινά στην πραγματικότητα που ο Γιώργος Χειμωνάς προτείνει.Ο μυημένος στη γραφή του Χειμωνά ,θα πάρει λοιπόν πολλαπλές συγκινήσεις.Ο αμύητος θα σοκαριστεί από κάτι που δεν θα μπορέσει αμέσως να προσδιορίσει ακριβώς,από κάτι που τον υπερβαίνει,αλλά θα απολαύσει εν τέλει τα ερεθίσματα τα  οποία αυτό  θα του προσφέρει. ( http://varelaki.blogspot.gr/2016/11/blog-post_19.html

*****



   





Τζογάρει η ποίηση στο μοίρασμα


Αντώνης Αντωνάκος, Βάσος Γεώργας

Bibliotheque, 2016
180 σελ.



Διαφορετικού ύφους γραφές, που όμως άνετα συνδιαλέγονται.Γραφές με σώμα ,αλλά  κυρίως με ψυχή. 

****







Φιλιά στη γη



Ελένη Κοσμά

Πόλις, 2016
24 σελ.


Άρτιο ποιητικό αποτέλεσμα.



******







Περί λόγου, τέχνης και ζωής


Κείμενα στο New Yorker

George Steiner
επιμέλεια: Robert Boyers
μετάφραση: Γιώργος Λαμπράκος

Εκδόσεις Πατάκη, 2016
505 σελ.




H λαμπρότητα του πνεύματος και η επινοητικότητα του στοχασμού του Στάινερ αναδεικνεύονται μέσα από τα δοκίμια .Εξαιρετικό.


*****



Οι χυδαίες ορχιδέες



Έλενα Μαρούτσου

Κίχλη, 2015
384 σελ.



Διηγήματα.'Εντονος ερωτισμός σε συνδυασμό με παράδοξα παιχνίδια διακειμενικότητας και ωραία αφηγηματική τεχνική δίνουν ένα εκρηκτικό και εξαιρετικά ενδιαφέρον αποτέλεσμα σε κάθε απαιτητικό αναγνώστη.


*Επιμέλεια :Aσημίνα Ξηρογιάννη

Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου 2016

notationes /// ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016-2017



   Αποχαιρετούμε το νέο έτος με λίγες ακόμα σημειώσεις λογοτεχνίας .Με το βλέμμα  στον χρόνο που έρχεται διαβάζουμε :

Ποιήματα

 ΜΑΡΚ ΣΤΡΑΝΤ (Μετάφραση Ασημίνα Ξηρογιάννη)

 ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ

 ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ

 XAΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗ

 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ

 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΡΩΑΔΙΤΗΣ

 ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΠΛΙΑΚΟΥ


 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 


 AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΗΛΙΑΣ


 Στο Λογοτεχνικό Αρχείο:

Tα μαλλιά του Φιν
της Εύας Στεφανή

 Τα λίγα λόγια
της Ανν Κάρσον

Το
Μικρό χρονικό τρέλας
του Αύγουστου Κορτώ


 ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΤΟ VARELAKI

Τέλος ,ένα ουσιαστικό κείμενο για τη δουλειά που γίνεται στο varelaki επτά χρόνια  τώρα. Γράφει η Αγγέλα Γαβρίλη.Διαβάστε Εδώ



Καλή Ανάγνωση και Καλές Γιορτές 

notationes /// ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016-2017 /// ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ /// Ο ΔΗΜΙΟΣ




Ο δήμιος



Κυριάκος Σταμέλος

Γαβριηλίδης, 2016
48 σελ.



***


[...]



Δεν είμαι βρε λούμπεν,ούτε κι αλήτης,
ούτε κι απόκληρος ερημοσπίτης,
είμ΄ ο γαμιάς της και θέλω παιδί της
                                             να είμαι και γω.


Αν τώρα πείτε ''δεν είναι ώριμος
να έχει ευθύνες αυτός ο κακόμοιρος'',
τα μάτια μου κλείνω ως νέος πια Όμηρος
                                             και άει γαμηθείτε.


Γιατί αν δεν την βλέπω,μόν΄ η αφή της,
π΄ αφήνει στη σάρκα γυμνό το κορμί της,
είναι μια όραση που μοναχή της
                                             βλέπει τα πάντα.

'Ετσι μας έπλασ΄ο πρώτος πηλός,
κι έτσι το όρισ΄ο Πρώτος Ξωμάχος,
''ου δύναται καυλιάρης μονάχος
                                             την μοίρα ν΄αλλάξει''.

 Δέος αφής να έχει ο άντρας,
όταν ακούσει τον θόρυβο χάντρας'
θα έρτει στις φτέρες μιας ένδοξης μάντρας
                                                  η αλαφίνα του.


[...]

Πέμπτη 22 Δεκεμβρίου 2016

notationes /// ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016-2017 /// ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΤΟ VARELAKI






WESTERN PHILOSOPHY IN 100 HAIKU //// TRANSLATED FROM THE GREEK BY PETER MACKRIDGE 


Το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού  Η ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας σε 100 χαϊκού: από τους Προσωκρατικούς έως τον Ντεριντά, μεταφρασμένο στα αγγλικά από τον Peter Mackridge, κυκλοφορεί  από τις εκδόσεις Dedalus


 ****



****


  Ανθολογία σύγχρονης αραβικής ποίησης 

 ****

 Σ άββατο, 19 Νοεμβρίου 2016 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ /// ΑΓΑΠΗ ΣΑΝ ΑΚΟΛΑΣΙΑ 

 ****

  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// Ασημίνα Ξηρογιάννη μτφρ. Μισέλ Βόλκοβιτς εκδ. Le miel des anges 


****

 ΕΠΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ 23 ΜΕΡΕΣ /// ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
 

notationes /// ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016-2017 //// ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ /// ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ /// ΜΙΚΡΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΡΕΛΑΣ


Μικρό χρονικό τρέλας Αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα Αύγουστος Κορτώ Εκδόσεις Πατάκη, 2016


Γράφει η Μαρία Ιωαννίδου


“Ασε με τώρα μη μου μιλάς. Τίποτα δεν είναι ίδιο, απλά άσε με να κλάψω. Και μη με κοιτάξεις στα μάτια γιατί η θλίψη μου θα γίνει οργή»*
Έχω και στο παρελθόν εκφράσει τον βαθύ μου σεβασμό στους συγγραφείς που αυτοβιογραφούνται. Ειδικά αν ο «βίος» που εξιστορούν δεν είναι ακριβώς ανθόσπαρτος και αν η εξιστόρησή τους δεν αποκρύπτει, δεν μεταμφιέζει και δεν «αξιοποιεί» τα πρόσωπα και τα γεγονότα . Εν προκειμένω, ο Αύγουστος Κορτώ, αναλαμβάνει με τον ανεπανάληπτο δικό του τρόπο –και με αφορμή την εξιστόρηση των βιωμάτων του- να απενοχοποιήσει την ψυχική αρρώστια, να βγάλει δηλ. «από τη ντουλάπα» την ντροπής, της περιθωριοποίησης και του στιγματισμού, τον τρελό∙ που «δεν τον αφήνει στην τρέλα του», αλλά τον οδηγεί στην κεντρική σκηνή για να μας τον συστήσει: τον άλλον του εαυτό, πώς τον συνάντησε μια κρύα –όχι τυχαία- νύχτα, πώς τον ακολούθησε στις δαιδαλώδεις –πνευματικές αλλά και αληθινές, στους δρόμους της πόλης- διαδρομές του παραληρήματός του.
Το πλαίσιο όπου εξελίσσεται η ιστορία είναι απόλυτα σύγχρονο και οικείο, ιδωμένο ωστόσο μέσα από τον φακό της διαταραχής, που ο Κορτώ αναδεικνύει σε ευκαιρία για να τον κάνει από παραμορφωτικό, επιμορφωτικό. Όχι τυχαία, στην Αθήνα του –πολύ πρόσφατου στη μνήμη μας- φοβερού μήνα Δεκέμβρη του 2008, στη καρδιά των γεγονότων, στα καπνισμένα από φωτιές και δακρυγόνα Εξάρχεια δεν έσκασε μύτη μόνο η κορυφή του παγόβουνου της επερχόμενης κρίσης. Δεν έστειλε μόνο μια πιστολιά στον άλλο κόσμο έναν έφηβο. Η λογοτεχνία έχει καταγράψει σε πολλά και ποικίλα έργα τις μέρες και τις νύχτες του φοβερού εκείνου μήνα ως δραματικό φόντο για άλλες ιστορίες που φιλοδόξησαν να συνυφάνουν τον ζόφο της εποχής με τα πρόσωπα και τους ήρωες της αλλά ο Κορτώ κάνει τη διαφορά:
Αφού, η αφήγηση του δεν αφορά σε κανέναν «ήρωα», δεν προσπαθεί να συνδέσει τεχνητά τη μυθοπλασία με τα γεγονότα μολονότι η ουσία του μυθιστορήματος εκφράζει την πιο εσωτερική ίσως, αλλά αυθεντική κραυγή, την απεγνωσμένη
αντίδραση στο πνιγηρό, βίαιο και φορτισμένο κλίμα που ωθεί τον υπερευαίσθητο αφηγητή στην 
άρνηση τηςπραγματικότητας. Η Αθήνα του Δεκέμβρη με τα ζοφερά της χαρακτηριστικά, τη βία, την καταστροφή και την αίσθηση πόνου, οργής και απειλής, στέλνει τον Αύγουστο Κορτώ στο χώρο του παραλόγου, τον ωθεί με πολλούς τρόπους να σπάσει τους δεσμούς του με την αφόρητη εκείνη πραγματικότητα, να βάλει σε κίνδυνο ακόμα την ασφάλεια και σωματική του ακεραιότητα. Ο θυμός, ο φόβος ίσως αλλά και η άφατη θλίψη συνιστούν ένα μίγμα τόσο εκρηκτικό όσο και το δημόσιο αίσθημα για τα τεκταινόμενα.
Η παραίσθηση που βίωσε ο γράφων, ότι δηλαδή επέπρωτο να γίνει ο επόμενος Δαλάϊ Λάμα, θα μπορούσε εάν ο συγγραφέας κατέφευγε σε μια μυθοπλαστική «ευκολία», να αποτελέσει γόνιμο έδαφος για να ανθίσει ένα ποίημα, μια μυστήρια αλλά γοητευτική υπερρεαλιστική εικόνα ζωντανεμένη από την επιδέξια γραφίδα του. Αντ΄αυτού θα διαλέξει τον πιο δύσκολο –και λυτρωτικό- δρόμο, αυτόν της παραδοχής και εξιστόρησης της σκληρής πραγματικότητας! Πιστεύω ότι αυτό το ιδιαίτερο στοιχείο καθιστά μεταξύ άλλων, τον Κορτώ ικανό να κρούει τις πιο ευαίσθητες χορδές στους αναγνώστες του που πολλαπλασιάζονται μαζί με τα αντίτυπα των έργων του∙ η γνήσια κατάθεση ψυχής δεν είναι τζάμπα, αλλά ενώ δεν «κοστολογείται» η γνησιότητα και το συναισθηματικό βάθος των πληγών όπου ο συγγραφέας εισχωρεί με τόλμη για να γιατρέψει εαυτόν και αλλήλους, ανταμείβεται με την μεγάλη αναγνωσιμότητα. Για να μετατραπεί η εξιστορούμενη βαθιά απόγνωση και η εξ αυτής «τρέλα» σε χειρονομία αλληλεγγύης προς τον κάθε πάσχοντα, απαιτείται ένα ιδιαίτερο «κλικ» μια ικανότητα να παραδέχεται κανείς, να οικειοποιείται ό,τι πιο ζοφερό κουβάλαγε εντός του για να το μετασχηματίσει. Για να την κάνει ο συγγραφέας τη δυστυχία του -ή την παραφροσύνη- λογοτεχνία με ανθρωπιστικό περιεχόμενο, χρειάζεται να την παραδεχτεί χωρίς ηρωισμούς, χωρίς «κρυφτό», «κυνηγητό», και άλλα παιχνίδια που παίζουνε οι άνθρωποι –και ορισμένοι λογοτέχνες- για να κρυφτούν ή να ξεφύγουν από την πραγματικότητα. Ο Κορτώ, αντίθετα, την κοιτάζει κατάματα μαζί με τα αληθινά γεγονότα, τα αισθήματα και την ερμηνεία τους για να κάνει την ψυχική του ήττα, νίκη και την διαταραχή, αρμονία.
Αλλά ας επιστρέψουμε στην καθεαυτό εξιστόρηση. Μια νύχτα ο γράφων ξυπνάει απότομα και ενστερνίζεται μια παράλογη ιδέα. Το μείζον εσωτερικό του –και χαίνον- τραύμα από τον θάνατο της μητέρας κάποιες τέτοιες μέρες, συναντάει το εξωτερικό τραύμα της κατάμαυρης, μπαρουτοκαπνισμένης, θυμωμένης και μαζί πενθούσας Αθήνας. Τα δύο αυτά δεδομένα φαίνεται να αναιρούν τελικά στη συνείδησή του τη πραγματικότητα. Ο πόνος του θανάτου συναντά την απειλή του θανατικού, το κρύο της νύχτας το κρύο δέρμα του ύστατου ασπασμού…
Από κει και πέρα αρχίζει μια περιπέτεια που ο Κορτώ διανθίζει με το πικρό του χιούμορ καθώς αναθυμάται τον ίδιο του τον εαυτό, γυμνό, χωρίς τα προστατευτικά του πολιτισμού-χρήματα, γυαλιά μυωπίας, αστυνομική ταυτότητα - να περιπλανάται στην πόλη, να ταλανίζεται από την ψυχική ανισορροπία ανάμεσα σε παραισθήσεις και παράλογες πράξεις, μέχρι οι οικείοι του να καταφέρουν να τον οδηγήσουν στο ψυχιατρείο και να προφυλάξουν τη ζωή του από τους κινδύνους που ο ίδιος την εκθέτει.
Με δεδομένη την ηλικία και την ιδιοσυγκρασία του συγγραφέα (γεν. 1979), την πνευματική σκευή και τις εικόνες και γραφές στις οποίες είχε ήδη καταφύγει ως παιδί και έφηβος, θα προστρέξει πάλι σε ήρωες παραμυθιών ή μυθοπλασίας που θα ανακατέψει με
ιδέες  μεγαλείου και θέωσης. Με τα φρένα του σπασμένα τρέχει να κρυφτεί στις αυταπάτες και στα παραμύθια, στην παραμυθία –παρηγοριά – που αναζητά ένα ανυπεράσπιστο παιδί αφού σε στιγμές σαν κι αυτές που περιγράφονται γινόμαστε παιδιά –τόσο ευάλωτα, γυμνά και φοβισμένα- όπου όλα είναι θεμιτά για να παρηγορηθούμε.
Το αυθεντικό μεγαλείο-η ψυχική δύναμη και γενναιοδωρία- του ανθρώπου και συγγραφέα Κορτώ, αυτό που εξυψώνει το συγκεκριμένο βιβλίο από τη λογοτεχνική σφαίρα σε ανώτερη ανθρώπινη μαρτυρία και χειρονομία είναι το γραπτό που –έργω- τείνει στον αναγνώστη. Ο καθένας που έχει αρρωστήσει ποτέ ψυχικά θα διαβάσει την απερίφραστη δήλωση του Κορτώ «δεν είσαι μόνος», «έχω περάσει κι εγώ από κει». «Ακούγεται» μέσα από τις γραμμές η ελπιδοφόρα φράση «κι αυτό θα περάσει…».
Και βέβαια χρειάζεται κανείς τεράστια κότσια για να ομολογήσει γραπτά, ανοιχτά και δημόσια, χαρακτηρίζοντας αυτοβιογραφικό το μυθιστόρημα, ότι νοσηλεύτηκε στο Δρομοκαΐτειο, ότι έχασε για ένα μικρό έστω διάστημα τα λογικά του, ότι ξέφυγε από τον σκληρό κι ανάλγητό μας κόσμο με την ελπίδα να συναντήσει ίσως την πεθαμένη μάνα, με την ψευδαίσθηση που δημιουργεί στον πονεμένο, στον απελπισμένο, στον ανασφαλή και πολλαπλά «ορφανό» νέο που ζει μες την Αθήνα του Δεκέμβρη του ’08 ότι αν ίσως μεταμορφωνόταν σε κάτι θεϊκό θα έσπερνε και αγάπη, λύτρωση και αρμονία στον κόσμο όλο.
Η αλήθεια είναι ότι ο Πέτρος Χατζόπουλος –το πραγματικό όνομα του συγγραφέα- επανήλθε στα συγκαλά και τα λογικά του ενώ ξεκίνησε και ένα δημιουργικό ταξίδι με τη ψυχανάλυση. Ωστόσο η φαντασίωσή του για προσφορά ενός πάνδημου αγαθού κατά κάποιο τρόπο πραγματοποιείται μέσα από τις γραμμές αυτού του αναγνώσματος, αφού ο Α.Κ. τείνει χείρα βοηθείας, συμπάθειας και εξιλέωσης σε όλους τους αναγνώστες του και πρέπει κανείς να επισημάνει –ξανά- ότι όντας ο ίδιος διάσημος για τα μυθοπλαστικά του δημιουργήματα θα μπορούσε κάλλιστα εκεί, και επιδέξια, και να κρύψει και να παρουσιάσει και να μας αφήσει όλους άφωνους εξιστορώντας τα επί μέρους στοιχεία. Θα μπορούσε να «ταΐζει» λογοτεχνικούς ήρωες για χρόνια, να στήνει σκηνικά γλαφυρά με εικόνες από ψυχιατρεία και να περιγράφει τους άλλους συν-αρρώστους, γιατρούς, τραυματιοφορείς και νοσοκόμες χωρίς να «αναλαμβάνει» την ευθύνη της αυτοβιογραφίας.
Αλλά ο Κορτώ –ακόμα και με το πρόσχημα της αυτολύτρωσης- εκτίθεται ανεπανόρθωτα, διαρρηγνύει το φράγμα του φόβου και της ρετσινιάς του ψυχασθενούς, σπάζει το ταμπού του Δημόσιου Ψυχιατρείου, και τιμά τον άνθρωπο που πάσχει σαν να λέει στον αναγνώστη να περάσει μαζί του μέσα από τους ιμάντες και τα κάγκελα και να αφυπνιστεί, αυτή τη φορά μαζί του: Ναι, είναι σκληρή και η ζωή και η πραγματικότητα αλλά και η ζωή και η αγάπη σε περιμένουν εκεί έξω να τις ζήσεις (και να αναστήσεις ακόμα και τους αγαπημένους που δεν ζουν, όπως το έχει κάνει με τη μαμά του Κατερίνα,). 


*Απόσπασμα από κείμενο που παρέδωσε στο διαγώνισμα μια συμμαθήτρια του δολοφονημένου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τις μέρες εκείνες…

notationes /// ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2016-2017 /// ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ //// Ο τυφλός επισκέπτης










Ο τυφλός επισκέπτης



Παναγιώτης Αρβανίτης

Γαβριηλίδης, 2016
54 σελ.



 ****



Να λοιπόν που μπήκα στο ποίημα 
            από την πίσω πόρτα.
Περπάτησα στις μύτες των ποδιών 
           μέχρι να βρω μια είσοδο κινδύνου.

Φύσαγε ο τρόμος φύσαγε
        και άρπαζαν οι στίχοι !



*


Τα είχαμε βρει με τη γλώσσα.
Τα ουσιαστικά μάς κρατούσαν το χέρι.
Τα ρήματα μάς χτυπούσαν στην πλάτη.
'Εμεινε η στίξη να φρεσκάρει τη δυστυχία'
τελείες,κόμματα,θαυμαστικά
                                             και πλήξη.

Τι greeklish ομορφιά , θεέ μου!

 *

Στο σάλτο ελαφρότητα
στην έκφραση σπιρτάδα.
Ύφος λαγωνικό.

Και προπαντός μια κάποια ψυχραιμία 
            στους ιλίγγους.

Πόσο διψούσε η εποχή για κάτι τέτοια!

*

Η εποχή 
είχε χάσει για τα καλά
τον γραφικό της χαρακτήρα
κι έψαχνε να τον βρει
σ΄ ένα σωρό
σπασμένα είδωλα
        αρχαίων παρωδία.

Επένδυση ρακένδυτη,εξαρχής.
          Σε νόμισμα πληγής.


 *

Διδάσκει χρώμα  η τυφλότητα
όταν ρεμβάζεις  τη σιωπή
στου εαυτού τις τρικυμίες.

Το μπλε είναι της θλίψης μας
το πράσινο του χάους
και το στυφό το κίτρινο 
           για τα πνιχτά φιλιά.

Τι ολοκαύτωμα φωτός η νηνεμία μας!

 *

Οι αλληγορίες   παιζουν χιονοπόλεμο
          κι οι υπόνοιες κρυφτό.

Μη γράφεις πια .Μη γράφεις

Δεν είναι ο λόγος χείμαρρος -που λένε-
           ο λόγος είναι φράγμα.

(Απόσπασμα από την ενότητα Είσοδος Κινδύνου)


***