Translate

Τετάρτη 13 Ιουνίου 2012

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ E-CHARITY


Ασημίνα Ξηρογιάννη: χωρίς πόνο δεν γράφεται ποίηση.




 


 ΠΗΓΗ:http://www.e-charity.gr/article.php?cat=Leksi&subcat=Poetree&tef=May&y=2012&num=3


Η  προοπτική στα έργα των καλλιτεχνών, δίνει το στίγμα της ποιότητας των έργων που παράγονται με σχήματα, χρώματα και σχολές που ακολουθεί ο εκάστοτε καλλιτέχνης. Ένα έργο όμως λογοτεχνικό, δεν κατατάσσεται σε κάποια σχολή, όταν μέσα από τις λέξεις, πετάει το μυαλό σε βάθη συλλογισμών και οροσειρές εικόνων που οραματίστηκε ο συγγραφέας. Οι λέξεις, μπορεί να μην έχουν την υφή των χρωμάτων που χρησιμοποιεί ο ζωγράφος. Εντούτοις όμως, κουβαλούν τη μυρωδιά, τον ήχο και το... κορμί του συγγραφέα, με τέτοια πιστότητα που τρομάζει κι ο φωτογραφικός φακός, όταν απαθανατίζει ένα τοπίο, μια κατάσταση ή μια μορφή. Ανέκαθεν η τέχνη της γραφής και των συλλογισμών της, έκρυβε καλά μέσα της, μυστήριους κόσμους, εσώτερες αποκρίσεις του λογοτέχνη και σκέψεις που αναρριχόνται από το μελάνι μέχρι την αναμέτρηση με το λευκό χαρτί. Σε μια τέτοια αναμέτρηση, επιδίδεται εδώ και χρόνια, η Ασημίνα Ξηρογιάννη, ψάχνοντας να εντοπίσει τα υλικά που θα φωτίσουν την ποιότητα της εξωτερίκευσης των συναισθημάτων της. Με δύο ποιητικές συλλογές στο ενεργητικό της κι ένα πλούσιο βιογραφικό με διακρίσεις σε ποιητικούς διαγωνισμούς, με το θέατρο να έχει σημαδέψει την ζωή και να ορίζει την καριέρα της, η Ασημίνα μας μίλησε για την τέχνη της γραφής και τα ζητούμενά της. Πρόσφατα, δοκίμασε τις δυνάμεις της και στην διηγηματογραφία, με την κατάθεση μιας νουβέλας που πραγματεύεται τις επιδράσεις του αγώνα για τέχνη στον ίδιο τον καλλιτέχνη.

Νικόλας Βουκκαλής: Ένας πίνακας για να «χτιστεί» θέλει χρώμα, σχήμα και προοπτική. Ένα ποίημα τι υλικά χρειάζεται για να ταξιδέψει τον αναγνώστη σε μια συνοπτική και λακωνική συναισθηματική φόρτιση;
Ασημίνα Ξηρογιάννη:
To ποίημα χρειάζεται λέξεις, αλλά κι αυτές από μόνες τους δεν αρκούν. Είναι ο κατάλληλος συνδυασμός των λέξεων που απαιτείται για να δώσει αισθητικό αποτέλεσμα. Το ποίημα στην ουσία του είναι μια έλλογη κατασκευή. Μπορεί να υπάρχει μια αρχική «έμπνευση», μια αρχική ιδέα που προέκυψε από κάποιο ερέθισμα, αλλά αυτή χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία από τον ποιητή. Και αυτή η επεξεργασία, σε καμία περίπτωση δεν είναι τυχαία. Ο ποιητής φιλτράρει τα γεγονότα με τον δικό του προσωπικό τρόπο και δίνει έτσι το δικό του στίγμα. Μπορεί να μιλήσει για πράγματα κοινά, αλλά με τρόπους ανοίκειους. Το νέο στην ποίηση έχει να κάνει με το «πώς» δηλαδή. Ο έρωτας, ο χρόνος, ο θάνατος, είναι θέματα κοινά, λίγο πολύ όλοι οι ποιητές του κόσμου με αυτά καταπιάνονται. Το ζήτημα είναι η ποιότητα και η οπτική του ποιητικού τους βλέμματος. Γενικά, η ποίηση είναι παίδεμα. Ο ποιητής έχει να παλέψει με πολλά τέρατα. Ο Καβάφης περισσότερο έσβηνε παρά έγραφε. Ο Ελύτης μπορεί να πάλευε μήνες ολόκληρους για τη συνέχεια ενός στίχου του.


Ν.Β.: «Φοβάμαι τις λέξεις που δεν είναι δεμένες με τα βιώματα μου. Έξω από μένα. Σαν όνειρα ακυρωμένα. Σαν απωθημένα.» Ο ποιητής, χαρακτηρίζεται από την γραφή του. Κι η γραφή όμως, χαρακτηρίζει τον ίδιο τον ποιητή. Αυτή η αλληλένδετη σχέση ποιητή - ποιήματος, πως επιδρά στην δική σου ταυτότητα; Επηρέασες εσύ την γραφή σου, με τα βιώματά σου, ή τα βιώματα επηρέασαν εσένα;
Α.Ξ.: Aυτό το ολιγόστιχο ποίημα περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή μου «Πληγές». Ποιητής, γραφή, βίωμα... όλα αυτά διαπλέκονται μεταξύ τους! Και αλληλοσυσχετίζονται! Ο ποιητής μοιραία επηρεάζεται από τα βιώματά του, αυτά του δίνουν την πρώτη ύλη για να γράψει. Το βίωμα λοιπόν μπορεί να αποτελέσει ερέθισμα για τον ποιητή. Από την άλλη, ο ποιητής μπορεί να γράφει και για πράγματα που δεν έζησε, που θα 'θελε να 'χε ζήσει, αλλά δεν έζησε. Οπότε τα μετατρέπει σε «ποιητική εμπειρία» και προσπαθεί να μυήσει και τους αναγνώστες σε αυτή την εμπειρία. Αναπόφευκτα λοιπόν και μένα, ως δημιουργό, με ορίζουν τα βιώματά μου, αλλά τα ορίζω και γω δια της γραφής μου! Με ορίζουν ομως πάντα και τα ανεκπλήρωτα όνειρα, που κι αυτά μπορούν να αποτελέσουν συστατικά της ποίησής μου.

Ν.Β.: «Η ποίηση αρχίζει πάντα, όταν κάποιος που πρόκειται να γίνει ποιητής, διαβάζει ένα ποίημα.» είχε υποστηρίξει κάποτε ο Βρετανός ποιητής Τζον Μίλτον. Αλήθεια, εσύ από ποιους ποιητές επηρεάστηκες;
Α.Ξ.: Ναι, εμπεριέχει αλήθεια αυτή η ρήση του Μίλτον. Όπως ένα βίωμα μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για ενα ποίημα, έτσι συμβαίνει και με ένα άλλο ποίημα. Άλλωστε, ως γνωστόν, στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Οι δημιουργοί επηρεάζονται σαφώς από τα έργα άλλων δημιουργών που μελετούν. Και πολλές φορές, οι ποιητές ξεκινούν να γράψουν εμπνευσμένοι ακριβώς από το βιβλίο που μίλησε μέσα τους. Σε πολλά ποιήματα υπάρχουν – στα πλαίσια της διακειμενικότητας – εμφανείς ή κρυφές αναφορές σε άλλα ποιήματα. Προσωπικά, όταν είμαι στη διαδικασία γραφής, ποτέ δεν σταματώ να διαβάζω. Γράφω, διαβάζω, δύο πράξεις που αλληλοσυμπληρώνονται. Με ρωτάτε για τους ποιητές που με επηρέασαν. Είναι πολλοί, ανακαλύπτω διαρκώς, μέσα από τα διαβάσματά μου. Ας αναφέρω μερικούς.... Επειδή, έχω κάνει και σπουδές φιλολογίας πριν ασχοληθώ με το θέατρο... είχα, με αφορμή αυτές τις σπουδές, τη δυνατότητα να μελετήσω πολλούς Έλληνες ποιητές πρωτίστως. Γοητεύθηκα πολύ από τον Καβάφη, έπειτα τον Ελύτη και τον δωρικό Σεφέρη. Επίσης, πάντα γυρίζω στον Τάσο Λειβαδίτη. Για την «σχέση» μου με τον Λειβαδίτη, μίλησα σε σχετική εκδήλωση που οργάνωσαν οι Εκδόσεις Γαβριηλίδη και η Έρα στα πλαίσια του δέκατου κύκλου «ΠΟΙΗΤΕΣ ΣΤΗ ΣΚΙΑ» σε επιμέλεια Γιώργου Μπλάνα. Aπό Ελληνίδες δημιουργούς... πορεύτηκα πολύ με τη Μάτση Χατζηλαζάρου! Από ξένες....την Σύλβια Πλάθ και την Τζόυς Μανσού.

Ν.Β.: Πώς επηρεάζουν την γραφή σου, οι σπουδές σου στο θέατρο και το γεγονός ότι διδάσκεις σε παιδιά και εφήβους;
Α.Ξ.:
Το θέατρο ήταν και είναι για μένα μεγάλο σχολείο. Το θέατρο με ανάγκασε να κοιτάξω βαθιά μέσα στον εαυτό μου και να προσπαθήσω να το κάνω αυτό με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ειλικρίνεια. Με έκανε να ανακαλύψω αλήθειες για μένα καλά κρυμμένες και να παλέψω να τις διαχειριστώ. Η μελέτη των ρόλων, όταν ήμουν στην δραματική σχολή, οι συμμετοχές σε παραστάσεις, η καταβύθιση σε σπουδαία θεατρικά κείμενα, όλα αυτά συνέβαλαν και στην «συναισθηματική παιδεία» μου, αν μπορώ να το πω έτσι και στην ανάπτυξη της «συναισθηματικής νοημοσύνης» μου. Όλα αυτά καλλιέργησαν την ευαισθησία μου και με οδήγησαν μοιραία πια πιο βαθιά στα μονοπάτια της ποίησης. Δουλεύω με παιδιά συστηματικά εδώ και δέκα χρόνια ως drama teacher και εμψυχώτρια θεατρικού παιχνιδιού και δεν σταματώ να μαθαίνω από αυτά. Να σημειώσω ότι έχω γράψει και κάποια θεατρικά έργα που ευελπιστώ κάποια στιγμή να τα δω να πραγματώνονται σκηνικά, γιατί αυτός είναι ο προορισμός τους. Επίσης, ο ποιητικός μου μονόλογος «Χωριστά», διακρίθηκε πριν δύο χρόνια περίπου σε λογοτεχνικό διαγωνισμό του Ιωνικού Συνδέσμου.

Ν.Β.: Η δύναμη τελικά της συγκίνησης ενός αναγνώστη ή η τεχνοκρατική ανάλυση ενός κριτικού, επιδρά πιο αποτελεσματικά στην συνέχιση του έργου σου;
Α.Ξ.:
Δύσκολη ερώτηση! Η αλήθεια είναι ότι από τη μια επιθυμείς να ασχοληθούν με το έργο σου οι κριτικοί. Η τυχόν αδιαφορία τους μπορεί να είναι χειρότερη και από μια αρνητική κριτική! Όμως έχεις και σοβαρές ενστάσεις για την κλίκα των κριτικών και τον ρόλο τους. Από τη άλλη, το ένστικτο των αναγνωστών είναι αλάνθαστο, λες! Είναι μαγεία να ακούς τα σχόλια και τις σκέψεις και τις παρατηρήσεις τους. Παίρνεις κουράγιο και συνεχίζεις το έργο σου. Προσωπικά, συνηθίζω να βάζω πάντα το e-mail μου στα βιβλία, ακριβώς για να δίνω την δυνατότητα στον αναγνώστη να επικοινωνεί μαζί μου και να γίνεται γόνιμος διάλογος. Ο φιλόσοφος Σωκράτης υποστήριζε ότι πρέπει να ακούμε πάντα τη γνώμη των ειδικών, των ανθρώπων που είναι ειδήμονες κι ας είναι οι λιγότεροι. Πάντως υπάρχουν κριτήρια για την «καλή ποίηση». Υπάρχουν «νόμοι» που ορίζουν τί είναι λογοτεχνία και τί δεν είναι, τί είναι ποίημα και τί δεν είναι ποίημα. Ο ποιητής οφείλει να είναι ενήμερος για όλα αυτά. Είναι τεράστια αυτά τα ζητήματα και δεν απαντώνται μέσα σε λίγες αράδες.

Ν.Β.: «Η ποίηση δεν είναι μόνο λέξεις. Είναι εσύ. Είναι εγώ. Είναι εμείς.» γράφεις σε ένα ανέκδοτό σου ποίημα. Τι σημαίνει ποίηση για σένα; Τι σε ώθησε να γράψεις ποίηση σε μια εποχή που κυριαρχεί η παραποίηση, η εκποίηση και η εμπορευματοποίηση συναισθημάτων, αξιών, ιδανικών; Α.Ξ.: Η ποίηση είναι για μένα ένας τρόπος για να υπάρχω. Eίναι το βλέμμα μου για τα πράγματα, ο λόγος μου για τη ζωή. Πάντα πάλευα με την ποίηση. Τώρα ακόμα πιο πολύ. Τώρα που η εποχή μας είναι σε παρακμή, οφείλουμε να αντισταθούμε, ο καθένας με τα μέσα που διαθέτει. Και η ποίηση μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο αντίστασης. Ο ποιητής οφείλει να μην είναι κλεισμένος μέσα σε γυάλα, αλλά να βγαίνει στους δρόμους, να αρθρώνει λόγο, να βάζει φωτιά με τους στίχους του. Η ποίηση πρέπει να προκαλεί σοκ στον αναγνώστη, να τον αποδομεί, να τον δονεί, να τον διεγείρει συναισθηματικά και διανοητικά. Και για να είναι ζωντανός οργανισμός, χρειάζεται να παίρνει πολλές φορές θέματα, υλικά και ερεθίσματα από την σύγχρονή της πραγματικότητα. Η εποχή και η κοινωνία επηρεάζουν αναπόφευκτα τον ποιητή, αλλά και αυτός με τη σειρά του τις επηρεάζει. Υπάρχει εδώ σχέση αμφίδρομη. Παραθέτω εδώ ένα ανέκδοτο ειρωνικό μου ποίημα που αναρωτιέται αν έχει λόγο ύπαρξης το ίδιο και αν η ποίηση τελικά είναι απαραίτητη στη σκληρή και ισοπεδωτική εποχή μας:
Πες μου,
γιατί να γράφεις ποιήματα
όταν δεν υπάρχουν αναγνώστες;
Oι άνθρωποι απελπίστηκαν
και βγήκαν στους δρόμους.
Κι η ποίηση μοιάζει τώρα μακρινή ανάμνηση,
μια τέχνη γραφική...
Εδώ υπάρχει η ζωή που πρέπει να διασωθεί.
Υπάρχουν τα παιδιά
και τα παιδιά δεν μεγαλώνουν με λέξεις.
Εδώ χρειάζονται χέρια και σώματα
και περίστροφα
που θα δολοφονούν τους δισταγμούς και τις αναβολές.

Ν.Β.: «Το σώμα του έγινε σκιά». Μια νουβέλα βασισμένη σε αληθινή ιστορία, γραμμένη με ποίηση και στοχασμό. Δύο άνθρωποι. Δύο μονόλογοι, στην ουσία, δύο ημερολόγια! Ο καλλιτέχνης σύζυγος αντιλαμβάνεται με το πέρασμα του χρόνου ότι δεν μπορεί πλέον να χορεύει και ότι κοντεύει η στιγμή να απαρνηθεί χωρίς τη δική του θέληση το μοναδικό πράγμα που φαίνεται ότι τον κρατάει ζωντανό. Τον χορό. Τα γηρατειά είναι η απειλή του. Και ο θάνατος έρχεται ως λύτρωση. Ποιά η σχέση σου με τον χρόνο; Σε φοβίζει ο θάνατος;
Α.Ξ.:
Δεν έχω καλές σχέσεις με τον χρόνο! Ποτέ δεν είχα! Δεν με φοβίζει τόσο ο θάνατος... όσο τα γηρατειά, που συνεπάγονται αλλοίωση των μορφών και της ομορφιάς! Δηλαδή, ο ήρωας της νουβέλας μου, ο Άγγελος, μου μοιάζει, έχει πολλά στοιχεία από μένα. Πολλές από τις σκέψεις του Άγγελου υπάρχουν στα ημερολόγιά μου από την εποχή που ασχολιόμουν με το χορό (έχω κάνει κλασικό χορό 17 χρόνια). Ο Άγγελος μοιάζει με τον ήρωα του Καβάφη στη Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου. Όπως και για τον ήρωα του Καβάφη, έτσι και για τον Άγγελο, τα γηρατειά είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι. Και γω, ο δημιουργός, προστρέχω στην Τέχνη του Λόγου, μήπως και με κάνει μαγικά να συμφιλιωθώ με τα γηρατειά. Η νουβέλα πραγματεύεται με άλλα θέματα, όπως τοv έρωτα, τη σχέση του καλλιτέχνη με την καλλιτεχνική δημιουργία, τον ρόλο της Τέχνης και τη σημασία της στη ζωή του ανθρώπου. Είναι μια νουβέλα αυστηρώς κατάλληλη για καλλιτέχνες, θα έλεγε κανείς. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ανατολικός».

Ν.Β.: «Όταν θα λέω παραμύθια και ιστορίες στα εγγόνια μου, για να τα πάρει ο ύπνος, ένα πράμα θα τους διδάσκω: να σέβονται και να διαφυλάσσουν τη ζωή. Να κοιτάνε μπροστά, τον ήλιο στα μάτια κι ας κινδυνεύουν να καούν.» Γράφει η ηρωίδα σου, στο ημερολόγιό της. Αυτό όμως έρχεται αντιφατικό ως προς τις έντονες εμμονές του πρωταγωνιστή για τον θάνατο. Πόσο αξίζει τελικά να καούμε από την φωτιά;
Α.Ξ.:
Τα δύο πρόσωπα της νουβέλας έχουν διαφορετική οπτική θεώρηση των πραγμάτων και του κόσμου. Η Έλσα είναι με το μέρος της ζωής. Ο Άγγελος φλερτάρει διαρκώς με τον θάνατο. Η Έλσα έχει κατακτήσει την καθαρότητα και τη διαύγεια. Ο Άγγελος είναι βυθισμένος στο χάος. Η Έλσα παραδέχεται σκληρές αλήθειες και παλεύει να τις αντέξει. Ο Άγγελος δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη φθορά, με τον χρόνο που είναι ανελέητος, με την απώλεια της ομορφιάς και καταφεύγει στην αυτοκτονία. Ο κάθε ένας ήρωας της νουβέλας, κουβαλά τον δικό του αξιακό κόσμο και αναλόγως πορεύεται. Αξίζει να παλεύουμε τις αδυναμίες μας... Το πάθος για τελειότητα μπορεί να είναι καταστροφικό. Και εν τέλει όλη η γοητεία βρίσκεται στην ατέλειά μας. Οι υπεκφυγές των προβλημάτων και η δειλία απέναντι σε αυτά, μας αποδυναμώνουν στην ουσία. Χρειάζεται να κοιτάμε τις αδυναμίες μας στα μάτια και να πηγαίνουμε μπροστά με θάρρος και εγκαρτέρηση. Και να μάθουμε να αντέχουμε στις κακουχίες. Ότι δεν μας σκοτώνει, άλλωστε, μας κάνει πιο δυνατούς.

Ν.Β.: Στην πρώτη σου συλλογή «Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ» το 2009, πραγματεύεσαι το ανεκπλήρωτο, τον θάνατο, τον έρωτα που δεν επαληθεύτηκε, μέσα από ένα πλέγμα φαντασιακής πραγματικότητας σε μια προσπάθεια να φτάσεις... στην άλλη όχθη. Το 2011 επιστρέφεις με την δεύτερη ποιητική σου συλλογή «Πληγές». Ποιες πληγές προσπαθείς να επουλώσεις στη νέα σου ποιητική απόπειρα;
Α.Ξ.:
Η Προφητεία περιλαμβάνει δύο ποιητικές συλλογές που φέρουν τους εξής τίτλους: «H σκέψη μου βυθίστηκε στα χέρια σου» (ποιήματα για τον έρωτα και μόνο) και «Τα ωραιότερα ταξίδια είναι του μυαλού». Στην Προφητεία έχω άλλο βλέμμα! Δεν είμαι τόσο πληγωμένη... Είμαι περισσότερο στοχαστική! Στις 
«Πληγές» βλέπω κατάματα πια τις πληγές μου και τις φιλτράρω δημιουργικά. Δεν θέλω να τις επουλώσω, θέλω να μάθω να ζω μ' αυτές. Άλλωστε, οι άνθρωποι είμαστε – μεταξύ άλλων πραγμάτων – και οι πληγές μας!

Ν.Β.: Τον πόνο, λέει ένας καλός μου φίλος, ειδικεύεται ο ποιητής να τον στεγνώνει στο χαρτί. Το χαμόγελο, αντιθέτως, το ζεις. Γιατί οι ποιητές γράφουν μόνο σκοτεινά, λυπητερά και άχρωμα πολλές φορές; Υπήρξαν στιγμές που να σκέφτηκες να «χαμογελάσεις» μέσα από ένα ποίημά σου;
Α.Ξ.:
Δεν είναι τυχαίο που οι αρχαίοι μας πρόγονοι Αισχύλος, Σοφοκλής και Ευριπίδης στις τραγωδίες τους μιλούσαν για οικογενειακά δράματα και οικεία κακά. Έχω γράψει κάπου ότι χωρίς πόνο δεν γράφεται ποίηση. Μόνο οι άνθρωποι που πόνεσαν βαθιά έχουν κάτι να σου πουν. Ο κάθε ένας από μας κουβαλά μαζί του σαν αποσκευή την μικρή ή μεγάλη πληγή του. Σε ανέκδοτο ποίημά μου γράφω :«Ακόμα κι αν δεν έχεις πληγή, οφείλεις να δημιουργήσεις μια χάριν του ποιήματος». «Μα δες με! Εγώ είμαι τόσο πληγωμένη – δες με – είμαι μια τεράστια πληγή και άρα, απόλυτα έτοιμη για ποίηση».

Ν.Β.: «Ξαναγυρίζω στα παλιά λημέρια μου, στον χώρο της ποίησης. Οικεία και αγαπημένη περιοχή. Εσύ με έφερες χωρίς να ξέρεις. Είπα μήπως και αναπληρώσω γράφοντας το κενό της απουσίας σου.» Το ποίημα ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ από την ίδια ποιητική συλλογή. Ποιες εσωτερικές ανάγκες σε οδηγούν και σε βοηθούν να γράφεις; Τι μάχες δίνεις μπροστά στην λευκή κόλλα μέχρι να τραβήξεις την πρώτη γραμμή;
Α.Ξ.: Γράφω από πολύ μικρή, από όταν θυμάμαι τον εαυτό μου. Στο δημοτικό σκάρωνα μικρά ποιήματα και ιστοριούλες, κρατούσα για αρκετά χρόνια ημερολόγιο. Από το Πανεπιστήμιο άρχισα να λαμβάνω δειλά μέρος σε διάφορους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς και να παίρνω τις πρώτες διακρίσεις. Δεν ξέρω πώς είναι να μη γράφει κανείς. Πάντα έχω μαζί μου ένα μικρό μπλοκάκι όπου σημειώνω ανά πάσα στιγμή διάφορα πράγματα που μου έρχονται στο μυαλό. Η γραφή λειτουργεί λυτρωτικά καμιά φορά, σε απενοχοποιεί, σε αποφορτίζει. Βασικά γράφω για να επικοινωνήσω με τους αναγνώστες, να μοιραστώ μαζί τους εμπειρίες. Η γραφή, η ποίησή μου, θέλω να έχει βλέμμα προς τον άνθρωπο, να είναι πάντα «μια πόρτα ανοιχτή» στον κόσμο. Η αγωνία μπροστά στην λευκή κόλλα είναι τεράστια. Από φοιτήτρια αναζητούσα να αρθρώσω τη δική μου ποιητική φωνή, να βρω το ποιητικό «εγώ» μου. Γράφω ποίηση - μεταξύ άλλων - σημαίνει, αναμετριέμαι με τον βαθύτερο εαυτό μου, απογυμνώνομαι, κάνω αληθινή ενδοσκόπηση, κατακτώ εκφραστικά μέσα, παλεύω με λέξεις και σιωπές, για να καταφέρω να γράψω «έναν στίχο αληθινό» που θα 'λεγε και ο Λειβαδίτης. Δεν είναι καθόλου εύκολα αυτά τα πράγματα. Είναι πολύ σκληρά.

Ν.Β.: «Ο πόνος δεν μας ανήκει. Ανήκει στον κόσμο, στους νέους με τα δακρυγονισμένα μάτια, στα παιδιά με τα ληγμένα χαμόγελα», γράφεις σε ένα από τα ποιήματα της συλλογής «ΠΛΗΓΕΣ». Τι συστατικά λείπουν από την σημερινή εποχή και λήγουν τα χαμόγελα;
Α.Ξ.: Λείπει η ευτυχία! Λείπει η αλήθεια, λείπει η γνησιότητα! Ζούμε σε δύσκολους καιρούς, ο κόσμος βουλιάζει στην υποκρισία, βολεύεται με τη μετριότητα. Και είναι δύσκολο μέσα σε τέτοιους καιρούς να βρίσκει κανείς τις ισορροπίες του. Ο πόνος μας συνοδεύει παντού. Υπάρχει μπόλικος τριγύρω. Πας να μιλήσεις σε κάποιον για τον πόνο σου και κείνος έχει μεγαλύτερο πόνο να σου αντιτάξει. Αυτό το ποίημα το έγραψα όταν δολοφονήθηκε ο νεαρός Αλέξης Γρηγορόπουλος. Η ποίηση επηρεάζεται από το κοινωνικό γίγνεσθαι. Διεφθαρμένοι πολιτικοί ηγέτες, κράτος εχθρικό προς τον πολίτη, οικονομικές και πολιτικές ανισότητες στα άκρα, ξεπούλημα της χώρας δίχως τύψεις, θυσία της ηθικής στο βωμό του κέρδους και των άνομων συμφερόντων, έντονα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας. Αυτά και άλλα δυσάρεστα, συνθέτουν την πραγματικότητά μας σήμερα. Και στους νέους που σε κοιτούν με μάτια γουρλωμένα τί να πεις; Ότι έχουμε πλήρως αποτύχει;
Την Παρασκευή  8 Ιουνίου,  θα παρουσιάσω τις Πληγές μουΕίναι η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου. Το βιβλιο κυκλοφόρησε πέρσι τέτοια εποχή, αλλά ήμουν ακόμη στην προώθηση της νουβέλας μου και δεν προλάβαινα να το παρουσιάσω. Αυτό σε συνδυασμό με διάφορους προσωπικούς λόγους, με οδήγησαν να παρουσιάσω το βιβλίο ένα χρόνο μετά. Ωστόσο, ποιήματα από το βιβλίο έχουν δημοσιευθεί σε αρκετά ιστολόγια και ηλεκτρονικά περιοδικά. Έχω έτοιμες ήδη δύο ποιητικές συλλογές, οι οποίες αναζητούν εκδότη. Υπάρχει ενδιαφέρον από κάποιες πλευρές, αλλά ακόμα δεν έχει κάτι τελειωτικά αποφασιστεί. Και από τις δύο αυτές ανέκδοτες συλλογές έχουν γίνει προδημοσιεύσεις σε  blog και ηλεκτρονικά περιοδικά. 








        

 

Σάββατο 9 Ιουνίου 2012

1ος Πανελλήνιος Ποιητικός Διαγωνισμός/«Περιοδικό “Πόρφυρας” ‒ Γιώργος Ν. Κάρτερ»

 

 

«Περιοδικό “Πόρφυρας” ‒ Γιώργος Ν. Κάρτερ»

Το περιοδικό «Πόρφυρας» προκηρύσσει τον 1ο Πανελλήνιο Ποιητικό Διαγωνισμό ανέκδοτης ποιητικής συλλογής. Επιτρέπεται η συμμετοχή Ελληνίδων και Ελλήνων, ανεξαρτήτως ηλικίας, γραμματικών γνώσεων, επαγγελματικών ασχολιών κ.λπ., είτε κατοικούν στην Ελλάδα και Κύπρο είτε διαμένουν μόνιμα ή προσωρινά στο εξωτερικό, εφόσον έχουν την ελληνική ή κυπριακή υπηκοότητα. Αποκλείονται μόνο τα μέλη της εκδοτικής ομάδας του περιοδικού.

Οι ποιητικές συλλογές που θα σταλούν για τον διαγωνισμό πρέπει:
1) Να μην έχουν εκδοθεί, να μην έχουν δημοσιευθεί μεμονωμένα ποιήματα της συλλογής, ούτε να έχουν αναρτηθεί εν όλω ή εν μέρει στο διαδίκτυο, ούτε να είναι εν αναμονή αποτελεσμάτων από άλλο διαγωνισμό.
2) Να είναι πληκτρολογημένες και εκτυπωμένες ανά φύλλο, σε τρία αντίτυπα κάθε συλλογή.
3) Να είναι τουλάχιστον 24 ωφέλιμες σελίδες. Αν ή έκταση κάποιου ή κάποιων ποιημάτων είναι μεγαλύτερη από μία σελίδα, ισχύει και πάλι η έκταση των τουλάχιστον 24 ωφέλιμων σελίδων. Ως σελίδα υπολογίζεται η σελίδα Α4, γραμματοσειρά 12 στιγμών.
4) Θα βραβευθεί μία συλλογή με χρηματικό βραβείο 2.000 € (χορηγία του ποιητή Γιώργου Ν. Κάρτερ).
5) Οι συλλογές να στέλνονται με ψευδώνυμο. Στο άνω μέρος όλων των σελίδων να αναγράφεται το ψευδώνυμο, πληκτρολογημένο με τα ίδια στοιχεία των ποιημάτων. Σε δεύτερο μικρότερο αδιαφανή κλειστό φάκελο ο υποψήφιος εξωτερικά του φακέλου θα αναγράφει πάλι το ψευδώνυμό του, μόνο αυτό, και μέσα τα πραγματικά του στοιχεία (όνομα, επίθετο, διεύθυνση, τηλέφωνα και e mail, αν υπάρχει). Οι δεύτεροι αυτοί μικρότεροι φάκελοι δεν θα παραδοθούν στην κριτική επιτροπή αλλά θα φυλαχθούν στο αρχείο του περιοδικού. Ένας και μοναδικός φάκελος απ’ αυτούς θα ανοιχθεί από τον «Πόρφυρα» μόνο σε περίπτωση βράβευσης της αντίστοιχης συλλογής. Πέραν του μικρότερου φακέλου που θα ανοιχθεί, οι υπόλοιποι μικροί φάκελοι με τα ονόματα θα καταστραφούν χωρίς ν’ ανοίξουν, με σύνταξη πρακτικού καταστροφής από την εκδοτική ομάδα του «Πόρφυρα».
6) Τα έργα θα κριθούν από 3/μελή κριτική επιτροπή συγγραφέων εγνωσμένου κύρους, οι οποίοι θα παραλάβουν μόνο τις συλλογές. Τα ονόματα των κριτών θα ανακοινωθούν με τη δημοσιοποίηση του αποτελέσματος.
7) Οι υποψήφιοι / υποψήφιες μπορούν να αποστείλουν τα έργα τους έως την 31η Δεκεμβρίου 2012 στη διεύθυνση: Περιοδικό «Πόρφυρας», Τ.Θ. 206, 49100 Κέρκυρα, με απλή (όχι συστημένη) επιστολή, χωρίς αναγραφή ονόματος αποστολέα. Οι ημερομηνίες της αποστολής θα εξακριβώνονται από τις σφραγίδες των ΕΛ.ΤΑ. Δεν θα γίνονται επιβεβαιώσεις της παραλαβής των φακέλων, αφού δεν θα έχουμε στη διάθεσή μας τα πραγματικά στοιχεία.
8) Η μη τήρηση έστω και ενός από τους παραπάνω όρους του διαγωνισμού συνεπάγεται τον αποκλεισμό του υποψηφίου.
9) Η απονομή του βραβείου θα γίνει σε επίσημη τελετή κατά το πρώτο εξάμηνο του 2013 στην αίθουσα εκδηλώσεων της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών (Μουσείο Σολωμού – Κέρκυρα). Η συγκεκριμένη ημερομηνία θα ανακοινωθεί και θα δημοσιοποιηθεί εγκαίρως.
Περισσότερες πληροφορίες στο τηλέφωνο 6945 074944 (Δημ. Κονιδάρης, μετά την 11η πρωινή κάθε μέρα) και στην ηλεκτρονική διεύθυνση: dimkonidaris@yahoo.gr

Βραβεία περιοδικού διαβάζω/2011

 Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου:
Αγγελίδου Μαρία (κείμενο), Στεφανίδη Φωτεινή (εικονογράφηση), Ιστορίες που τις είπε η Πέτρα, Αερόστατο
Το βραβείο, το οποίο απένειμε η συγγραφέας, Σοφία Ζαραμπούκα, συνοδεύτηκε από το έργο της Ελένης Παυλοπούλου για την συγγραφέα και το έργο της Κατερίνας Χαδουλού για την εικονογράφο αντίστοιχα

Βραβείο Λογοτεχνικού Βιβλίου για μεγάλα παιδιά:Κατσαμά Ελένη, Κοσμοδρόμιο, Πατάκης
Το βραβείο, το οποίο απένειμε η καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Διαμάντη Αναγνωστοπούλου, συνοδεύτηκε από το έργο της Καλλιρρόης Μαρούδα

 Βραβείο Ποίησης: Γιώργος Μπλάνας, Στασιωτικά 1-50, Γαβριηλίδης
Το βραβείο, το οποίο απένειμε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιάννης Παπακώστας, συνοδεύτηκε από το έργο της Μαρίας Γιαννακάκη

Βραβείο Λογοτεχνικού Δοκιμίου – Μελέτης:
Δημήτρης Τζιόβας, Ο μύθος της γενιάς του ΄30: Νεοτερικότητα, ελληνικότητα και πολιτισμική ιδεολογία, Πόλις
Το βραβείο, το οποίο απένειμε ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο London School of Economics, Νίκος Μουζέλης, συνοδεύτηκε από το έργο της Μαριλένας Ζαμπούρα
 Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα (στη μνήμη του Ηρακλή Παπαλέξη):
Γιώργος Μητάς, Ιστορίες του Χαλ, διηγήματα, Κίχλη
Το βραβείο το οποίο απένειμε ο καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νάσος Βαγενάς, συνοδεύτηκε από το έργο του Μιχάλη Αμάραντου
 Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ποιητή:Γιάννης Δούκας, Στα μέσα σύνορα, Πόλις
Το βραβείο, το οποίο απένειμε η ποιήτρια, Κική Δημουλά, συνοδεύτηκε από το έργο της Ντανιέλας Σταματιάδη

Βραβείο Διηγήματος – Νουβέλας: Κώστας Παπαγεωργίου, Το νερό, Κέδρος
Το βραβείο, το οποίο απένειμε ο συγγραφέας, Στρατής Χαβιαράς, συνοδεύτηκε από το έργο του Περικλή Γουλάκου

Βραβείο Μυθιστορήματος: Αλέξης Πανσέληνος, Σκοτεινές επιγραφές, Μεταίχμιο
Το βραβείο, το οποίο απένειμε η συγγραφέας Ρέα Γαλανάκη, συνοδεύτηκε από το έργο του Θανάση Μακρή

Βραβείο Προσφοράς στο Βιβλίο (στη μνήμη του ιδρυτή του περιοδικού, Περικλή Αθανασόπουλου)
 Το βραβείο απονεμήθηκε στον Γιώργο Χατζόπουλο από την εκδότρια του Περιοδικού, Χριστιάνα Μυγδάλη, η οποία ανέφερε σχετικά: «Το Βραβείο Προσφοράς στα Γράμματα και το Βιβλίο θεσπίστηκε στη μνήμη του Περικλή Αθανασόπουλου και απονέμεται φέτος στον Γιώργο Χατζόπουλο, ιδρυτικό μέλος της εκδοτικής ομάδας του ‘Κάλβου’. Όταν σε μία χώρα επιβάλλεται σκοταδισμός και σύγχυση, λίγοι είναι οι άνθρωποι που τολμούν να ορθώσουν το πνευματικό τους ανάστημα, να συγκεντρωθούν στο πνευματικό τους έργο και να δημιουργήσουν πυρήνες αντίστασης και συνθήκες ελεύθερου διαλόγου. Το Φεβρουάριο του 1968, ένα χρόνο σχεδόν μετά την εγκαθίδρυση της χούντας στην Ελλάδα, ιδρύθηκαν οι εκδόσεις ‘Κάλβος’, που, για σαράντα σχεδόν χρόνια, με τα βιβλία τους ανέθρεψαν πλήθος αναγνωστών, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση των ελληνικών αναγνωστικών πρακτικών και τη συγκρότηση δυναμικών αναγνωστικών κοινοτήτων. Το παράδειγμα αυτό, μπορεί να ανανοηματοδοτήσει τις εκδοτικές προσπάθειες που γίνονται σήμερα στη χώρα μας, υπό το κράτος του φόβου και της ανασφάλειας. Μπορεί ακόμα και να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας περιόδου πνευματικής συσπείρωσης, που ήδη έχει αρχίσει να διαφαίνεται στη συγκρότηση μιας νέας, αλλά πλέον ορατής, αναγνωστικής κοινότητας.»
 Τέλος, ανακοινώθηκε ένα νέο Βραβείο, το οποίο θεσμοθετήθηκε από το Δήμο Άνδρου, στη μνήμη του Νίκου Θέμελη, και θα απονεμηθεί στη συγγραφέα Αλεξάνδρα Δεληγιώργη για το βιβλίο της Τρυφερός σύντροφος, Άγρα, μια μυθιστορηματική βιογραφία του Γεώργιου Σκληρού, στην Άνδρο, στις 20 Αυγούστου. Ο κριτικός λογοτεχνίας Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, εκ μέρους της κριτικής επιτροπής τόνισε ότι «η συγγραφέας αναπλάθει λογοτεχνικά έναν έως και σήµερα λησμονημένο στοχαστή, ένα πρόσωπο του οποίου τα κείμενα δεν έχουν ακόμη γίνει αντικείμενο συστηματικής επιστημονικής έρευνας και αξιολόγησης. Τέκνο της ελληνικής διασποράς, ο Σκληρός υπήρξε ένας από τους πρώτους εισηγητές στα καθ’ ηµάς των εννοιών του µαρξισµού και του σοσιαλισµού, που παρουσιάστηκαν στο έργο του Το Κοινωνικόν µας Ζήτηµα (1907), απαλλαγµένες από τον οιονδήποτε πολιτικό και ιδεολογικό συναισθηµατισµό. Ο Τρυφερός σύντροφος είναι µια καλοχτισµένη µυθιστορηµατική βιογραφία ιστορικού προσανατολισµού, η οποία κατορθώνει να απεικονίσει την περιπέτεια των ιδεών που έζησε ο Σκληρός χωρίς να φορτώσει τη μυθοπλαστική δράση με βαριά πολιτική θεωρία ή με εξαντλητικές φιλολογικές παραπομπές.»

Την Τελετή Απονομής των Βραβείων, ακολούθησε Αφιέρωμα στον Κωνσταντίνο Καβάφη: Οι ποιητές Γιάννης Δάλλας, Κική Δημουλά, Τίτος Πατρίκιος, Κυριάκος Χαραλαμπίδης, καθώς και ο Δημήτρης Μαρωνίτης διάβασαν σε ελληνική μετάφραση καβαφογενή ποιήματα ξένων ποιητών, που έχουν γραφεί είτε με το ύφος του Καβάφη είτε μιλούν για τον Καβάφη ως ποιητή και άνθρωπο. Την εκδήλωση συντόνισε, ο καθηγητής Πανεπιστημίου και ποιητής, Νάσος Βαγενάς.

Διαγωνισμός Ποίησης: Οι στίχοι γίνονται ΠΡΑΞΗ και ΠΡΟΣΦΟΡΑ

Το e-charity.gr σας προσκαλεί στον 1ο Διαγωνισμό Ποίησης με θέμα «Άνθρωπος»
 
Οι λέξεις θα γίνουν στίχοι και οι στίχοι θα συνθέσουν ποιήματα για να στηρίξουν το έργο προσφοράς και κοινωνικής αλληλεγγύης του e-charity.gr. Θα βραβευτούν τα τρία πρώτα ποιήματα που θα αποσπάσουν τις περισσότερες ψήφους των αναγνωστών. Τα βραβεία θα συνοδεύονται από χρηματικό έπαθλο το οποίο θα  δοθεί ως οικονομική ενίσχυση σε Ιδρύματα Προστασίας Παιδιών και φορείς που στηρίζουν ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.
 
Στείλτε την συμμετοχή σας στο win@e-charity.gr με το ονοματεπώνυμο και την πόλη σας.
 
Τελευταία ημερομηνία αποστολής  η 15η Ιουνίου.


Πηγή:e-Charity.gr  / 

Πέμπτη 7 Ιουνίου 2012

ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΓΕΣ/ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ στις 9:00 μ.μ.
Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Ασημίνας Ξηρογιάννη
«Πληγές»

                     
από τον συγγραφέα Διονύση Μαρίνο,την ποιήτρια Αμαλία Ρούβαλη
και τον συγγραφέα Δημήτρη Φύσσα
διαβάζουν η ηθοποιός Νατάσα Πασχάλη και η ποιήτρια

στο art bar ποιήματα και εγκλήματα των εκδόσεων Γαβριηλίδης
Αγίας Ειρήνης 17 (μεταξύ Αθηνάς και Αιόλου), Μοναστηράκι
                     


ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙΣ ΓΑΤΑ/ Στέλλα Σαμιώτου Φιτσάιμονς

 
 

Απόσπασμα από τη νουβέλα
της Στέλλας Σαμιώτου Φιτσάιμονς

... wir werden nicht bestehen.
(....δε θα υπάρχουμε αιώνια.)
 
 
Τότε με κοίταξες και μου χαμογέλασες σαν να μην πίστευες λέξη από όσα έλεγα, αλλά και βέβαιος πως ούτως ή άλλως θα σε έπειθα, και μου είπες να μη βιάζομαι, ν’ αφήσω τα πράγματα ν’ ακολουθήσουν τη ροή τους και να μην κάνω σπασμωδικές κινήσεις, ν’ αφεθώ να περάσω μέσα από αυτά, να τα νιώσω και να τ’ απολαύσω και κυρίως, κυρίως να μην κάνω το λάθος να θεωρήσω τίποτα δεδομένο, γιατί τη στιγμή που παύεις ν’ αγωνίζεσαι για κάτι, παύει και να έχει αξία, έτσι μου είπες, και σου χαμογέλασα κι εγώ και σε ρώ-τησα αν εσύ ακολουθούσες τις συμβουλές σου, κι εσύ δεν έπεσες στην παγίδα, με κοίταξες ερωτηματικά και μου είπες ψιθυριστά, σχεδόν από μέσα σου, τόσο σιγά που μάλλον μάντεψα παρά άκουσα αυτό που είπες, είπες λοιπόν, αν νομίζεις πως τόση ώρα σε συμ-βουλεύω, θα έπρεπε να είχες σηκωθεί και να είχες φύγει, γιατί αν θυμάσαι, ένα από τα πρώτα πράγματα που μου είχες πει ήταν πως δεν μισούσες τίποτα περισσότερο από τους ανθρώπους που επέμεναν να δίνουν συμβουλές - μα είμαι ζωντανή, διαμαρτυρήθηκα, κι όσο είμαι ζωντανή, έχω το δικαίωμα ν’ αλλάζω γνώμη.
Και τότε με ρώτησες, Τζον, είσαι σίγουρη ότι ζεις; Και είπα, ναι, ασφαλώς, και τότε μου πρότεινες να το ξανασκεφτώ, κι εγώ είπα, δεν χρειάζεται, η σκέψη δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση της ζωής, νιώθω ότι ζω κι αυτό είναι αρκετό, όμως, α, μου είπες, είσαι σίγουρη πως ό,τι νιώθεις είναι πράγματι παρόν κι όχι παρελθόν, γιατί πολλές φορές δεν βιώνουμε τα περασμένα πιο έντονα από τα τωρινά; Κι εγώ: σημασία έχει ότι ούτως ή άλλως τα ζεις, και δεν είναι η αίσθηση πιο ουσιαστική από τη γνώση; Ναι, μου είπες, και η κότα όταν τη σφάξουν εξακολουθεί να κουνά τα πόδια της, είναι όμως αυτό ζωή ή σπασμός; Κι εγώ σου είπα σαν να ‘βλεπα για πρώτη φορά καθαρά, Τζον, όλα μα όλα έχουν ήδη βιωθεί και το μόνο που έχουμε εμείς να κάνουμε είναι να τ’ ανακαλύψουμε, παρελθόν, παρόν και μέλλον είναι το ίδιο πράγμα, βρίσκονται ακίνητα στη θέση τους κι εμείς ταξιδεύουμε ανάμεσά τους και δεν είναι υποχρεωτικό ν’ ακολουθούμε πάντα την ίδια κα-τεύθυνση, όποτε θέλουμε μπορούμε να γυρίσουμε πίσω, κι εσύ με ρώτησες, και είσαι σίγουρη ότι είσαι ζωντανή, κι εγώ είπα, ναι, ασφαλώς, τι ερώτηση, και τότε με φίλησες και σε φίλησα κι εγώ και καθώς κάναμε έρωτα μου ψιθύρισες, ο Χρόνος, ο μεγάλος αυτός εχθρός, νικήθηκε άλλη μια φορά.
 
 
Λίγα λόγια για το βιβλίο/μικρή περιγραφή:
 

"Ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, το παρελθόν και το παρόν, μια γυναίκα παλεύει να βρει αυτό που έχει χάσει. Συντροφιά της η Νόρα που πάντα λέει την αλήθεια, ο τετράχρονος Παύλος, ο Τζον που είναι και δεν είναι παρών, η Ingeborg Bachmann, η Sylvia Plath, η Djuna Barnes. Τα επερχόμενα τριακοστά γενέθλιά της την παραλύουν, την φέρνουν αντιμέτωπη με όσα την τρομάζουν. Κινητήρια δύναμή της η αγάπη της για ένα νεαρό μουσικό που όμως φαίνεται να την έχει εγκαταλείψει. Εκτός κι αν τον έχει εγκαταλείψει η ίδια."
 
 

Τετάρτη 30 Μαΐου 2012

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ/ΠΛΗΓΕΣ/ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ σας προσκαλούν
στο art bar ποιήματα και εγκλήματα,
Αγίας Ειρήνης 17 (μεταξύ Αθηνάς και Αιόλου), Μοναστηράκι
την Παρασκευή 8 Ιουνίου στις 9:00 μ.μ.
στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής
της ΑΣΗΜΙNΑΣ  ΞΗΡΟΓΙΑNNΗ

Πληγές

από τον συγγραφέα Διονύση Μαρίνο
την ποιήτρια Αμαλία Ρούβαλη
και τον συγγραφέα Δημήτρη Φύσσα

διαβάζουν η ηθοποιός  ΝΑΤΑΣΑ ΠΑΣΧΑΛΗ και η ποιήτρια
art bar ποιήματα και εγκλήματα
Αγίας Ειρήνης 17, Μοναστηράκι (60 μέτρα από το μετρό), τηλ. 210 3228 839

Τρίτη 29 Μαΐου 2012

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ-ΣΤΑΣΙΩΤΙΚΟ ΤΡΙΤΟ

 


Έκανε ζέστη αφόρητη. Στις επάλξεις του έθνους•
ένας ήρωας κρατιόταν απ’ τον ιστό της σημαίας
κι έλεγε: «Η φιλοσοφία, κύριε πρόεδρε, διδάσκει
πως η πραγματικότητα έχει πολλές όψεις».
«Θέλετε να πείτε πως το έθνος έχει πολλές όψεις;»
«Θέλω να πω πως το έθνος σέρνει δέκα χρόνια
αυτόν τον καύσωνα, παρόλο που η πρώην αυτοκράτειρα
της Περσίας δεν παίρνει ναρκωτικά και οι Αμερικανοί
αποκλείουν ένα κραχ παρόμοιο μ’ εκείνο του 1929.
Δεν είναι άδικο να βρεθώ ευνουχισμένος,
χίλια κομμάτια Ιστορίας, κάτω από την Ακρόπολη,
κι ενώ με πνίξατε τη νύχτα κρυφά,
να δημοσιεύσετε πως προσπάθησα να δραπετεύσω
και γκρεμίστηκα μόνος μου, για να μην δικαστώ όπως γράφει ο άθλιος που με ονομάζει
δόλιο κι αιμοβόρο και μιαρό;»
Και κρατιόταν, ακόμα κρατιόταν,
ενώ ένας λιμοκοντόρος,
κηφήνας, παρηγορητής, μεσόκοπων βασιλισσών,
ένας «...πούστης, βραχνάς και όνειδος των Αχαιών»,
φώναζε ο Φιλοκτήτης απ’ τη φιδόπετρά του,
ροκάνιζε τον ιστό του έθνους,εκλεγμένο παράσιτο, διορισμένο τρωκτικό:
τα δόντια του πανάκριβες γραβάτες, τα νύχια του,
δόντια στρατοδίκη με ακράτεια συνταγματική.
Χαμογελούσε φαρμακερά• κρατούσε
στην αγκαλιά του ένα σκιάχτρο θηλυκό
-μαλλιά κουβάρια- κι έλεγε:
«Θα πάει μπροστά ετούτο το κορίτσι.
Το γέννησε η παρθένα Δημοκρατία ετούτο το κορίτσι.
Περιττό να σας πω ποιος είναι ο πατέρας του».
Και χόρευε, χόρευε, τραγουδούσε νευρόσπαστα εμβατήρια για αιμομίκτες κόκορες
μαθημένους να σκοτώνουν με το βλέμμα
στις λάσπες της Αιγύπτου και τις άμμους της Λιβύης.
Την πετούσε στον αέρα
κι όταν ερχόταν πάλι στην αγκαλιά του
-πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης-ξεπαρθενεμένη, πυρωμένη από τον πόθο για σάρκα,
την κοιτούσε με ηδυπάθεια
κάτω από τα σαπρόφυτα φρύδια του κι έλεγε:
«Δούλος σας, κυρία μου!
Ο βασιλεύς μού ανέθεσε να σχηματίσω
εκατόμβες πάθους στην αγκαλιά σας.
Χαρίστε μου αυτόν τον χορό.
Θα καταπλήξουμε.
Θα κατακτήσουμε την αγάπη του λαού.
Θα του εμπνεύσουμε τον σεβασμό
για την αιώνια τέφρα του έθνους».
Και σπαρταρούσε λίγη σάρκα
πάνω από το κάρβουνο ενός ανύπαρκτου ματιού,
σαν να της έκλεινε το μάτι με νόημα
κι άρχιζε να χορεύει ένα παράλυτο βαλς
χωρίς νόημα και να φωνάζει:
«Υπάρχουμε, κυρία μου, όχι επειδή το θέλουμε,
αλλ’ επειδή η Γουατεμάλα είναι γεμάτη μπανανιές.
Ελάτε, αγαπητή μου, ας πάμε εγώ κι εσείς
στην ευφορία της Κεντρικής Αμερικής,
όταν η ελευθερία ξαπλώνει στον ουρανό της Δύσης,
σαν νυσταγμένη μοναχή στην αγκαλιά του θεού».Στις ακτές των Καβείρων: Νάνοι, Δάκτυλοι, Καρκίνοι,
δι’ ἀρρήτων ὀργιασμῷν,
κατασπάραζαν τον έρωτα του Κομφούκιου,
αναζητώντας την ηθική τελείωση
στις προγονικές αρετές των Κινέζων,
που αναζητούσαν το τέλος της ηθικής
στους προγόνους της Τετάρτης Διεθνούς
(Βλέπε, μεταξύ άλλων, Λου Χσουν:
Το Ημερολόγιο Ενός Τρελού).
Στις σπηλιές των Τελχίνων: χαμένα κορμιά,
φτερωτές αναπηρίες, γύμνια μέσα-έξω
κραυγαλέα. Κι όλα κλονίζονταν και σπαρταρούσαν
κι έπεφταν πρόθυμα σε μια κατάμαυρη τρύπα,
απ’ όπου έβγαιναν απίστευτα πραγματικά,
ίσως λακανικά. Ο Μπρετόν –αυτός ήταν–
με κατακόκκινο το πρόσωπο:
«Ποιος το περίμενε Νατζά; Ποιος το φανταζόταν;
Ποιος είμαι Νατζά;»Γύρευαν τη φώτιση.
Κανείς δεν ξάπλωνε νωρίς τα βράδια,
κανείς δεν είχε χρόνο για χαμένο χρόνο•
ούτε ο Ηράκλειτος γι’ άλλα σκοτάδια,
αφού αυτός τα είχε γράψει όλα φωτεινά•με τόση θάλασσα τριγύρω,
το αλάτι άφηνε στο δέρμα των βράχων
μια λεπτή μεμβράνη αιθρίας
κι όταν άρχιζε να νυχτώνει, οι σαύρες δεν σάλευαν καν:
τόσο φως ίδρωναν όλη-μέρα οι ακτές.
Κι ενώ οι γάτες άφηναν της νύχτας τις πήλινες σκοπιές,
για να μοιράσουν της αυγής το σκουριασμένο φως,
με ακριβοδίκαια βλέμματα,
στους ζωντανούς νεκρούς της μέρας,
οι ποιητές των εμφυλίων φιλιών
περνούσαν τα κατώφλια τους,
με τη σιωπή ένα σκίσιμο βαθύ από ξίφος Αχαιού
στο μέτωπο και την σκουριά,
φρίκη αλλοπρόσαλλης φυγής
για τα στενά των σκοταδιών•
ξερίζωναν τα μαύρα σπλάχνα της Ευρώπης,
με τα μάτια να αιμορραγούν απελπισία,πάνω από το προσφάγι
τυλιγμένο στα άπαντα του Μολιέρου
και γύρω γελούσαν αυτοί που είχαν διαβάσει Μολιέρο
και μιλούσαν την γλώσσα του Ουγκώ,
σαν να κατάπιναν τα άπαντα του Μπαλζάκ,
στο Σαρλερουά με τ’ όνομα,
μέσα στο ατέλειωτο απόγευμα της καρβουνόσκονης
και των θαμμένων νεκρών Ιταλών
και των θαμμένων ζωντανών Ελλήνων,
τόσο βαθιά στην απόγνωση,
ώστε που νύχτωνε και ο Βιγιόν
άρχιζε να ζητιανεύει το φεγγάρι πόρτα-πόρτα
με τα λόγια τυφλά από το χιόνι :
«Αγαπούσα κι εγώ σαν νέος μια κοπέλα,
όμως εκείνη είχε έναν εραστή
και πιαστήκαμε μια μέρα για τα καλά
κι άδειασα πάνω του ένα πιστόλι θυμό
και χάθηκα. Δεν ξέρω καν πού πέφτει το Παρίσι
ούτε ποιος είναι αυτός ο διάολος ο Ρεμπώ».Στα 1962. Ένα ζώο γυμνό, αργό, αδύναμο
–χώρια η πληγή της γλώσσας–
χαμένο στον παράδεισο μιας φιλεύσπλαχνης οθόνης,
μιας μοντέρνας οθόνης,
όπου οι ταχυδρόμοι απολαμβάνουν
τρυφερές συναντήσεις με ένοπλους αστυνομικούς
και οι οδηγοί των τρένων υπόσχονται γάμο
στους νεαρούς στρατιώτες,
αν οι απεργοί καταφέρουν να κάψουν έναν ναό ολόκληρο•
όχι μικροζημιές που κατασβήνονται αμέσως
και οι ανθρακοφόρες φλέβες του καθολικισμού
μένουν ανεκμετάλλευτες
την στιγμή που οι ορθόδοξοι
σιγουρεύουν τις θέσεις τους στον παράδεισο.
«Τι να τα κάνουν τα σχολεία,
όλη μέρα μέσα στα σπλάχνα της γης;
Για πέταμα είναι κι αυτοί και τα παιδιά τους
μετά από τόσο μαύρο στα πνευμόνια μαυρίζει η ψυχή.
Ο θεός να τους έχει καλά.
Τα υπόλοιπα τα βρίσκουν με τον θάνατο.
Θέληση να υπάρχει», έσκουζε η κόκκινη πόρνη
ο πριμάτος, ο σπιούνος του Πάπα,
με αντιδακρυγόνους διόπτρας ανάμεσα στα πόδια,
εκεί που οδύρονταν τα όνειρά του.
Οι προλετάριοι χάιδευαν, στο εφηβικό σκοτάδι
του ανεπτυγμένου υποκόσμου,
μιαν αλκοολική Ιστορία,
για λίγα ψίχουλα μοντέρνας ψυχαγωγίας,
κι ένα ξεροκόμματο θράσος.
Επάρατη αθωότητα,
ένοχη αποτελεσματικότητα της πείρας,κάτι σάπιο στον πυθμένα της συγκίνησης
κι ο νεαρός ερωτευμένος φιλόσοφος
των υφαντών αρρυθμιών:
«Αν δούμε τον άνθρωπο ως άνθρωπο,
και την σχέση του με τον κόσμο ως ανθρώπινη,
τότε ο έρωτας μόνο με έρωτα μπορεί ν’ ανταλλαχθεί,
η πίστη μόνο με πίστη.
Αν αγαπάς χωρίς ο έρωτάς σου να βρίσκει ανταπόκριση,
είναι σαν να μην παράγει έρωτα ο έρωτάς σου.
Αν, παρά το γεγονός πως εκφράζεσαι ως εραστής,
δεν μπορείς να καταστήσεις τον εαυτό σου
ερωτικό αντικείμενο,
τότε ο έρωτάς σου είναι ανίσχυρος: μια δυστυχία
στην αγκαλιά της μιας αγίας οικογένειας•
της μιας στοχαστικής οικογένειας,
που άνοιξε την αγκαλιά της
και δέχτηκε την ορφανή πραγματικότητα,
και τη μεγάλωσε να γίνει μια λογική,
μελετηρή πραγματικότητα
και να γυρεύει το ταίρι της στην Ευρώπη
και στις άλλες πληγές του κόσμου
όλου απ’ άκρη σ’ άκρη».Xτυπιούνταν αλύπητα oι καρδινάλιοι του Μαμωνά,
με γροθιές συνταγματικά κατοχυρωμένες
ποιος άφησε 250 ψυχές να διαφθαρούν απ’ το σκοτάδι,
σ’ έναν πολύτιμο τάφο στρατηγικής σημασίας:
δαίμονες, τελώνια, χτικιά,
να παίζουν όλη νύχτα εκεί κάτω ζάρια
φτιαγμένα από τα κόκαλα των Δρυίδων,
των σεβάσμιων Δρυίδων,
κι από τα κόκαλα των παρθένων,
των γλυκύτατων παρθένων,
με τον μικρό λευκό Μονόκερο
να κοιμάται ανάμεσα στα μύρα
των κατάλευκων βυζιών
και τα φύλλα των δέντρων να θροΐζουν
ιστορίες για Συλφίδες
ερωτευμένες με ιππότες, που μιλούσαν
μια γλώσσα βαθιά σαν σπήλαιο.
Μα δεν ήταν πια (οι εν λόγω προλετάριοι)
ούτε καν απελπισμένοι.
Μια θλίψη έπρεπε να διαχειριστούν.
Επιτέλους• είχαν κάτι ολότελα δικό τους.
Μόνο το φίδι του κόσμου δεν υπολόγιζαν,
μες στα ξερόχορτα της αδηφάγας λαχτάρας τους  vα ζήσουν, να ζήσουν κυρίως επικίνδυνα ημιθανείς:
Φιλοκτήτες, Αίαντες, Οιδίποδες, Αντιγόνες, Ισμήνες
πεταμένοι στα σκουπίδια του διπρόσωπου Ιανού,
του χορτασμένου Ιανού.
Κι εκείνος ο Φοίνικας:
«Τελειώνετε με τις ταξικές αντιπαραθέσεις.
Θα σας πνίξει στον ύπνο το δίκιο σας.
Μην του δίνετε θάρρος.
Δεν ξέρει με τι έχει να κάνει».
Στο τέλος, έμεναν πάντα με το στόμα ορθάνοιχτο,
μπροστά σ’ έναν ορίζοντα φονιά,
αδίστακτο, αδέκαστο, αμετάκλητα αιμοβόρο,
λίγο πριν βγει ο ήλιος και καθαρίσει η σκουριά της αυγής
κι επιστρέψει καθένας στην εξορία των παθών του•
επίμονη, αδίστακτη, αδέκαστη,
αμετάκλητα αιμοβόρα εξορία.
Κι οι ποιητές: «Τι τόπος είναι αυτός;
Πώς λέγεται η κόλαση στη γλώσσα του Μπαλζάκ;»
«Σιωπή».

Σάββατο 26 Μαΐου 2012

Η ΝΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ-Günter Grass

ΚΙ ΟΜΩΣ ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΙΛΟΥΝ… - Günter Grass "Η ντροπή της Ευρώπης" (Süddeutsche Zeitung 25-5-2012)

 

Μέσα στην παγκόσμια κρίση, μέσα στο ζόφο και την απογοήτευση, ελεύθερα, γενναία πνεύματα μιλούν, κραυγάζουν την αλήθεια, το δίκιο, τη ζωή. Ο βραβευμένος με το βραβείο Nobel (1999) Γερμανός συγγραφέας Günter Grass δημοσίευσε χτες Παρασκευή 25-5-2012 στην εφημερίδα Süddeutsche Zeitung ένα ποίημα γραμμένο για την «ελληνική κρίση» και τη στάση της Ευρώπης. Όπως μόνο οι ποιητές μπορούν, ο Grass ευθύβολα, απέριττα και σαρωτικά δίνει το αληθινό στίγμα της σημερινής πραγματικότητας.

Μαζί με τoν φίλo Γιάννη Ευθυμιάδη (https://www.facebook.com/yiannis.efthymiadis) αποδώσαμε στα ελληνικά το ποίημα του Günter Grass, όχι μόνο για να μπορούν να το διαβάσουν και όσοι δεν γνωρίζουν τη γερμανική, τη γλώσσα στην οποία γράφτηκε, αλλά, κυρίως, γιατί το ποίημα αποζητά να αποτυπωθεί στη γλώσσα για την οποία γράφτηκε

Günter Grass



Είσαι πολύ κοντά στο χάος, γιατί δε συμμορφώθηκες πλήρως στην αγορά
κι απομακρύνεσαι απ’ τη χώρα, που ήτανε κάποτε λίκνο για σένα.

Ό,τι με την ψυχή ζητούσες και νόμιζες πως είχες βρει
τώρα σαν κάτι περιττό αποβάλλεις και το πετάς μες στα σκουπίδια.

Ολόγυμνη σαν οφειλέτης διαπομπεύεται, υποφέρει η χώρα εκείνη
που έλεγες πως της χρωστάς ευγνωμοσύνη.

Στη φτώχια καταδικασμένος τόπος, τόπος που ο πλούτος του
τώρα στολίζει τα μουσεία: λάφυρα που έχεις τη φροντίδα Εσύ.
Κείνοι που χίμηξαν με την ορμή των όπλων στη χώρα την ευλογημένη με νησιά
στολή φορούσαν και κρατούσαν τον Χέλντερλιν μες στο γυλιό τους.

Καμιά ανοχή πλέον δε δείχνεις στη χώρα που οι συνταγματάρχες υπήρξαν σύμμαχοι ανεκτικοί.

Χώρα που ζει δίχως το δίκιο, μα με εξουσία που επιμένει πως έχοντας αυτή το δίκιο
ολοένα σφίγγει κι άλλο το ζωνάρι.
Σε πείσμα σου η Αντιγόνη μαυροφορεί - σ’ όλη τη χώρα
πενθοφορεί και ο λαός της που κάποτε σ’ είχε φιλοξενήσει.

Μα οι ακόλουθοι του Κροίσου έχουν στοιβάξει έξω απ’ τη χώρα,
στα θησαυροφυλάκιά σου, ό,τι σαν μάλαμα αστράφτει.

Πιες, επιτέλους, πιες κραυγάζουν επίτροποι σαν μαζορέττες
μα ο Σωκράτης σού επιστρέφει γεμάτο πίσω το ποτήρι.

Σύσσωμοι, ό,τι σου ανήκει, βαριά θα ρίξουν την κατάρα
θεοί, αφού η θέλησή σου ζητά ξεπούλημα του Ολύμπου.

Χωρίς του πνεύματος τροφή, τότε κι εσύ θα καταρρεύσεις
δίχως τη χώρα που ο νους της, Ευρώπη, εσένα έχει πλάσει.

(απόδοση στα ελληνικά Γιάννης Ευθυμιάδης - Σοφία Γεωργαλλίδη)

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ /// ΠΟΙΗΜΑΤΑ





ΑΣΗΜΙΝΑ  ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ






(άτιτλο)


Πες μου,
γιατί να γράφεις ποιήματα
όταν δεν υπάρχουν αναγνώστες;
Οι άνθρωποι απελπίστηκαν
και βγήκαν στους δρόμους.
Κι η ποίηση μοιάζει τώρα μακρινή ανάμνηση,
μια τέχνη γραφική
Εδώ υπάρχει η ζωή που πρέπει να διασωθεί.
Υπάρχουν τα παιδιά
και τα παιδιά δεν μεγαλώνουν με λέξεις
Εδώ χρειάζονται χέρια και σώματα
και περίστροφα
που θα δολοφονούν τους δισταγμούς και τις αναβολές.

(Εποχή μου είναι η Ποίηση,Γαβριηλίδης 2013)








***



(άτιτλο)


Οι δρόμοι της πόλης είναι πιο όμορφοι τη νύχτα.
Περπατάς μονάχος
Ακούς τους ήχους των βημάτων σου
Το ποίημα σού έρχεται στο στόμα
Αβίαστα σχεδόν
Και συ αναρωτιέσαι
αν αύριο θα υπάρχουν δρόμοι.
Αν αύριο θα υπάρχει πόλη.


(Εποχή μου είναι η Ποίηση,Γαβριηλίδης 2013)





***



Κάθε τοίχος και ένα σύνθημα.
Αυτή είναι η Ποίηση που διαθέτουμε σήμερα.



(Εποχή μου είναι η Ποίηση,Γαβριηλίδης 2013)





***

Διαλυμένοι άνθρωποι είμαστε.
Τί κι αν ολόκληροι γινόμαστε κραδασμοί
στην αγκαλιά του έρωτα.



(Εποχή μου είναι η Ποίηση,Γαβριηλίδης 2013)




***

Η ποίηση δεν είναι μόνο λέξεις.
Είναι εσύ
Είναι εγώ
Είναι εμείς.

[ανέκδοτο]


***

ΑΥΠΝΙΑ


Απ την ταράτσα βλέπω φώτα να τρεμοπαίζουν πέρα μακριά.
Κι ακούω θορύβους της πόλης που ποτέ δεν κοιμάται.
Τα βράδια του καλοκαιριού έχει δροσιά.
Φορώ λευκό νυχτικό - σατέν.
Μαύρους κύκλους θα 'χω το πρωί και στα μάτια μου
γραμμένα ερωτηματικά.
Που την άλλη νύχτα δεν θ΄απαντήσω πάλι.


(Η Προφητεία του Ανέμου, Δωδώνη 2009)



***

Η ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΒΥΘΙΣΤΗΚΕ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΟΥ

Τα χέρια σου-το μήκος των δακτύλων-δεν μ΄αφήνουν
να ησυχάσω τα βράδια.
Προσπαθώ να ονειρευτώ όταν για πρώτη φορά μ΄ακούμπησαν,
μ' έπαιξαν ,μ΄απογείωσαν.
Τα χέρια σου έχουν ωραία γεύση.
Με βασανίζουν έτσι που μου λείπουν τα βράδια και τα πρωινά.
Τα φωτογράφισα με τη μνήμη τότε που τα φιλούσα για ώρες.
Και πάλι δεν τα χόρταινα.




(Η Προφητεία του Ανέμου, Δωδώνη 2009)



***



  Η ΑΡΝΗΣΗ ΣΟΥ


Η άρνησή σου την έκανα καράβι
που θα με ταξιδεύει στα χρόνια που θα ΄ρθουν.
Κυματάκι της θάλασσας που πάνω του θα χαϊδεύομαι
Φωνούλα μέσα μου που τραγουδάει για αθωότητα.
Την άρνησή σου την έκανα στίχους ηχηρούς,
την έκανα στιγμή ολόκληρη γεμάτη από σένα,
ελπίδα ότι μπροστά μου θα σταθείς μια μέρα,
Κι εγώ,
ελεύθερη,
θα σου ψιθυρίζω την αλήθεια μας,
κι εσύ,
για πρώτη φορά,
θα την αποδέχεσαι.

(Πληγές, Γαβριηλίδης 2011)