ΣΤΗΛΗ ΤΗΕ ΑRTMANIACS///ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ

                                

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Κύριε Μαυρουδή, σας καλωσορίζω στο varelaki !Παρακολουθείτε , φαντάζομαι, τις πολιτικές,κοινωνικές κai οικονομικές εξελιξεις!Ζούμε λοιπόν σε ανισόρροπους καιρούς.Σε καιρούς δύσκολους για την Ελλάδα ως έθνος και για τους πολίτες της.Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στην κρίση .Και δεν είναι λίγοι οι συμπολίτες μας που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.Μέσα σε όλα αυτά ,μήπως οι Ποιητές και η Ποίησή τους περισσεύουν;Mήπως δεν είναι τούτη εποχή για Ποίηση και άλλα παρόμοια;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:Το ερώτημα αν η ποίηση σήμερα «περισσεύει» μπορεί να αφορά όλες τις εποχές. Όχι ειδικά τη δική μας. Οι εποχές και οι άνθρωποι δεν αλλάζουν. Προτεραιότητές τους είναι πάντα οι άμεσες πρακτικές ανάγκες. Ό,τι τους ενδιαφέρει πέρα απ' αυτό, προσδιορίζεται από  τη θέση τους, την καλλιέργειά τους, τις κλίσεις τους, αυτό που λέμε προσωπικότητα. Οι τέχνες δεν είναι μια ανάγκη που αφορά τον φυσικό άνθρωπο, την καθημερινότητα και την πρακτική του  ζωή. Ούτε τις βλέπω ως  συμπλήρωμα καλλιέργειας και «καλλωπισμού», όπως π.χ. αν διακοσμούσαμε ένα δωμάτιο με άνθη ή αν ακούγαμε ένα τραγούδι. Το έργο είναι ένας πειθαρχημένος κλειστός κόσμος, φτιαγμένος από σύμβολα και κώδικες. Υπάρχει πλάι στον ατελή και σύντομο βίο μας και θέλει να τον συμπληρώσει, να τον υποκαταστήσει, αφήνοντας συγχρόνως τα ίχνη εκείνου που φεύγει.  Καμιά εποχή λοιπόν δεν είναι κατάλληλη ή ακατάλληλη για ποίηση. Η ποίηση αφορά τον κάθε έναν αναγνώστη ξεχωριστά. Δεν σχετίζεται με ειδικές εποχές, ομάδες εγγραμμάτων, δεν απευθύνεται, δεν διδάσκεται, υπάρχει για όποιον νιώθει πως κάτι συμβαίνει εκεί και πάει να χτυπήσει την πόρτα. Ούτε η σχέση μ' αυτήν είναι προνόμιο. Κάποιος που δεν χρειάζεται να ζει με τον πλασματικό κόσμο των τεχνών μπορεί να είναι ο επαρκής άνθρωπος που συνομιλεί αρμονικά με τον εαυτό του και τη ζωή. Αν ποτέ δεν χρειαστεί ένα κονσέρτο, μιαν έντεχνη Μορφή, μιαν αναπαράσταση του πραγματικού που είναι η πράξη της τέχνης, σημαίνει πως συνομιλεί με το περιβάλλον του όπως ένα ευτυχισμένο πλάσμα το οποίο ανήκει ανενόχλητα στη φύση, είναι μέρος της. Εκείνος που έχει ανάγκη το «μύθο», για να ζήσει μ' αυτόν και να τον βάλει απέναντι στο φόβο, είναι κάποιος που ψάχνει «τεχνάσματα» παραμυθητικά για την ύπαρξη. Το έργο είναι τέχνασμα. Μικρή απάτη που οδηγεί σε  μιαν αποκάλυψη. Το ποιος την παράγει και ποιος την αντιλαμβάνεται (μιλάμε πάντα για το αυθεντικό γεγονός και όχι την παραλογοτεχνία ή την παρανάγνωση χιλιάδων ανθρώπων) είναι ένα άλλο ζήτημα.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Προσωπικά θεωρώ ότι η ποίηση [και γενικά η λογοτεχνία ] ανθίζει μέσα στο διαδίκτυο.Γίνονται όμορφες δημιουργικές ζυμώσεις και ανταλλαγές.(Το εχω μάλιστα υποστηρίξει δημόσια σε σχετικό άρθρο μου στο Protagon).Ποιά είναι δική σας άποψη αναφορικά με το θέμα <<Λογοτεχνία και διαδίκτυο>>.

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:Το Ίντερνετ είναι περιοχή μεγάλης και ανεξέλεγκτης ευκολίας. Δίνει τη ευχέρεια σε όλους να είναι πομποί και δέκτες αντιστοίχως, αδοκίμαστων ποιοτήτων. Μπορούν να πουν και να ακούσουν τα πάντα, ανεξαρτήτως αξίας. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αυταπάτη από το να νομίζουμε ότι όσοι περισσότεροι μιλούν τόσο μεγαλύτερα οφέλη προσκομίζονται στις έννοιες, στις ποιότητες, στις προτάσεις του λόγου. Δεν υπάρχει δημοκρατία στην καλλιτεχνική έκφραση. Ή, να το πω ορθότερα, η πράξη της τέχνης περιφρονεί τη δημοκρατία. Είναι ένα βαθιά αριστοκρατικό παίγνιο. Όποιος έχει μοχθήσει  επιχειρώντας να αναμετρηθεί με τη Μορφή καταλαβαίνει τι εννοώ. Όπως συνέβαινε με τους χρυσοθήρες, συχνά ο μόχθος της γραφής παίρνει χρόνια για να παραγάγει έναν στίχο. Το Ίντερνετ δίνει βήμα στον καθένα να διαβιβάσει στον κόσμο εκείνο που νομίζει άξιο λόγου. Έζησα στο ραδιόφωνο (δεκαετία του '80) τη συμμετοχή των ακροατών στο δημόσιο λόγο. Σκωπτικά, για την πρωτογένεια που μεταδιδόταν έτσι, το  έλεγαν τότε «Το μικρόφωνο στο λαό». Πάντοτε η γενικευμένη ευκολία, η πρωτοβάθμια σκέψη και το αφελές κριτήριο είναι ένα παράσιτο στη σοβαρότητα.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Πώς βλέπετε το μέλλον της Ποίησης στον τόπο μας;

 

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:  Κάθε μέλλον είναι ζήτημα των προφητών. Ξέρετε πόσες φορές και για πόσους έπεσα έξω; Προσωπικά βλέπω ότι η μεγάλη έκρηξη που έγινε με τη γενιά του '30 μας αφορά, μας επηρεάζει και μας γοητεύει ακόμα. Ήταν έργο μιας ομάδας με βαθιά αστική καλλιέργεια που μπόρεσαν να παρακολουθήσουν τα ευρωπαϊκά ρεύματα και μέσα απ' αυτά να καλλιεργήσουν ιδιοφυώς την κλίση τους. Σήμερα εμφανίζονται λ ί γ α νέα πρόσωπα με τη γνώση τού πόσο δύσκολος  τόπος είναι η ποίηση, και π ο λ λ ά με ακούραστες φιλοδοξίες τις οποίες η μεγάλη ευκολία επικοινωνίας και άκριτης υποδοχής τα κάνει κινητικά και πομπώδη. Όπως κάθε εποχή,  και η δική μας θα βρει το λόγο της. Όπως μπορεί. Ποτέ άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε εκείνον τον αφορισμό του Λα Ροσφουκό. «Ερχόμαστε πολύ αργά. Όλα έχουν ειπωθεί». Οφείλουμε να επαναλάβουμε ιδιοφυώς ή τουλάχιστον καλόγουστα. Αυτό που με απογοητεύει είναι η έλλειψη κριτηρίων, ο αυστηρός έλεγχος, το δυνατό αισθητήριο, η κριτική οξυδέρκεια του κοινού. Κυκλοφορούν όλες οι ποιότητες χωρίς φίλτρα, χωρίς αξιώσεις διακρίσεως. Απ' όλα αυτά βέβαια κάποτε θα κατακαθίσουν τα βαρύτερα στοιχεία. Χρειάζεται όμως σοβαρή ζύμωση και χρόνος.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Το Δέντρο!Πόσα χρόνια κυκλοφορίας;Mιλήστε μου για το περιοδικό.

 ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:Το Δέντρο συμπληρώνει σε λίγο τον 35ο χρόνο της κυκλοφορίας του. Δεν έχω να πω τίποτε, παρά μόνον ότι έγινε από έναν άνθρωπο που μάθαινε, διδασκόταν, φτιάχνοντας εκείνες τις σελίδες. Θέλω να πω ότι ενώ ένα λογοτεχνικό περιοδικό πρέπει να έχει πίσω του τη γνώση, τη φροντίδα, το ασκημένο κριτήριο ενός ώριμου προσώπου, εγώ ωρίμαζα κάνοντας αυτό το έντυπο νέος, με αμφίβολα ακόμα κριτήρια και ανεπαρκή διαβάσματα. Βλέπω τώρα επιλογές μου και καταλαβαίνω ποια πορεία διατρέχει αναπόφευκτα κανείς. Με βοηθά εξαιρετικά στο περιοδικό ότι γράφω ο ίδιος. Θα σας πω γιατί. Γράφω πολύ δύσκολα. Βασανίζομαι πάνω από την παραμικρότερη φράση. Ακυρώνω δημοσιεύσεις μου (δημοσιεύω πάντα σε 2-3 ξ έ ν α έντυπα, για ευνόητους λόγους), αναβάλλω, ζητώ πίσω το κείμενο και στέλνω άλλο, που κι αυτό το διορθώνω, ώσπου ο υπεύθυνος δεν σηκώνει πια το τηλέφωνο για να μην τον βρω. Εκτός από νεύρωση τελειότητας, πιστεύω πως είναι και μια προσπάθεια για την άρτια μορφή (ως γνωστόν ένα έργο δεν τελειώνει ποτέ). Σας εξηγώ ποια είναι η βοήθεια του ότι γράφω. Όντας εξοντωτικά αυστηρός για τον εαυτό μου, έχω το δικαίωμα να είμαι το ίδιο αυστηρός για το ξένο κείμενο.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Θεός....;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ: Έχω ένα μικρό αφοριστικό και παιγνιώδες κειμενάκι στο βιβλίο μου Στενογραφία:«Σ' έναν κόσμο φτιαγμένον απ' τον Θεό, το πρόβατο θα μάθαινε αριθμητική μετρώντας τα δόντια ενός λύκου που γελούσε»

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ποιές οι σχέσεις σας με την πεζογραφία;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:  Έχω γράψει δυο τρία βιβλία που δεν ανήκουν σε κάποιο λογοτεχνικό είδος. Μοιάζουν με ημερολόγιο, με αφοριστικό λόγο, με σύντομη κριτική αποτίμηση. Τα βιβλία αυτά είναι Οι κουρτίνες του Γκαριμπάλντι (εκδ. Νεφέλη, 2000) και η Στενογραφία (εκδ. Κέδρος, 2006). Πεζογραφία με τη μορφή διηγήματος έχω γράψει αλλά δεν έχω εκδώσει. Τώρα προσπαθώ να τελειώσω μια σειρά 60 ταχυαφηγημάτων (διηγήματα «Μπονζάι», τα λένε μερικοί), που όλα έχουν ως θέμα ή ως πρόσχημα έναν σκύλο. Δεν ξεπερνά κανένα τη μία σελίδα. Προδημοσίευσα μερικά σε μια λογοτεχνική εφημερίδα. Δεν δημοσιεύω ποτέ κείμενά μου στο ίντερνετ, παρά μόνον όταν έχουν ήδη δημοσιευτεί σε ένα έντυπο.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ποιό από τα δικά σας ποιητικά  βιβλία αγαπάτε περισσότερο και γιατί...
 

           

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:             Αγαπώ (αλλά κυρίως εκτιμώ) το ποιητικό βιβλίο μου Επίσκεψη σε γέροντα με άνοια και το τελευταίο ποιητικό Τέσσερις εποχές (και τα δύο από τις εκδόσεις Κέδρος). Το πρώτο γιατί αγγίζει το ζήτημα του γήρατος, δηλαδή το πρόβλημα του ανθρώπινου χρόνου (κατά βάθος το μόνο και κύριο ζήτημα της τέχνης), και το δεύτερο γιατί μέσα από προσωπικά βιώματα, από τη μακρινή ηχώ τους, προσεγγίζεται πάλι ο χαμένος χρόνος. Σ' αυτό το δεύτερο όμως υπάρχει σκηνογραφία, πλούσια εικονοποιία, αναδρομή και αναφορά σε πρόσωπα και εποχές.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Aγαπημένοι σας ποιητές ,συγγραφείς και μεταφραστές.

 

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:Δεν θα χρησιμοποιήσω την έννοια αγαπημένοι. Θα πω ότι σταματώ στην κλασική γαλλική πεζογραφία του 19 ου αιώνα, σε μεταγενέστερους όπως τον Τόμας Μαν, τον Προύστ με το μνημειώδες έργο του, ορισμένα βιβλία του Τσβάιχ, τον Τομάζι ντι Λαμπεντούζα με το μοναδικό (ένα) βιβλίο του Ο Γατόπαρδος.  Στην ποίηση με ενδιέφεραν πολλές διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες. Από τον δικό μας Ρίτσο (την Τέταρτη Διάσταση) μέχρι τον Αμερικανό Γουάλας Στίβενς. Κυρίως όμως έζησα και πήρα πράγματα από το ευρωπαϊκό ποιητικό σινεμά (Βισκόντι, Φελίνι, Μπουνιουέλ, Τριφό). Αυτά μου έδωσαν την ατμόσφαιρα του ποιητικού εξίσου δυνατά με τη λογοτεχνία. Το ίδιο και η ζωγραφική. Καταλαβαίνω ότι ήμουν κυρίως της εικόνας. Με κέρδιζε ευκολότερα, είχα έναν πυκνότερο και πιο άμεσο διάλογο μαζί της. Κάπως λιγότερο η μουσική. Πιστεύω πως ό,τι έγραψα, ανεξαρτήτως της αξίας του, έχει μεγάλη σχέση με την ατμόσφαιρα, το κλίμα και την κομψότητα του εικονιστικού ποιητικού βλέμματος.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Ως θεατρολόγος δεν θα μπορούσα να μην σας κάνω αυτήν την ερώτηση.Παρακολουθείτε θέατρο;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ: Δεν παρακολουθώ συστηματικά θέατρο. Απέναντι σε μια παράσταση όμως, πιστεύω ότι είμαι επαρκής θεατής. Το καλοκαίρι, για παράδειγμα, είδα έναν Οιδίποδα Τύραννο στην Επίδαυρο. Νομίζω ότι ο αρχαίος χώρος δίνει αυστηρές οδηγίες για τη σκηνοθεσία. Μου φαίνονται εξεζητημένες (συχνά αστείες) οι απόπειρες νεωτερισμών, ενδυματολογικών ετεροχρονισμών. Ωστόσο, αυτή η παράσταση που έγινε με σύγχρονα κοστούμια και αφαιρετικά σκηνικά (από έναν σκηνοθέτη Λιθουανό) ήταν άψογη, είχε μέτρο. Δύο νέοι ηθοποιοί, λιτοί, απέδωσαν τον τραγικό λόγο χωρίς βαρύγδουπες δραματικές ερμηνείες. Σπάνιο αυτό. Δεν έχουμε παράδοση στη δραματική τέχνη, καθώς είμαστε λαός πολύ νέος, ακατέργαστος και κυρίως ε ξ ω σ τ ρ ε φ ή ς. Όλες οι μορφές, όλα τα είδη έκφρασης, πείθουν, ή όχι, με τον ίδιο τρόπο. Χρειάζεται πείρα μιας πορείας αλλά όχι κατ' ανάγκη εξειδίκευση. Απλώς ένα καλλιεργημένο ένστικτο δημιουργεί ορθά αντανακλαστικά.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Πιστεύετε στην κριτική;O ίδιος διαβάζετε τις κριτικές που γράφονται για τα έργα σας;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ:Πιστεύω στην κριτική. Υπάρχουν εμπνευσμένες στιγμές μιας απόλυτης ταύτισης του κριτικού κειμένου με το δημιουργικό κείμενο. Είναι ανάγκη όμως η σύγκλιση δύο στάσεων να υπάρχει, και το κριτικό βλέμμα να αποτοιχίσει μέρη από την παράσταση. Υπάρχουν κριτικά κείμενα που γίνονται μια δεύτερη δημιουργία πλάι στην κρινόμενη, που φωτίζουν περιοχές, και από αίσθημα τις μεταβάλλουν σε ορθό λόγο. Οφείλει όμως ο κριτικός, όπως έλεγε ο παλιός Ντιντερό, «να μην ντρέπεται τη συγκίνηση», να μην θεωρεί την αισθαντικότητα έναν ασύντακτο ερασιτεχνισμό. Να συμπλεύσει με το ξένο συγγενικό πνεύμα. Όπως διαφαίνεται από ό,τι λέω, με ενδιαφέρει η ιμπρεσιονιστική, όχι θεωρητική κριτική. Για τον ανέτοιμο δέκτη του έργου, όμως, η κάθε κριτική είναι κάτι που δεν ξέρει τι να το κάνει. Είναι όπως το ειλητάριο που είχαμε εμείς οι παλιότεροι και αντιγράφαμε τις λύσεις σε μιαν μαθηματική άσκηση. Αν δεν προϋπάρξει η σύμπνοια και η ταύτιση με το έργο είναι άχρηστη οποιαδήποτε κριτική που θα δείξει το δρόμο προς το κείμενο. Δεν υπάρχει γέφυρα για τον αναγνώστη αν δεν έχει προκύψει η σχέση της κατάνυξης.

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ:Aπό τα διαβάσματά σας....αν σας ρωτούσα να μου επισημάνετε 3 βιβλία που διαβάσατε και σας σημάδεψαν τόσο που σας άλλαξαν το βλέμμα για τα πράγματα ,τί θα απαντούσατε;

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ: Ο χθεσινός κόσμος (Στέφαν Τσβάιχ), διότι μου έδειξε μέσα από βιώματα και ιστορικά γεγονότα το ιδανικό της ευρωπαϊκότητας. Το μαγικό βουνό (Τόμας Μαν), γιατί στις σελίδες του υπάρχουν τα πάντα. Φιλοσοφία, ποίηση, κοσμοπολιτική ατμόσφαιρα, πολιτική, και κυρίως η εστίαση στην ανθρώπινη μοίρα. Ο Γατόπαρδος (Τομάζι ντι Λαμπεντούζα), διότι μου έδειξε πώς οι οι ιστορικές αναστατώσεις και ανατροπές σβήνουν και εξαφανίζουν μεγάλες αξίες, θέλοντας να φέρουν εξισωτικές μεταβολές και να αλλάξουν κοινωνικές ισορροπίες. Ο μοντερνισμός στο μυθιστόρημα δεν με συγκίνησε.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ/// ΝΕΑ ΣΕΛΗΝΗ

.διότι, στην καλύτερη περίπτωση, ήξερα

ότι θα αργούσες από χιόνι ή από όξινη βροχή

θα έχανες την άνοιξη μέσα από τα χέρια σου

τα καλοκαίρια στην Πάρο

την έξαρση στην Αρχαία Μεσσήνη

και θα έμπαινες κατευθείαν στο συρταράκι

της φθινοπώρου ταφής

ένα ενθύμιο πλέον

τρυφερότητας, διαψεύσεων κι αναστολών

ξεπερνώντας έτσι οριακά των αδυναμιών

την υλικότητα, την οικτρή ασχετοσύνη των τρίτων.

α, ναι, έμεινε μόνο αυτό το βότσαλο στο τραπέζι μας

να θυμίζει εκείνη την τόσο ηχηρή υπόσχεση

«μα θα ξανάρθω»

λες και μπορεί να επαληθευθεί το θαύμα του Ορφέα

λίγο προτού σκοντάψει σ΄ εκείνη τη μαύρη πέτρα

εκτός, λέω τώρα που τα συλλογίζομαι

άλλη μια φορά όλα αυτά τα καθέκαστα της θύελλας,

εκτός κι αν όλο αυτό το σκηνικό της αναχώρησης

ήταν μια παγίδα, μια σκέτη φενάκη,

κάτι σαν φιλοσοφικό ανέκδοτο,

από αυτά που μαθαίνουν πρόθυμα

απέξω οι πρωτοετείς όλου του κόσμου-

κοιτάζω τώρα το στήθος σου στη φωτογραφία

καθώς ανοίγει στην κατάφαση των προσφορών

τη διάρκεια των σπασμών στον ήρωα  μυαλό

το αναφαίρετο δικαίωμα προσδοκίας της αίσθησης

όχι σαν όνειρο πια,

αλλά σαν ανταύγεια σταθερή και άλλο τόσο ειλικρινή

από σάρκα και αίμα

πώς άραγε να στο πω

πώς άραγε να στο γράψω

καλύτερα λοιπόν έτσι με δύο καρφιά:

έρεβος

λογισμού.

ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ///STRANGE FRUIT

Τίποτε δεν μου θυμίζει ούτε εσένα, ούτε άνεμο

Σκουριά...........φοβούνται τον τέτανο

Τουαλέτες.......φοβούνται κάποια ηπατίτιδα

Συνουσία........φοβούνται μη την συνηθίσουν.

Τίποτε δεν μου θυμίζει ούτε εσένα, ούτε άνεμο

Αγάπη ...........πολύς φόβος στο άκουσμά της

Τιμωρία.........πολύς χρόνος αναμονής μέχρι να έρθει

Ερεθισμοί......πολύς αγώνας για να κοιμηθείς μετα, το βράδυ.

Έφυγα-

Δεν βλέπω πια τόσο καθαρά,

αλλα μυρίζω καλύτερα τις συνθέσεις εδώ.

Καθαρά ακούω και γυναικείους ήχους :

‘’ Σαν τσαμπιά πολλά παράξενα φρούτα’’

Είχαμε και στην πατρίδα, τέτοια.

‘’Που με έχουν πάει;

Είμαι στη Νέα Ορλεάνη, νομίζω.

Μιλούν ελληνικά όλοι, μα δεν μετράει αυτό-

Γαλλική συνοικία, ελληνικά λόγια, εδώ έχει και φοβερή υγρασία’’

Θα φυσήξει εδω, απότομα.... τυφώνας

Ελπίζω και για τους δυο μας :

Να παίρνονται ξαφνικά όλοι ερεθισμένοι στις τουαλέττες

Λέγοντας άγνωστοι μεταξύ τους ‘’αγάπη μου’’

Απέξω μικρά κορίτσια με κοτσιδάκια να σκοτώνουν,

όσους έδωσαν το πρωί ελεημοσύνη

Όταν σκουριάσουν στο υπογάστριο να μη φοβούνται κάτι,

νάναι περήφανοι.

Πέθανε ο σκηνοθέτης και θεωρητικός του θέατρου Αλέξης Σολομός

 

Πλήρης ημερών, σε ηλικία 94 ετών έφυγε από τη ζωή ο Αλέξης Σολομός, την περασμένη Τρίτη (25 Σεπτεμβρίου), στο σπίτι του στο Κολωνάκι. Σκηνοθέτης, μεταφραστής, θεωρητικός του θεάτρου και συγγραφέας, ο Σολομός ήταν από τις μεγάλες μορφές του θεάτρου του 20ου αιώνα, αφήνοντας το στίγμα του τόσο με τις παραστάσεις του - Αριστοφάνης, αρχαίο δράμα, Σαίξπηρ - όσο και με το συγγραφικό του έργο.

Καθόρισε την αναβίωση των έργων του Αριστοφάνη, ανεβάζοντας στην Επίδαυρο τις δέκα από τις ένδεκα κωμωδίες του, με τη χρήση στοιχείων από την ελληνική λαογραφική παράδοση. Τα τελευταία χρόνια ζούσε μακριά από τα φώτα της σκηνής (η τελευταία του σκηνοθεσία ήταν το 1992), στο διαμέρισμα της οδού Φωκυλίδου, όπου δέσποζαν τα βιβλία, οι φωτογραφίες και οι αφίσες από τις παραστάσεις του. Ο ίδιος απολάμβανε το γεμάτο λουλούδια μπαλκόνι του με θέα τον Λυκαβηττό, την Ακρόπολη ακόμα και τη θάλασσα. Εφυγε ήσυχα, έχοντας κοντά του τις δύο κόρες και τα τρία του εγγόνια.

Γεννημένος στην Αθήνα στις 9 Αυγούστου του 1918, ο Αλέξης Σολομός είχε κεφαλονίτικη καταγωγή. Ως μαθητής του Κολεγίου Αθηνών γνώρισε και είχε καθηγητή τον Κάρολο Κουν. Στη συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (1939-1942), στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικών Τεχνών του Λονδίνου (1945-46), στο Πανεπιστήμιο Γέιλ των ΗΠΑ και στο Δραματικό Εργαστήρι του Πισκάτορ (1946-48).

Η αγάπη του για το θέατρο τον οδήγησε από νωρίς κοντά σε ανθρώπους του χώρου: έτσι το 1937 σχεδίασε τα κοστούμια για τον «Μάκβεθ» που ανέβασε η Μαρίκα Κοτοπούλη ενώ ξεκίνησε και τη συνεργασία του με το περιοδικό «Νεοελληνικά Γράμματα» του Δημήτρη Φωτιάδη. Η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά έγινε το 1939 με την «Αρκούδα» του Τσέχωφ. Στην Κατοχή εργάστηκε ως ηθοποιός, ενδυματολόγος, μεταφραστής και κριτικός κινηματογράφου ενώ η επαγγελματική του πορεία ξεκίνησε ουσιαστική με τη συνεργασία του στο Θέατρο Αθηνών του Κωστή Μπαστιά, το 1942-43.

Εμφανίστηκε ως ηθοποιός, ακόμα και στο «Θέατρο Τέχνης» ή στον θίασο Μανωλίδου -Βεάκη - Παππά - Δενδραμή. Το 1944 ανέβηκε από το Θέατρο Τέχνης το θεατρικό του έργο «Ο τελευταίος ασπροκόρακας» και το 1945 «Το μονοπάτι της λευτεριάς» από τον θίασο Παππά - Μερκούρη. Η σκηνοθετική του σταδιοδρομία άρχισε το 1947 στη Νέα Υόρκη ενώ το 1949 ανέβασε στην Αθήνα την «Κληρονόμο» στο θέατρο Μουσούρη.

Συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο τις περιόδους 1950-1964, 1968-1985 και το 1992, όπου σκηνοθέτησε 102 θεατρικές παραστάσεις ενώ άλλα περίπου 65 έργα σκηνοθέτησε σε διάφορους αθηναϊκούς θιάσους, στο ΚΘΒΕ και στη Λυρική. Το 1964 ίδρυσε το «Προσκήνιο» (που διήρκεσε ως το 1978). Εργάστηκε στο Μίσιγκαν των ΗΠΑ ως καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ αρχαίου ελληνικού θεάτρου. Είχε επίσης χρηματίσει αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΕΙΡΤ (1974-1975) και δυο φορές διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου (1980-1983). Για την προσφορά και το έργου του του έχει απονεμηθεί ο Ταξιάρχης του Φοίνικα, τον έχει τιμήσει η Ακαδημία Αθηνών και αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει: «Βέλθανδρος και Χρυσάντζα: ευτράπελη τραγωδία», «Καλή μου Θάλεια ή Περί κωμωδίας», «Το δοκίμιον της αγάπης: δραματοποίηση λαϊκού τραγουδιού», «Τρία θεατρικά έργα: Κακοβελόνης ο ισόθεος, ο τελευταίος ασπροκόρακας, μονόλογος στη φυλακή» καθώς και «Αγιος Βάκχος ή άγνωστα χρόνια του ελληνικού θεάτρου 300 π.Χ. - 1600 μ.Χ.», το αυτοβιογραφικό «Βίος και παίγνιον: Σκηνή, προσκήνιο, παρασκήνια», «Θεατρικό τετράδιο», το μυθιστόρημα «Εικασία, εν Θεώ Κασσιανή» καθώς και τα «Εστι θέατρον και άλλα», «Ευριπίδης: Ευφυής και μανιακός», «Η γυναίκα στο θέατρο: Η αρχή και η αποθέωση», «Ηλικία του θεάτρου: Ένδεκα σταθμοί στην ιστορία της θεατρικής τέχνης», το θεατρικό λεξικό «Πρόσωπα και πράγματα στο παγκόσμιο θέατρο» και «Ο αρχιμάγειρος της Ανδραβίδας: Και άλλα ιστορήματα». Ακόμα: «Ο ζωντανός Αριστοφάνης: Από την εποχή του ως την εποχή μας», «Παγκόσμιος κινηματογράφος 1900-2000: Χίλιες ταινίες και οι δημιουργοί τους», «Τι προς Διόνυσον: Σημειώσεις γύρω από την αρχαία ελληνική τραγωδία», «Το Κρητικό θέατρο: Από τη φιλολογία στη σκηνή», «Το πολύχρωμο θέατρο: Και άλλα σημειώματα», «Απαντα (του Σαίξπηρ): νέες έμμετρες μεταφράσεις, γενική εισαγωγή Αλέξη Σολομού» κ.ά. Ο Αλέξης Σολομός έχει μεταφράσει δεκάδες έργα (Μπρεχτ, Λόρκα, Μίλερ, Τουργκένιεφ, Κάφκα, Πιραντέλο, Κοκτώ, Ουίλιαμας, Ανούιγ, Καλντερόν, και φυσικά Αριστοφάνη και Σαίξπηρ).

Στις σκηνοθεσίες του περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και τα εξής έργα:

Οπως σας αρέσει (1950) - Εθνικό Θέατρο

Αγία Ιωάννα (1951) - Εθνικό Θέατρο

Καίσαρ και Κλεοπάτρα (1951) - Εθνικό Θέατρο

Ερωφίλη (1952) - Εθνικό Θέατρο

Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας (1953) - Εθνικό Θέατρο

Ο κατά φαντασίαν ασθενής (1953) - Εθνικό Θέατρο

Αννα Κρίστι (1954) - Εθνικό Θέατρο

Μαρία Στούαρτ (1955, 1957) - Εθνικό Θέατρο

Δοκιμασία (Οι μάγισσες του Σάλεμ) (1955) - Εθνικό Θέατρο

Αι εκκλησιάζουσαι (1956, 1981) - Εθνικό Θέατρο

Φάουστ (1956) - Εθνικό Θέατρο

Ο Ανδροκλής και το λιοντάρι (1956) - Εθνικό Θέατρο

Ο γλάρος (1957) - Εθνικό Θέατρο

Λυσιστράτη (1957, 1958, 1960, 1980) - Εθνικό Θέατρο

Θεσμοφοριάζουσαι (1958, 1978, 1982) - Εθνικό Θέατρο

Οθέλλος (1958) - Εθνικό Θέατρο

Δόνα Ροζίτα (1959) - Εθνικό Θέατρο

Βάτραχοι - Κύκλωψ (1959, 1973) - Εθνικό Θέατρο

Το ημέρωμα της στρίγγλας (1959) - Εθνικό Θέατρο

Έξη πρόσωπα ζητούν συγγραφέα (1959) - Εθνικό Θέατρο

Οργισμένα νιάτα (1960) - Εθνικό Θέατρο

Πειρασμός (1961) - Εθνικό Θέατρο

Γέρμα (1961) - Εθνικό Θέατρο

Αχαρνής (1961) - Εθνικό Θέατρο

Ερωφίλη (1961) - Εθνικό Θέατρο

Ρωμαίος και Ιουλιέττα (1961) - Εθνικό Θέατρο

Βασιλεύς ο Ροδολίνος (1962) - Εθνικό Θέατρο

Σφήκες (1963) - Εθνικό Θέατρο

Αντώνιος και Κλεοπάτρα (1963) - Εθνικό Θέατρο

Ειρήνη (1964) - Εθνικό Θέατρο

Ικέτιδες (1964) - Εθνικό Θέατρο

Επτά επί Θήβας (1968) - Εθνικό Θέατρο

Ιππής (1968, 1969, 1976) - Εθνικό Θέατρο

Μπέκετ (1968) - Εθνικό Θέατρο

Βάκχαι (1969) - Εθνικό Θέατρο

Η Τρικυμία (1969) - Εθνικό Θέατρο

Νεφέλαι (1970) - Εθνικό Θέατρο

Τραχίνιαι (1970) - Εθνικό Θέατρο

Τριαντάφυλλο στο στήθος (1971) - Εθνικό Θέατρο

Ορέστης (1971, 1973) - Εθνικό Θέατρο

Βάτραχοι (1973) - Εθνικό Θέατρο

Ο βασιλιάς Ουμπού (1975) - Εθνικό Θέατρο

Τρωάδες (1975) - Εθνικό Θέατρο

Μήδεια (1976, 1977) - Εθνικό Θέατρο

Ελένη (1977) - Εθνικό Θέατρο

Μήδεια (1977) - Εθνικό Θέατρο

Αμφιτρύων (1977) - Εθνικό Θέατρο

Ματωμένος γάμος (1980) - Εθνικό Θέατρο

Μάκμπεθ (1981) - Εθνικό Θέατρο

Ταρτούφος (1985) - Εθνικό Θέατρο

Οι εγκληματίες (1992) - Εθνικό Θέατρο

Αντιγόνη (1974, 1992) - Εθνικό Θέατρο

* Η κηδεία του θα γίνει την Παρασκευή, στις 11.30 το πρωί από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου, στην Ανοιξη. 

 

ΠΗΓΗ http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=476566

ΑΡΘΟΥΡΟΣ ΡΕΜΠΩ/ ΟΦΗΛΙΑ

  


Μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου




 Πάνω σε κύματα ήρεμα όπου κοιμούνται αστέρια

Η Οφηλία η λευκή πλέει σαν τα μεγάλα κρίνα

Πλέει απαλά, πλαγιάζοντας πάνω στα ίδια της τα πέπλα.

-Κι ακούγονται αλαλαγμοί μακριά μέσα σε άλση.

Πάνε χίλια τόσα χρόνια που η λυπημένη Οφηλία

Περνά, φάντασμα λευκό, πάνω σε μελανό ποτάμι

Πάνε χίλια τόσα χρόνια που η γλυκιά της τρέλα

Τραγούδι μουρμουρίζει στην βραδινή την αύρα

Ο άνεμος τα στήθη της φιλά, στεφάνι ξετυλίγει

Τα πέπλα τα μεγάλα της που τα
λικνίζουνε νερά νωχελικά

Οι τρέμουσες ιτιές στους ώμους της θρηνούνε

Στο ονειροπόλο της μέτωπο υποκλίνεται η καλαμιά

Και τσαλακωμένα νούφαρα γύρω αχολογούνε
Και να’τη που ξυπνά καμιά φορά μέσα
στο σκλήθρο που κοιμάται

Μία φωλιά απ’ όπου βγαίνουν ρίγη φτερωτά

-Ένα μυστήριο τραγούδι πέφτει από τ’ άστρα τα χρυσά

Ω, Οφηλία ωχρή! Όμορφη σαν το χιόνι

Που πέθανες παιδί, παρμένη απ’ το ποτάμι

είανι γιατί οι άνεμοι που φύσαγαν απ’ της Νορβηγίας τα όρη

Σου μίλησαν ψιθυριστά για την στυφή ελευθερία

είναι γατί μια ανάσα που σου έστριψε την μακριά σου κόμη

Στο ονειροπόλο σου το νου έφερνε ανοίκειους ήχους

Και η καρδιά σου άκουγε της Φύσεως τους ύμνους

Μέσα στου δένδρου το παράπονο και σε αναστεναγμούς της νύχτας

είναι γιατί η φωνή των θαλασσών της τρέλας, με δύναμη βρυχάται

και το παιδικό σου στήθος, ανθρώπινο πολύ, γεμάτο γλύκα, έχει ραγίσει

είανι γιατί ένα απριλιάτικο πρωί, ένας ιππότης που έφερε της Ομορφιάς χλωμάδα

Ένας φτωχός τρελός, στα γόνατά σου έχει καθίσει
Ω, Ουρανέ, Αγάπη, Ελευθερία! Τι όνειρο φτωχή τρελή!

Για το χατίρι του έλιωσες όπως στη φωτιά το χιόνι

Τα μεγάλα σου οράματα τον λόγο σου έχουν πνίξει

-Και το τρομακτικό το άπειρο στα γαλάζια μάτια σου

Τον φόβο έχει σπείρει!

-Κι ο Ποιητής λέει ότι στο αστρικό το φέγγος
Έρχεσαι τα άνθη που έχεις κόψει να γυρέψεις
Και πως την Οφηλία τη λευκή την έχει
δει

Επάνω να ξαπλώνει στο νερό και να επιπλέει

Ίδια μεγάλος κρίνος

ΠΟΛΥ ΜΑΜΑΚΑΚΗ / Σονέτο ελεύθερης κατάφασης

 

Aν μπορούσα να διακρίνω πίσω από το φράχτη κάθε απόστασης
Να σκορπίσω έξι χιλιάδες εξακόσια σαράντα οκτώ μίλια
Να ξυπνήσω την ώρα που θα έφτανες στην οθόνη μου χωρίς μετατροπή
Να δοκιμάσω εκείνον τον ελληνικό καφέ με γεύση μαστίχας
Να ματαιώσω πλάι σου την αναμονή για το τηλεφώνημα τις καθημερινές
Να περάσω από τη λάβα του κοσμικού χάρτη σε αληθινά απογεύματα
Να κεραστώ το όνομά μου στο μαξιλάρι σου με άγραφα λόγια 
Να απλώσω άσεμνα τη νύχτα το σώμα μου μέχρι τα άκρα σου
Να φιληθώ στα χείλη σου τον ισημερινό που θέλει η καταιγίδα
Να παραφράσω μέσα μου το πέπλο της αφής σε πλημμύρα
Να διυλίσω την πραγματικότητά μας από όλα γυμνή
Να εισβάλω μεταδοτικά εκεί που φτάνει το πιο βαθυκόκκινο αίμα
Να αφήσω τη γλώσσα μου να ιδρώνει για σπέρμα,
Θα έλεγα ναι.



 

 

 

ANΘΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΖΟΥ ΛΟΓΟΥ/ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-/ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο (Γ. Βαφόπουλου 3,  4^ος όροφος, Θεσσαλονίκη) σάς προσκαλεί 

 στην παρουσίαση της Ανθολογίας Ποίησης και Πεζού Λόγου – Αφιέρωμα στον ποιητή-ακαδημαϊκό

 Νικηφόρο Βρεττάκο το Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2012 και ώρα 20.30.

Ομιλητές:

Δέσποινα Μιχελάκη, Θεολόγος-Υπεύθυνη Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων Β/θμιας Εκπ/σης  Δ.   Θεσσαλονίκης

Βασιλική Β. Παππά, Μs Θεολόγος-ποιήτρια, Υπεύθυνη ΚΕ.ΣΥ.Π  Ν. Θεσπρωτίας

Κάκια Παυλίδου, Εκπαιδευτικός-ποιήτρια

Λεόντιος Πετμεζάς, Θεωρητικός - Ιστορικός-Τέχνης

Oι ποιητές που θα παρίστανται θα διαβάσουν ποιήματά τους.

Μουσική: Ελένη Μανθοπούλου, κιθάρα-φωνή

Την εκδήλωση θα συντονίζει ο δημοσιογράφος Χρήστος Δόκαλης

Είσοδος ελεύθερη για το κοινό.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ/ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ/ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ (διδάσκων Χάρης Βλαβιανός)

Η μετάφραση είναι πράξη αγάπης. Μεταβαίνει κανείς σ’ έναν άλλο πολιτισμό, σ’ έναν άλλο γλωσσικό τόπο, και προσπαθεί, κατανοώντας τις ιδιαιτερότητές του, να τον φέρει μέσω της δικής του γλώσσας στον δικό του. Δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτεί αφοσίωση, γνώση και βαθιά αίσθηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η γλώσσα. Η μετάφραση της ποίησης ειδικότερα, λόγω και των δυσκολιών που ενέχει ο ποιητικός λόγος, εγείρει επιπρόσθετες απαιτήσεις. Το σεμινάριο αυτό φιλοδοξεί, μέσω της ενδελεχούς εξέτασης πολλών και διαφορετικών κειμένων (κυρίως του 20ού αιώνα) να εκθέσει τους σπουδαστές στην απαιτητική διαδικασία της μετάφρασης της ποίησης. Αυτό σημαίνει να τους βοηθήσει να εντοπίζουν τις δυσκολίες του υπό εξέταση ποιήματος (δυσκολίες που αφορούν στη δομή, αλλά και στο μέτρο και στον ρυθμό του) και να τους δείξει εναλλακτικούς και δραστικούς τρόπους απόδοσής του στα ελληνικά. Τα κείμενα που θα εξεταστούν ανήκουν σε κορυφαίους ποιητές (Πάουντ, Έλιοτ, Στήβενς, Κάμμινγκς, Πλαθ, Σέξτον, Ώντεν, Λάρκιν, Χιουζ, Άσμπερυ, Μέριλ, Γκίνσμπεργκ κ.ά.), αλλά και σε νεότερους δημιουργούς. Χάρης Βλαβιανός    Ο Χάρης Βλαβιανός γεννήθηκε στη Ρώµη το 1957. Σπούδασε Οικονοµικά και Φιλοσοφία στο Πανεπιστήµιο του Μπρίστολ και Πολιτική θεωρία και Iστορία στο Πανεπιστήµιο της Οξφόρδης. Έχει εκδώσει δέκα ποιητικές συλλογές, µε πιο πρόσφατη τη συλλογή Σονέτα της συµφοράς (2011) και τρεις συλλογές δοκιµίων: Ο άλλος τόπος (1994), Ποιον αφορά η ποίηση;, Σκέψεις για µια τέχνη περιττή (2007) και Το διπλό όνειρο της γραφής (2010, από κοινού µε τον Χρήστο Χρυσόπουλο). Έχει µεταφράσει έργα κορυφαίων Αµερικανών και Ευρωπαίων ποιητών, όπως: Walt Whitman, Εzra Pound, John Ashbery, William Blake, Zbigniew Herbert, Fernando Pessoa, Edward Estlin Cummings, Michael Longley και Wallace Stevens. Διευθύνει το περιοδικό Ποιητική. Διδάσκει Ιστορία και Πολιτική θεωρία στο Αµερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος και Δημιουργική Γραφή στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ). Από τις Εκδ. Πατάκη κυκλοφορούν επίσης η ποιητική του συλλογή Διακοπές στην πραγματικότητα, που τιµήθηκε µε το Βραβείο του περιοδικού Διαβάζω (2010), Η ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας σε 100 χαϊκού. Από τους Προσωκρατικούς έως τον Ντερριντά και η μετάφρασή του των Τεσσάρων Κουαρτέτων του Τ.Σ. Έλιοτ.  ΠΗΓΗ :ΕΚΔΟΣΕΙΣ  ΠΑΤΑΚΗ http://www.patakis.gr/ViewShopArticle.aspx?ArticleId=3039

ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ / ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ

Ά-πολις

κατάντησε

κι όμως

δεν ξέρει
να σου πει
πώς λέγεται αυτό το -α.
Μα το σώμα του
ξέρει καλά
τα στερητικά τα άλφα
τί σημαίνουν.

* Το ποίημα αυτό διακρίθηκε στο διαγωνισμό ποίησης που διοργάνωσε το περιοδικό e-charity και περιέχεται στην ανέκδοτη συλλογή της Ασημίνας Ξηρογιάννη <<Εποχή μου είναι η ποίηση>>.

http://www.e-charity.gr/final.php?id=709&tef=May&y=2012

http://varelaki.blogspot.gr/2012/09/e-charitygr.html

Δημήτρης Τρωαδίτης, Υποθήκες

Οι προηγούμενες γενιές
μ' αναμαλλιασμένα χρόνια
στραβά πόδια
μυαλά σ' υγρούς τάφους 

άφησαν υποθήκες 

έτσι που οι σύγχρονες καταχνιές
να νεκρώσουν τις κλειδώσεις 

κι όταν αγωνιούμε
να γράψουμε στίχους
οι σελίδες μένουν κενές
γεμάτες τύψεις κι αδημονίες.